Esenler İş Hukuku Avukatı

Esenler'de dava öncesi hangi adımlar izlenir?

Dava öncesinde süreler, taraflar ve deliller kontrol edilir. Esenler iş hukuku avukatı bu kontrolü şoför, atölye işçisi ya da yazıhane çalışanı için aynı sırayla yapar:

1. Süreler kontrol edilir. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulur. Kıdem, ihbar, ücret ve fazla mesai alacaklarında zamanaşımı 5 yıldır.
2. Taraflar belirlenir. SGK hizmet dökümünde görünen işveren ile fiilen talimat veren kişi karşılaştırılır. Firma ile acente ayrı kişilerse ikisi de not edilir.
3. Adres saptanır. İşyerinin kayıtlı adresi belirlenir ve başvurulacak adliye buna göre seçilir.
4. Ücret karşılaştırılır. Banka dökümü ile bordro tutarları yan yana konur, elden ödemeye ilişkin not ve mesajlar eklenir.
5. Çalışma süresi belgelenir. Takograf çıktıları, sefer listeleri, vardiya çizelgeleri ve tanık isimleri derlenir.
6. Fesih belgelenir. Fesih yazılı değilse işten çıkarıldığını gösteren mesajlar ve tanıklar belirlenir. İşçi kendisi feshedecekse gerekçesini yazılı bildirir.
7. Arabulucuya gidilir. Arabuluculuk başvurusu yapılır ve anlaşma olmazsa son tutanakla dava açılır.

Esenler'de çalışanların davası neden Bakırköy Adliyesi'nde görülür?

Esenler, Bakırköy Adliyesi'nin yargı çevresinde olduğu için işin Esenler'de yapıldığı davalara Bakırköy İş Mahkemeleri bakar. Bu mahkemeler Esenler'de değil, Bakırköy Adliyesi'nin Yenibosna'daki Bahçelievler Ek Binası'ndadır. Şoför, atölye işçisi ya da işyeri sahibi için yetki kuralı ortaktır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6'ya göre dava, davalının yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılır.

Dava öncesinde arabuluculuk zorunludur. Başvuru Bakırköy Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Karşı tarafın yerleşim yeri başka bir yerdeyse o yerin adliyesine de yapılabilir. Arabuluculukta anlaşılan konularda sonradan dava açılamaz. Bu nedenle tutanak imzalanmadan önce alacak kalemlerinin tek tek hesaplanması gerekir.

Otogar konusunda sık yapılan bir yanlışlık vardır. Büyük İstanbul Otogarı “Esenler Otogarı” diye anılsa da idari olarak Bayrampaşa ilçesinin Altıntepsi Mahallesi'ndedir ve Bayrampaşa, Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'nin yargı çevresindedir. Varsayımsal bir örnekte bir bilet satış görevlisi otogardaki bir yazıhanede çalışıyor, otobüs firmasının merkezi ise başka bir ilde. Bu görevli için işin yapıldığı yer mahkemesi Bakırköy değil, İstanbul İş Mahkemeleridir. Yazıhane ya da şube otogarın dışında, Esenler sınırları içindeyse Bakırköy İş Mahkemeleri yetkili olur. Adres SGK'daki işyeri kaydından kontrol edilir.

Her iki durumda da firmanın merkezindeki mahkeme ikinci seçenektir. İlçelerin hangi adliyeye bağlı olduğu İstanbul iş mahkemeleri sayfasından kontrol edilebilir.

Karşı taraf, başvurulan büronun yetkisine en geç ilk toplantıda, yerleşim yerini ve işin yapıldığı yeri gösteren belgelerle itiraz edebilir. İtiraz haklı bulunursa işçi, kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde yetkili büroya başvurur ve ilk başvuru tarihi korunur (7036 md. 3). Adresin baştan doğru belirlenmesi bu gecikmeyi önler.

Otogar ve taşımacılık işlerinde hangi alacaklar tartışılır?

Şehirlerarası taşımacılıkta uyuşmazlıkların merkezinde çalışma süresi ve ücretin ödenme biçimi vardır. Otogar çevresinde şoförler, muavinler, yazıhane ve bilet satış personeli ile kargo ve emanet çalışanları farklı düzenlerde çalışır.

• Şoför ve muavinlerde ücret çoğu kez sefer başına belirlenir, sigorta bildirimi ise daha düşük tutardan yapılır. Direksiyon başında geçen süre kadar, araçta ve terminalde işverenin emrinde beklenen süre de çalışma süresidir (4857 sayılı İş Kanunu md. 66). Takograf kayıtları ve sefer çizelgeleri fazla mesai alacağı talebinde temel delildir.
• Yazıhane ve bilet satış personelinin çalışma saatleri bayram ve tatil dönemlerinde uzar. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye ek bir günlük ücret ödenir (md. 47).
• İşverenin belirlenmesi için yazıhaneyi firmanın mı yoksa acentenin mi işlettiğine bakılır. Bordroyu düzenleyen ve talimatı veren kişi işverendir ve dava ile arabuluculuk başvurusu ona yöneltilir.
• İşyerinin adresi de önemlidir. Otogarın kendisi Bayrampaşa sınırlarındadır, çevresindeki işyerleri ise Esenler'de ya da Bayrampaşa'da olabilir. İşin yapıldığı yer bakımından yetkili adliye işyerinin kayıtlı adresine göre belirlenir. Adres SGK hizmet dökümünden ve bordrodan kontrol edilmelidir.
• Araç hasarı ve cezalar konusunda, kaza ya da trafik cezası bedelinin ücretten kesilmesi sık rastlanan bir şikâyettir. İşveren, işçinin rızası olmadan alacağını ücretten takas edemez (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 407). İşçinin kendi isteği ya da savsaması yüzünden araca otuz günlük ücretiyle ödeyemeyeceği ölçüde zarar vermesi ise işverene haklı nedenle fesih imkânı verir (4857 md. 25/II).
• Sefer sırasında yolda yaşanan kaza, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana geldiği için iş kazasıdır (5510 sayılı Kanun md. 13). Tazminat davası kazanın olduğu yerde ya da işçinin yerleşim yerinde de açılabilir.

Kargo ve emanet bölümlerinde yükleme sırasında bel ve omuz yaralanmaları, gece teslimatlarında ise uzun vardiyalar görülür. Gece çalışması 7,5 saati geçemez ve vardiyası değişen işçiye kesintisiz en az 11 saat dinlenme verilir (md. 69). Ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz. Ancak işçi molada da yazıhaneyi ya da aracı beklemek zorundaysa bu süre çalışma süresine eklenir.

Sefer ücretli çalışmada hesabın nasıl yapıldığını varsayımsal bir örnek gösterir. Sefer başına ücret alan bir şoför, direksiyon ve terminalde bekleme süreleri birlikte hesaplandığında haftada 60 saat çalışıyor. Bu sürenin 15 saati fazla çalışmadır. Ücretin yapılan işe göre ödendiği hallerde Yargıtay uygulamasında fazla saatlerin normal ücretinin sefer ücretiyle karşılandığı, yalnız %50 zam kısmının istenebileceği kabul edilir. Saat başına düşen kazanç 200 TL ise zam kısmı 100 TL, haftalık alacak 1.500 TL, kırk haftalık bir dönemin brüt alacağı 60.000 TL olur.

Tekstil atölyelerinde elden ücret ve sigortasız çalışma nasıl ele alınır?

Kayıt dışı çalışma, bildirilmeyen süreler için hizmet tespiti ve düşük gösterilen ücret için gerçek ücretin ispatı olmak üzere iki ayrı yoldan ele alınır. Esenler'deki tekstil atölyelerinde her iki durumla da karşılaşılabilir.

Ücretin asgari ücret kadarı bankadan, kalanı elden ödeniyorsa SGK primleri eksik yatar. İşçi gerçek ücretini tanıkla ve emsal ücret araştırmasıyla ispatlayabilir. Primlerin eksik yatırılması haklı fesih nedenidir. İzlenecek yol SGK primi eksik yatırılırsa ne yapılır yazısında anlatılmıştır. Hiç bildirilmeyen çalışmalar için hizmet tespit davası açılır ve süre, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıldır.

Siparişe bağlı çalışan atölyelerde üç durum öne çıkar:

• İşler azaldığında işçiler ücretsiz izne gönderilebilir. İşçinin yazılı onayı yoksa bu uygulama fesih olarak değerlendirilebilir.
• Parça başı ücretle çalışmada da haftalık 45 saati aşan süre fazla çalışmadır. İşveren işçiye yapabileceğinden az iş verirse aradaki ücret farkını zaman esasına göre öder, ödemezse işçi sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir (4857 md. 24/II).
• Geciken ücret işçiye iki imkân verir. Ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmeyen işçi çalışmaktan kaçınabilir (md. 34). Ücretin ödenmemesi aynı zamanda haklı fesih nedenidir ve koşulları haklı nedenle fesih sayfasında açıklanmıştır.

Haklı fesihten önce işverene yazılı bildirim yapılması ispatı güçlendirir. Bildirimin içeriği ve gönderilme biçimi işçi ihtarnamesi nasıl çekilir yazısında gösterilmiştir.

Gerçek ücretin tazminata etkisini varsayımsal bir örnekle izleyelim. Bir makineci atölyede dört yıl çalışıyor. Bordroda brüt 30.000 TL görünüyor, elden ödenen kısımla birlikte gerçek brüt ücreti 45.000 TL. İşçi primlerin eksik yatırılması nedeniyle sözleşmesini haklı nedenle feshederse kıdem tazminatı bordrodaki tutar üzerinden değil, ispatlanan gerçek ücret üzerinden hesaplanır ve 4 x 45.000 = 180.000 TL brüt olur.

Bordro esas alınsaydı tutar 120.000 TL'de kalırdı. Kendi rakamlarıyla ön hesap için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir.

Küçük sanayi ve mağazalarda hangi uyuşmazlıklar görülür?

Küçük sanayi işyerlerinde iş kazası ve tazminatsız fesih, mağaza ve marketlerde ise tatil ücretleri ve kısmi süreli çalışma öne çıkar. İki alanda da işçi sayısı çoğunlukla 30'un altındadır, bu nedenle işe iade yerine tazminat talepleri gündeme gelir.

Torna, pres ve kaynak işlerinden doğan kazalarda işveren olayı kolluğa derhal, SGK'ya en geç 3 iş günü içinde bildirir. İş kazası tazminatı için arabulucuya başvurmak gerekmez ve dava doğrudan açılır. Kaza, işverenin iş güvenliği mevzuatına aykırı davranışı sonucu meydana gelmişse SGK, işçiye yaptığı ödemeleri işverenden ayrıca talep eder (5510 md. 21). Tazminat kalemleri iş kazası avukatı sayfasında anlatılmıştır.

Küçük işyerinden gerekçesiz çıkarılan işçi, en az 1 yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatı, bildirim süresine uyulmadıysa ihbar tazminatı isteyebilir. Fesih kötü niyetle yapılmışsa bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat da talep edilebilir (4857 md. 17). Mağaza ve marketlerde hafta tatilinde çalışma ve kısmi süreli sözleşmeler ücret farklarına yol açar. Kısmi süreli işçinin paraya ilişkin hakları çalıştığı süreyle orantılı ödenir (md. 13).

Esenler'de hangi talep hangi sürede ileri sürülür?

İşe iadede süre 1 ay, işçilik alacaklarında 5 yıl, iş kazası tazminatında kural olarak 10 yıldır. İlçedeki çalışma alanlarına göre dağılım şöyledir:

Takograf, sefer çizelgesi ve üretim fişi delil olur mu?

Çalışma süresini ve gerçek ücreti gösteren her kayıt delildir. Esenler'deki işlerde sektöre göre öne çıkan kayıtlar şunlardır:

• Takograf çıktıları, sefer çizelgeleri ve yolcu listeleri
• Otogar giriş-çıkış kayıtları, yakıt ve otoyol geçiş kayıtları
• Yazıhanelerde bilet satış sistemi kullanıcı kayıtları ve kasa devir tutanakları
• Atölyelerde günlük üretim fişleri, parça sayım defterleri ve sipariş föyleri
• Elden ödemeye ilişkin zarf, not ve mesajlar
• Bordrolar, banka dökümü ve SGK hizmet dökümü
• Kazalarda kaza tespit tutanağı, hastane kaydı ve tanık bilgileri

Esenler'deki işverenler nelere dikkat etmeli?

İşverenler bakımından ücretin tamamının banka üzerinden ödenmesi, ücretsiz izin onaylarının yazılı alınması ve sefer kayıtlarının saklanması olası davada ispatı kolaylaştırır. Sektöre göre ek noktalar:

• Taşımacılıkta sefer ücreti, harcırah ve prim esasları yazılı belirlenir, bekleme süreleri kayda geçirilir. Hasar ve ceza bedelleri işçinin yazılı rızası olmadan ücretten kesilmez.
• Atölyelerde parça başı birim fiyatları yazılı duyurulur ve işe giriş bildirgesi çalışma başlamadan verilir. Ücret pusulası her ödemede düzenlenir.
• Küçük sanayide makine koruyucuları ve eğitim kayıtları eksiksiz tutulur, iş kazası da süresinde bildirilir.
• Bütün işyerlerinde fesih yazılı yapılır. Haklı nedene dayanılıyorsa olayın öğrenilmesinden itibaren 6 iş günü içinde hareket edilir (md. 26).

Arabuluculuk görüşmesinde işvereni, yazılı belgeyle yetkilendirdiği bir çalışanı da temsil edebilir. İlk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur.

Esenler iş hukuku avukatı hangi aşamalarda görev alır?

Avukat yetkili adliyenin ve işverenin belirlenmesi, alacak hesabı, arabuluculuk görüşmesi ve dava aşamalarında görev alır. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, işyeri Esenler'de bulunan işçi ve işverenlerin dosyalarında hesaplama, dilekçe, arabuluculuk görüşmesi ve duruşma takibi işlerini yürütür. Duruşmalar Bakırköy Adliyesi'nde ya da seçilen diğer yetkili mahkemede izlenir.

İşveren tarafında sefer ücreti ve prim esaslarının yazılı hale getirilmesi, ücretsiz izin ve fesih bildirimlerinin hazırlanması ve açılan davalarda savunma yürütülür. Şoför dosyalarında takograf ve sefer kayıtlarının, atölye dosyalarında üretim fişlerinin görüşmeye getirilmesi ilk değerlendirmeyi kolaylaştırır.