Pendik İş Hukuku Avukatı

Havalimanı, tersane, sanayi ve teknoparkta hangi talep ne kadar sürede istenir?

İşçilik alacakları 5 yıl, iş kazası tazminatı kural olarak 10 yıl içinde istenir, işe iadede ise süre 1 aydır. Pendik iş hukuku avukatı ile görüşmeye gelen çalışan için sürenin ne zaman dolacağı, talebin türüne ve işyerinin hangi alanda olduğuna bağlıdır. Dört alanda öne çıkan talepler dayanaklarıyla birlikte aşağıdadır.

Sabiha Gökçen Havalimanı'nda yer hizmetleri çalışanlarının hakları nelerdir?

Yer hizmetleri, kargo, ikram, güvenlik ve temizlik çalışanları 4857 sayılı İş Kanunu'na tabidir. Kanun hava taşıma işlerini dışarıda bırakır ama havacılığın yer tesislerindeki işleri kapsar (md. 4). Bu çalışanlar fazla mesai, yıllık izin, kıdem ve iş güvencesi hükümlerinin tamamından yararlanır.

Vardiya, gece çalışması ve bayram günleri

Kesintisiz işleyen vardiya düzeninde gece çalışmasının 7,5 saati aşması, bayram günlerinde çalışmanın ek ücreti ve posta değişiminde en az 11 saatlik dinlenme başlıca konulardır (md. 69). Özel güvenlik hizmetlerinde 7,5 saatin üzerinde gece çalışması ancak işçinin yazılı onayıyla yaptırılabilir. Uçuş gecikmeleri nedeniyle vardiyanın uzaması, haftalık 45 saatin üzerinde kalan her saat için yüzde 50 zamlı ücret doğurur. Genel tatil gününe denk gelen vardiya için ayrıca bir günlük ücret ödenir (md. 47). Vardiya başlangıcından önce zorunlu tutulan brifing ve güvenlik kontrolü için işyerinde geçen süre, işçinin iş görmeye hazır biçimde beklediği süre olarak çalışma süresine katılır (md. 66).

Alt işveren işçileri ve uçuş ekibi

Hizmetlerin bir bölümü alt işverenlerce yürütüldüğünde asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu gündeme gelir (md. 2). Hizmet sözleşmesi el değiştirse bile aynı terminalde çalışmayı sürdüren işçinin yıllık izin süresi, o işyerinde geçen toplam çalışmasına göre hesaplanır (md. 56). Uçuş ekibi ise 4857 sayılı Kanun'un kapsamı dışındadır. Hakları sözleşmeye ve Türk Borçlar Kanunu'na göre belirlenir, uyuşmazlıklarına ise yine iş mahkemesi bakar (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 5).

Tersanelerde iş kazası ve taşeron işçilerin alacakları nasıl ele alınır?

Tersanede çalışan işçi gemi adamı değildir. Gemi inşa, bakım ve onarım işlerinde çalışanlar 4857 sayılı Kanun'a tabidir. 854 sayılı Deniz İş Kanunu, gemide hizmet sözleşmesiyle çalışan gemi adamlarına uygulanır. Bu ayrım kıdem, fazla mesai ve fesih kurallarının hangi kanundan alınacağını belirler.

Gemi inşa ve bakım-onarım işleri iş sağlığı ve güvenliği bakımından yüksek risk taşır, çünkü yüksekte, kapalı alanda ve kaynakla çalışma kaza olasılığını artırır. İşin alt işveren zinciriyle yürütülmesi, kazadan kimin sorumlu olduğu sorusunu öne çıkarır. İş kazası tazminatı davasında arabuluculuk şartı aranmaz. İşveren kazayı en geç 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır.

Ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan işçi, tehlikenin tespitini ve önlem alınmasını isteyebilir. Talebi yerinde görülürse önlem alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir ve bu sürede ücreti saklıdır (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 13). Gaz ölçümü yapılmamış bir tankta ya da korkuluksuz iskelede çalışma talimatı bu hükmün tipik uygulama alanıdır.

Varsayımsal bir olayda boya işini üstlenen bir alt işverenin işçisi, iskeleden düşerek yaralansın. Olay hastane kayıtlarına iş kazası olarak geçirilir ve işveren 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim yapar. SGK geçici iş göremezlik ödeneğini bağlar, kalıcı iş gücü kaybı varsa oranı kurum raporuyla belirlenir. İşçi, maddi ve manevi tazminat davasını alt işverene ve tersane işletmesine birlikte yöneltir. Kusur oranları bilirkişi incelemesiyle saptanır. Zamanaşımı kural olarak 10 yıldır.

Kazadan sonra izlenecek sıra iş kazası sonrası yapılması gerekenler yazısında anlatılır.

Kurtköy sanayisinde vardiya ve fesih uyuşmazlıkları nasıl çözülür?

Kurtköy'deki üretim işyerlerinde vardiya, fazla mesai ve üretim azalması gerekçeli fesihler görülür. En az 30 işçi çalışan işyerinde işe iade davası açılabilir. İşveren fesih gerekçesini yazılı bildirmek ve geçerli nedeni ispatlamak zorundadır. Sipariş azalması gerekçesinde, fesihten kısa süre sonra aynı iş için yeni işçi alınması bu gerekçeyi zayıflatır.

Günlük çalışma 11 saati aşamaz (4857 md. 63). Üretim hattında kanuni ara dinlenmesinin kullandırılmaması halinde bu süre çalışma süresine eklenir. Günlük çalışma 7,5 saati aştığında ara dinlenmesi bir saattir (md. 68). Vardiya priminin ve devam priminin düzenli ödenmesi, bu ödemelerin kıdem tazminatına esas ücrete katılması sonucunu doğurur.

Üretimde çalışan işçinin başka bir vardiyaya ya da bölüme kalıcı olarak alınması, ücret ve yol koşullarını ağırlaştırıyorsa esaslı değişikliktir. İşveren bunu yazılı bildirir ve işçi 6 iş günü içinde yazılı kabul etmezse değişiklik onu bağlamaz (md. 22).

Teknoparkta çalışanlar için rekabet yasağı ve uzaktan çalışma kuralları nelerdir?

Teknoparktaki yazılım ve Ar-Ge çalışanlarında proje teslim dönemlerindeki uzun çalışma, uzaktan çalışma koşulları, gizlilik ve rekabet yasağı hükümleri tartışılır. Rekabet yasağı yazılı olmalı, yer, zaman ve iş türü bakımından sınırlanmalı, özel durumlar dışında 2 yılı aşmamalıdır (Türk Borçlar Kanunu md. 444-445).

Yasak her çalışan için geçerli değildir. Hizmet ilişkisinin işçiye müşteri çevresi, üretim sırları ya da işverenin işleri hakkında bilgi edinme imkânı vermesi ve bu bilginin kullanılmasının işverene önemli bir zarar verebilecek nitelikte olması aranır (md. 444). Hâkim aşırı nitelikteki yasağı kapsam ya da süre bakımından sınırlayabilir. Sözleşmeyi işveren haklı bir neden olmadan feshederse ya da işçi işverene yüklenebilen bir nedenle feshederse yasak sona erer (md. 447).

Varsayımsal bir sözleşme düşünelim. Bir yazılım geliştiricinin sözleşmesinde, ayrıldıktan sonra üç yıl boyunca Türkiye'nin tamamında aynı alanda çalışmama yükümlülüğü ve yüksek bir ceza koşulu bulunsun. Süre iki yıllık sınırı aştığı ve yer sınırı çok geniş tutulduğu için hâkimin yasağı daraltması gündeme gelir. Geliştirici işverenin feshiyle ve haklı bir neden olmadan işten çıkarılmışsa yasak zaten sona ermiştir.

Uzaktan çalışma yazılı sözleşmeyle kurulur. İşin tanımı, süresi ve yeri, ücret ve işverenin sağladığı ekipman sözleşmede yer alır (4857 sayılı Kanun md. 14). Proje teslim haftalarındaki fazla çalışma, kod deposu kayıtları, görev takip sistemi ve yazışma saatleriyle ispatlanabilir.

Pendik'teki işyerleri için yetkili mahkeme ve arabuluculuk bürosu neresidir?

Pendik'te işyeri bulunan işçi ve işverenlerin davalarına İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki (Kartal) iş mahkemeleri bakar. Pendik bu adliyenin yargı çevresindedir, adliye ise komşu Kartal'dadır. Zorunlu arabuluculuk başvurusu da aynı adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır.

İşçilik alacağı, tazminat ve işe iade taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları bu şartın dışında kaldığından tersane ve havalimanı kazalarında dava doğrudan açılır. Arabuluculuk süreci görevlendirmeden itibaren 3 haftada tamamlanır, ancak arabulucu zorunlu hallerde bu süreyi en çok 1 hafta uzatabilir. İstanbul'daki yargı çevreleri İstanbul iş mahkemeleri sayfasında listelenir.

Havalimanında ya da tersanede çalışan işçi davasını nerede açar?

Dava, işin yapıldığı yer olan Pendik'in bağlı olduğu adliyede ya da davalı işverenin yerleşim yerinde açılır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6 bu seçimi davacıya bırakır. Davalı birden fazlaysa, örneğin alt işveren ile asıl işveren birlikte dava ediliyorsa, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

İş kazasından doğan tazminat davalarında seçenek genişler ve kazanın ya da zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Havalimanında ya da tersanede çalışıp başka bir ilde oturan işçiler için bu kural önem taşır.

Varsayımsal olarak bir ramp görevlisi Sabiha Gökçen Havalimanı'nda çalışıyor, bordrosunu düzenleyen yer hizmetleri şirketinin merkezi ise Beşiktaş'ta bulunuyor olsun. Görevli fazla mesai alacağı için Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi'ne ya da Beşiktaş'ın bağlı olduğu, Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne başvurabilir. Aynı görevli apronda bir araç çarpması sonucu yaralanırsa tazminat davasını oturduğu yerin mahkemesinde de açabilir. İş sözleşmesindeki farklı bir yetki kaydı bu seçenekleri ortadan kaldırmaz.

Pendik'te iş kazası ya da fesih sonrası hangi adımlar atılır?

Atılacak adımlar olayın türüne göre değişse de ortak nokta kayıtların erken toplanmasıdır. Çalışan şu sırayı izleyebilir:

1. İş kazasında hastane kayıtlarına olayın iş kazası olarak geçtiğini kontrol edin, kaza tutanağının bir örneğini isteyin.
2. Tanıkların adını ve hangi şirketin işçisi olduklarını not edin.
3. Kazanın SGK'ya bildirilip bildirilmediğini sorun. Bildirilmemişse işçi de SGK'ya başvurabilir.
4. Fesihte, işe iade için tebliğden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurun.
5. Kıdem, ihbar ve fazla mesai alacaklarında 5 yıllık, iş kazası tazminatında kural olarak 10 yıllık zamanaşımını gözetin.
6. Rekabet yasağı ya da gizlilik taahhüdü içeren bir ayrılık belgesi sunulmuşsa imzalamadan önce örneğini alın.

Sektöre göre işe yarayan kayıtlar değişir. Havalimanında vardiya planları, kart okutma kayıtları ve uçuş operasyon listeleri delil olur. Tersanede giriş turnikesi verileri, çalışma izin formları ve iş güvenliği eğitim tutanakları, teknoparkta ise sözleşme ekleri, proje takip kayıtları ve e-postalar aynı işi görür.

Pendik'teki işverenler hangi belgeleri hazır tutmalı?

İşveren bakımından kaza ve alacak davalarının ortak dayanağı, yükümlülüklerin yerine getirildiğini gösteren yazılı kayıtlardır. Alt işveren sözleşmeleri, iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları, risk değerlendirmesi ve vardiya çizelgeleri hem kaza hem alacak davalarında temel delildir.

• Tersane ve sanayi işverenleri: işe giriş sağlık raporları, çalışma izin formları, kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları, kaza kayıtları
• Havalimanı işverenleri: gece ve genel tatil çalışması için yazılı onaylar, vardiya değişiminde dinlenme süresini gösteren planlar
• Teknopark işverenleri: yazılı uzaktan çalışma sözleşmesi, sınırları belirlenmiş rekabet yasağı ve gizlilik kayıtları

Asıl işveren, alt işveren işçilerinin ücret ve izin haklarının kullandırılıp kullandırılmadığını izlemelidir, aksi halde alacaklardan birlikte sorumlu tutulur. Rekabet yasağı ve gizlilik kayıtlarının yazımına ilişkin kurallar iş sözleşmesi ve ibraname sayfasında yer alır.

Pendik iş hukuku avukatı kaza ve alacak davalarında hangi adımları atar?

Avukat sorumluları ve talepleri belirler, hesaplamayı yapar, arabuluculuk görüşmesini ve davayı yürütür. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Pendik'te çalışan ya da işyeri Pendik'te bulunan işçi ve işverenlere tazminat ve alacak hesaplaması, arabuluculuk görüşmesi, dilekçe ve duruşma takibi konularında hizmet verir. Kaza dosyalarında kusur ve maluliyet raporlarına itirazlar süresi içinde sunulur.

Havalimanı ve tersane dosyalarında ilk iş, asıl işveren ile alt işverenlerin kimler olduğunun sözleşme ve SGK kayıtlarından saptanmasıdır. Teknopark dosyalarında ise sözleşmedeki rekabet yasağı, gizlilik ve ceza koşulu hükümleri ayrılık öncesinde incelenir. Fesih sonrasında tazminatın yaklaşık tutarı kıdem tazminatı hesaplama aracıyla görülebilir. Görüşme talebi iletişim sayfasından iletilebilir.