Beylikdüzü İş Hukuku Avukatı

Beylikdüzü OSB'de iş kazası ve vardiya uyuşmazlıkları nasıl ele alınır?

Organize sanayi bölgesindeki fabrikalarda iş kazası doğrudan açılan tazminat davasıyla, vardiya kaynaklı alacaklar ise arabuluculuk ve ardından iş davasıyla ele alınır. İki konu aynı işçide birlikte de görülebilir. Beylikdüzü iş hukuku avukatı bu durumda talepleri ikiye ayırır, çünkü yolları ve süreleri farklıdır.

İş kazası

Fabrikalarda en ağır dosyalar pres, kesme ve taşıma makinelerindeki uzuv yaralanmaları ile yükleme sırasındaki ezilmelerdir. İşveren kazayı kolluğa derhal, SGK'ya en geç 3 iş günü içinde bildirir (5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 13). Bildirim süresinde yapılmazsa, bildirime kadar geçen süre için ödenen geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir (md. 21).

Meslekte kazanma gücü en az %10 azalan işçiye SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlar (md. 19). İşverenden istenen maddi ve manevi tazminat bundan ayrıdır. Kusur ve maluliyet oranı raporlarla belirlenir. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyen kişi çalıştırılamaz (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 17). Eğitimsiz çalıştırma, kusur değerlendirmesinde işveren aleyhine sonuç doğurur.

Ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan çalışan, durumun tespitini ve önlem alınmasını isteyebilir. Talebi yönünde karar verilirse önlem alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir ve bu dönemde ücreti işlemeye devam eder (6331 md. 13). Kazadan sonraki ilk adımlar iş kazası sonrası yapılması gerekenler yazısında, tazminat kalemleri iş kazası avukatı sayfasında yer alır.

Vardiya ve fazla çalışma

Vardiyalı üretimde haftalık 45 saati aşan çalışma, vardiya devirlerinde işverenin talimatıyla işyerinde geçirilen süreler ve hafta tatilinde çalışma hesap konusu olur. Gece çalışması 7,5 saati geçemez. Gece ve gündüz postaları kural olarak birer haftalık, en çok ikişer haftalık dönemlerle değiştirilir (4857 sayılı İş Kanunu md. 69). İşçi isterse zamlı ücret yerine her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilir ve bu süre 6 ay içinde kullandırılır (md. 41).

Varsayımsal bir operatör üzerinden hesap yapılabilir. Bir operatör haftada altı gün, ara dinlenmesi düşüldükten sonra günde 8 saat çalışıyor. Haftalık süre 48 saattir ve bunun 3 saati fazla çalışmadır. Yılda 50 hafta çalışıldığında toplam 150 saat eder. Aylık brüt ücret 45.000 TL ise saat ücreti uygulamada 45.000 / 225 = 200 TL, zamlı saat ücreti 300 TL, bir yıllık brüt fazla mesai alacağı 45.000 TL olur.

Ambarlı Limanı'nda taşeron işçisi alacağını kimden ister?

Taşeron işçisi alacağını hem kendi işvereninden hem de asıl işverenden isteyebilir. Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak kanundan ve iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur (4857 md. 2). Liman sahasında aynı işte terminal işletmecisi, yükleme-boşaltma taşeronu ve nakliye firması birlikte yer aldığından, ilk iş bu şirketlerin rollerini belirlemektir.

Liman ve lojistik işlerinde sık rastlanan üç uyuşmazlık şöyledir:

• Muvazaalı taşeronluk bakımından, asıl iş ancak işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bölümlerinde alt işverene verilebilir. Bu şart yoksa ya da ilişki göstermelikse alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır (md. 2). İşçi bu durumda asıl işverenin işçilerine uygulanan ücret ve haklardan yararlanmayı isteyebilir.
• Taşeron değişikliği sık yaşanır. Sözleşme dönemi bitip yeni firma geldiğinde işçi aynı sahada çalışmayı sürdürür. Yıllık izin süresi aynı işyerinde geçen toplam süreye göre hesaplanır (md. 56). Kıdem bakımından da önceki dönemlerin birlikte değerlendirilmesi yargı uygulamasında kabul edilir.
• Bekleme süreleri de hesaba girer. Sürücülerin araç başında yük ya da sıra bekleyerek geçirdiği süre çalışma süresinden sayılır (md. 66). Kapı giriş-çıkış kayıtları ve araç takip verileri bu süreyi gösterir.

Kıyıda ve limanda gemilerden karaya, karadan gemilere yapılan yükleme-boşaltma işleri 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındadır (md. 4). Gemide çalışan gemi adamları ise 854 sayılı Deniz İş Kanunu'na tabi olabilir. Hangi kanunun uygulanacağı ihbar süresinden fazla çalışma hesabına kadar pek çok kalemi etkiler.

Fuar dönemindeki kısa süreli işlerde hangi kurallar geçerlidir?

Fuar işlerinde çalışma birkaç gün sürse de sigorta, ücret ve çalışma süresi kuralları eksiksiz uygulanır. Stand kurulumu, söküm ve karşılama işlerinde kısa süreli çalışma yaygındır.

• Sigorta bildirimi için sigortalı işe giriş bildirgesi kural olarak işçi çalışmaya başlamadan önce verilir (5510 md. 8). Bildirilmeyen günler hizmet tespit davası ile tespit ettirilebilir.
• Çağrı üzerine çalışmada, işçi ihtiyaç doğdukça çağrılıyorsa yazılı bir çağrı üzerine çalışma sözleşmesi gerekir. Taraflar süreyi belirlememişse haftalık çalışma süresi 20 saat kararlaştırılmış sayılır ve işçi çağrılmasa da bu sürenin ücretine hak kazanır. Çağrı en az 4 gün önce yapılır. Günlük süre kararlaştırılmamışsa işçi her çağrıda en az 4 saat üst üste çalıştırılır (4857 md. 14).
• Ajans üzerinden çalışmada işçiyi bir ajans gönderiyorsa işverenin kim olduğu belirlenmelidir. Geçici iş ilişkisi, Türkiye İş Kurumu'ndan izin almış özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulabilir (md. 7).
• Kurulum ve söküm kazaları, yani yüksekte çalışma ve ağır malzeme taşıma sırasında yaşanan kazalar, çalışma bir gün sürmüş olsa da iş kazasıdır.

Varsayımsal bir fuar örneği bu kuralı somutlaştırır. Bir karşılama görevlisi fuar şirketiyle çağrı üzerine çalışma sözleşmesi imzalıyor. Sözleşmede haftalık süre yazılmıyor, saat ücreti 250 TL olarak belirleniyor. İşveren bir hafta boyunca hiç çağrı yapmasa da işçi 20 saatin karşılığı olan 5.000 TL'yi talep edebilir.

Alışveriş merkezi ve mağaza çalışanları hangi alacakları ister?

Mağaza çalışanlarının talepleri hafta tatili, genel tatil ve fazla çalışma ücretleri ile fesih tazminatlarında toplanır. Alışveriş merkezlerinin uzun açık kalma saatleri bu alacakların kaynağıdır.

Kısmi süreli çalışan işçinin ücreti ve paraya ilişkin bölünebilir hakları, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreyle orantılı ödenir (4857 md. 13). İş güvencesi için aranan 30 işçi sayısı, işverenin aynı işkolundaki bütün işyerleri birlikte sayılarak bulunur (md. 18). Zincir mağaza çalışanı bu nedenle küçük bir şubede çalışsa da işe iade isteyebilir. İşveren, sözleşmede gösterilen sebepler dışında ücret kesme cezası veremez ve ceza olarak yapılan kesinti bir ayda iki gündeliği aşamaz (md. 38).

Hangi talep hangi dayanakla ve hangi sürede ileri sürülür?

Süre talebin türüne göre değişir. İşe iadede 1 ay, işçilik alacaklarında 5 yıl, iş kazasında kural olarak 10 yıllık süre uygulanır. Aşağıdaki tablo ilçedeki çalışma alanlarına göre özetler.

Kıdem, ihbar, ücret ve yıllık izin alacaklarının ayrıntıları işçilik alacakları sayfasındadır.

Beylikdüzü'ndeki işyerleri için dava ve arabuluculuk nerede yürür?

Beylikdüzü'nde yapılan işten doğan davalar Bakırköy İş Mahkemelerinde görülür. İlçe, Büyükçekmece ilçesindeki Büyükçekmece Adliyesi'nin yargı çevresindedir, ancak bu adliyede iş mahkemesi yoktur. Bakırköy Adalet Komisyonu'nun 2025 yılı faaliyet raporu Bakırköy'ü bu adliyenin ağır ceza merkezi olarak gösterir ve büyükşehirde iş mahkemesinin yargı çevresi ağır ceza merkezinin bütün ilçelerini kapsar. Temel yetki kuralı 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6'dadır. Bu maddeye göre dava, davalının yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılır.

İşçilik alacağı, tazminat ve işe iade taleplerinde önce arabulucuya başvurulur. Başvuru Büyükçekmece Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna yapılabilir. Davalı birden fazlaysa, örneğin asıl işveren ile taşeron birlikte dava edilecekse, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Sürecin aşamaları iş hukukunda arabuluculuk sayfasında anlatılmıştır.

Birden çok işverenli bir dosyayı varsayımsal olarak düşünelim. Liman sahasında yükleme işinde çalışan bir işçi taşeron firmanın bordrosundadır. Taşeronun merkezi başka bir ilde, sahayı işleten şirketin merkezi ise İstanbul'un başka bir ilçesindedir. İşçi iki şirketi birlikte dava ederse işin yapıldığı yer bakımından Bakırköy İş Mahkemeleri, taşeronun merkezindeki mahkeme ya da saha işletmecisinin merkezinin bağlı olduğu adliye olmak üzere üç seçeneği olur. Adliyelerin yargı çevreleri İstanbul iş mahkemeleri sayfasında listelenmiştir.

Vardiyalı ve taşeronlu işlerde hangi kayıtlar delil olur?

Fazla çalışmayı ve işveren ilişkisini ispat yükü çoğunlukla işçidedir. Bu nedenle kayıtlar işten ayrılmadan önce derlenmelidir. Yararlı olabilecek kayıtlar:

1. Vardiya çizelgeleri, kart basma ve turnike kayıtları
2. Liman ya da OSB giriş kartı ve üzerindeki firma adı
3. Bordrolar, banka hesap dökümü, SGK hizmet dökümü
4. İş kazasında kaza tutanağı, hastane kayıtları ve tanık bilgileri
5. Fuar işlerinde görevlendirme mesajları ve ödeme dekontları
6. Sürücülerde sefer listeleri, kantar fişleri ve araç takip kayıtları

SGK hizmet dökümü, işçiyi hangi şirketin hangi tarihler arasında bildirdiğini gösterdiği için taşeron değişikliklerinde temel belgedir. Giriş kartındaki firma adı ile bordrodaki firma adı farklıysa bu fark not edilmelidir.

Beylikdüzü'nde işçi hangi sırayla hareket eder?

İşçi önce işverenlerini ve talep türünü belirler, sonra süresi içinde doğru yola başvurur. Beylikdüzü işçi avukatı ile yürütülen dosyalarda da sıra şöyle özetlenebilir:

1. Kazada sağlık ve bildirim. Hastane kaydında olayın iş kazası olarak geçmesi sağlanır ve işverenin SGK bildirimi yapıp yapmadığı kontrol edilir.
2. İşverenlerin tespiti. SGK hizmet dökümünden bordro işvereni, giriş kartı ve iş talimatlarından asıl işveren belirlenir.
3. Talebin türü. İş kazası tazminatı için arabulucuya gidilmez, dava doğrudan açılır. Ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar için arabuluculuk dava şartıdır (7036 md. 3).
4. Hesap. Kıdem ve ihbar tutarları çıkarılır. Bildirim süresi için ihbar tazminatı hesaplama aracı ön fikir verir.
5. Başvuru. İşe iade isteniyorsa fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulur (4857 md. 20). Taşeron ilişkisinde iki şirket de karşı taraf gösterilir.
6. Dava. Anlaşma olmazsa son tutanakla dava açılır ve işe iadede süre 2 haftadır.

Beylikdüzü'ndeki işverenler hangi kayıtları tutmalı?

İşveren alt işveren sözleşmelerini, vardiya kayıtlarını ve iş sağlığı ve güvenliği eğitim belgelerini düzenli tutmalıdır. Bu belgeler olası bir davada savunmanın dayanağını oluşturur. Öne çıkan noktalar:

• Alt işverene verilen işin kapsamı yazılı sözleşmede açıkça tanımlanır, taşeron işçilerinin ücret ve prim ödemeleri de belgeyle izlenir.
• Makine koruyucuları, risk değerlendirmesi ve eğitim kayıtları güncel tutulur ve iş kazası 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilir.
• Fazla çalışma için işçinin onayı alınır, serbest zaman kullandırılmışsa bu da kayda geçirilir.
• Fuar ve kampanya dönemlerinde çalıştırılan kısa süreli işçilerin işe giriş bildirgeleri çalışma başlamadan önce verilir.
• İşyerinin taşınması gibi esaslı değişiklikler yazılı bildirilir ve işçinin 6 iş günlük cevap süresi beklenir (4857 md. 22).

Arabuluculukta ilk toplantıya geçerli mazereti olmadan katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur.

Beylikdüzü iş hukuku avukatı hangi aşamalarda görev alır?

Avukat işverenlerin tespiti, alacak ve tazminat hesabı, arabuluculuk görüşmesi ve dava aşamalarında görev alır. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, işyeri Beylikdüzü'nde bulunan işçi ve işverenlerin dosyalarında hesaplama, dilekçe, arabuluculuk görüşmesi ve duruşma takibi işlerini yürütür. Duruşmalar Bakırköy İş Mahkemelerinde ya da seçilen diğer yetkili mahkemede izlenir. İş kazası dosyalarında kusur ve maluliyet raporlarına itiraz da bu işin parçasıdır.