
Adliyesi ilçenin içinde olan Kartal'da iş davası ve arabuluculuk nasıl başlar?
Kartal'daki işyerlerinden doğan iş davaları, ilçenin içinde bulunan İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki iş mahkemelerinde görülür. Halk arasında Kartal Adliyesi olarak anılan bu adliye, Anadolu yakasındaki ilçelerin büyük bölümünün davalarına bakar. Kartal iş hukuku avukatı için arabuluculuk bürosu, iş mahkemeleri ve işyeri aynı ilçededir ve dosyanın bütün aşamaları Kartal'da yürür.
Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabulucu, görevlendirildikten sonra süreci 3 hafta içinde, zorunlu hallerde 1 hafta uzatarak sonuçlandırır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte dava açılır. Yargılamada basit yargılama usulü uygulanır. Dava aşamaları iş mahkemesi avukatı sayfasında anlatılır.
Kartal'da çalışan ya da oturan işçi için yetkili mahkeme nasıl belirlenir?
Yetkiyi işçinin oturduğu yer değil, işin yapıldığı yer ile davalının yerleşim yeri belirler. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6'ya göre dava bu iki yerden birinde açılır. İş Kartal'da yapılıyorsa işveren şirketin merkezi nerede olursa olsun bu adliye yetkilidir.
Üç varsayımsal örnek kuralı somutlaştırır:
- Fabrika Kartal'da, şirket merkezi başka bir ilde: İşçi davasını Kartal'daki adliyede ya da şirket merkezinin bulunduğu yerde açabilir. Seçim işçiye aittir.
- İşçi Kartal'da oturuyor, başka bir ilin sanayi bölgesinde çalışıyor: Kıdem, fazla mesai ya da işe iade davası için Kartal'da oturmak yetki sağlamaz. Dava işin yapıldığı yerde ya da işverenin yerleşim yerinde açılır.
- Aynı işçi iş kazası geçiriyor: Tazminat davası, kazanın olduğu yerde açılabileceği gibi işçinin oturduğu yerin mahkemesinde, yani Kartal'daki adliyede de açılabilir.
İş sözleşmesine yazılan “uyuşmazlıklarda şu yer mahkemeleri yetkilidir” kaydı bu kuralı değiştirmez, çünkü kanuna aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir. Anadolu yakasının diğer ilçeleri için Anadolu yakası iş hukuku avukatı sayfasına bakılabilir. İstanbul'daki bütün yargı çevreleri İstanbul iş mahkemeleri sayfasında listelenir.
Kartal'da hangi sektörde ne tür iş uyuşmazlıkları görülür?
Kartal'da uyuşmazlıklar imalat, sağlık, lojistik ve hizmet işyerlerinin çalışma düzenine göre farklılaşır. Aşağıdaki tablo her sektörde öne çıkan talebi ve dayanağını gösterir.
| Sektör | Sık görülen talep | Dayanak | Süre |
|---|---|---|---|
| Sanayi ve imalat | Vardiya ve hafta tatili kaynaklı fazla mesai | 4857 sayılı İş Kanunu md. 41, 46 | 5 yıl, her ay için ayrı |
| Sanayi ve imalat | Taşınma ya da küçülme nedeniyle fesihte tazminat | md. 22, 29; 1475 sayılı Kanun md. 14 | 5 yıl; işe iadede 1 ay |
| Sağlık | Nöbet ve gece çalışması ücreti | md. 41, 69 | 5 yıl |
| Lojistik | Günlük 11 saati aşan çalışma, bekleme süreleri | md. 63, 66 | 5 yıl |
| Ofis ve hizmet | Geçersiz fesihte işe iade, yıllık izin ücreti | md. 18-21, 59 | 1 ay; izin ücretinde 5 yıl |
| Bütün sektörler | İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı | 6331 sayılı Kanun; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu | Kural olarak 10 yıl |
Sanayi ve imalat işyerlerinde vardiya, fazla mesai ve iş kazası nasıl ele alınır?
İmalat işyerlerinde vardiya değişimleri, hafta tatilinde çalışma ve bayram vardiyaları fazla mesai taleplerinin kaynağıdır. Gece postasında çalışma 7,5 saati geçemez. Gece çalışan işçi kural olarak bir haftanın ardından gündüz postasına alınır, iki haftalık nöbetleşme de uygulanabilir (md. 69). Postası değişen işçi yeni postaya başlamadan önce kesintisiz en az 11 saat dinlendirilir. Bu kurallara uyulmadan yapılan çalışma, fazla mesai alacağı hesabında dikkate alınır.
Üretimin geçici olarak durduğu günler için işveren 4 ay içinde telafi çalışması isteyebilir. Telafi çalışması günde 3 saati aşamaz ve tatil günlerinde yaptırılamaz (md. 64). Bu sınırlara uyan telafi çalışması fazla mesai sayılmaz, sınırı aşan kısım ise zamlı ücrete hak kazandırır.
Pres, kesim ve taşıma işlerindeki yaralanmalar iş kazası tazminatı taleplerine yol açar. İşveren kazayı kolluğa derhal, SGK'ya en geç 3 iş günü içinde bildirir. Gürültü, toz ya da kimyasal maddeye uzun süre maruz kalmaya bağlı meslek hastalıklarında bildirim süresi, hastalığın öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günüdür (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 14). İşe girişte ve işin devamı süresince sağlık muayenesi yaptırmak işverenin yükümlülüğüdür (md. 15) ve bu kayıtlar meslek hastalığı dosyalarında belirleyici olur.
Kartal'daki fabrika taşınırsa ya da küçülürse işçinin hakları nelerdir?
İşyerinin başka bir ilçeye ya da ile taşınması kural olarak çalışma koşullarında esaslı değişikliktir. Değişiklik yazılı bildirilir ve işçi 6 iş günü içinde yazılı kabul etmezse onu bağlamaz (md. 22). İşçi yazılı kabul vermese bile yeni yerde uzun süre itirazsız çalışırsa, yargı uygulamasında değişikliği benimsediği sonucuna varılabilir. Bu nedenle cevabın süresi içinde ve yazılı verilmesi önem taşır.
Varsayımsal bir durum düşünelim. Yedi yıldır Kartal'daki bir metal işleme fabrikasında çalışan işçiye, üretimin başka bir ile taşınacağı yazıyla bildirilsin. İşçi 6 iş günü içinde değişikliği kabul etmediğini yazılı olarak iletir. İşveren geçerli nedenini açıklayıp bildirim süresine uyarak sözleşmeyi feshederse işçi yedi yıllık kıdem tazminatına hak kazanır. İşveren 8 haftalık bildirim süresini kullandırmazsa ihbar tazminatı da doğar.
Üretimin durdurulması ya da küçültülmesi nedeniyle çok sayıda işçi çıkarılacaksa toplu işçi çıkarma usulü uygulanır. İşveren durumu en az 30 gün önceden işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumu'na yazıyla bildirir (md. 29). Bir aylık süre içindeki fesihler aşağıdaki eşiklere ulaşıyorsa çıkarma toplu sayılır.
| İşyerindeki işçi sayısı | Toplu işçi çıkarma sayılan fesih |
|---|---|
| 20 ila 100 | En az 10 işçi |
| 101 ila 300 | En az yüzde 10 oranında işçi |
| 301 ve üzeri | En az 30 işçi |
İşyeri tümüyle kapatılırsa bildirim yine en az 30 gün önce yapılır. İşveren, toplu çıkarmadan sonraki 6 ay içinde aynı nitelikte iş için yeniden işçi alacaksa, nitelikleri uygun olan eski işçilerini tercihen çağırır.
Hastane ve sağlık kuruluşlarında çalışma süresi nasıl hesaplanır?
Nöbette işyerinde geçen süre çalışma süresidir ve haftalık 45 saatin hesabına katılır. Hastane ve tıp merkezlerinde hemşire, sağlık teknisyeni ve hasta kabul görevlilerinin nöbetleri bu sınırın aşılmasına yol açar. Sağlık hizmetlerinde 7,5 saatin üzerinde gece çalışması ancak işçinin yazılı onayıyla yaptırılabilir (md. 69).
Fazla çalışma karşılığında ücret yerine serbest zaman kullanılması işçinin tercihine bağlıdır. İşçi bu yolu seçerse her saat fazla çalışma için 1 saat 30 dakika serbest zamanı, 6 ay içinde ve ücretinde kesinti olmadan kullanır (md. 41). Nöbet izni adı altında verilen dinlenmenin bu koşulları taşıyıp taşımadığı dosyada ayrıca incelenir.
Vardiya devir teslimi için nöbet bitiminden sonra işyerinde geçen süre de çalışma süresidir. Devir teslim her gün 20 ila 30 dakika sürüyorsa bu süre ay sonunda kayda değer bir alacağa dönüşür. Hasta kayıt sistemindeki işlem saatleri bu sürenin delilidir.
Kamu hastanelerinde memur statüsündeki personelin uyuşmazlıkları idari yargıda görülür. İş mahkemesi, iş sözleşmesiyle çalışanların davalarına bakar. Temizlik, güvenlik ve hasta yönlendirme gibi hizmetleri alt işveren eliyle yürüten kuruluşlarda işçi, alacağını her iki işverenden isteyebilir.
Lojistik, ofis ve hizmet işyerlerinde hangi talepler öne çıkar?
Depo ve dağıtım işlerinde günlük çalışma 11 saati aşamaz (md. 63). Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre bu sınırı aşan süre, haftalık 45 saat dolmasa bile fazla çalışma sayılır. Şoförlerde takograf ve araç takip kayıtları çalışma süresinin ispatında kullanılır. Yükleme sırasını bekleyen şoförün, iş görmeye hazır biçimde geçirdiği süre de çalışma süresindendir (md. 66).
Dağıtım elemanlarında araç hasarı ya da eksik teslimat gerekçesiyle yapılan fesihler ayrı bir uyuşmazlık konusudur. İşverenin haklı nedenle fesih için dayanabileceği ölçüt, işçinin kendi kusuruyla verdiği zararın 30 günlük ücretiyle karşılanamayacak tutarda olmasıdır (md. 25/II-ı). Bunun altındaki hasarlar tek başına tazminatsız fesih nedeni oluşturmaz.
Güvenlik, temizlik ve yemek gibi hizmetleri alt işveren eliyle yürüten işyerlerinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı onunla birlikte sorumludur (md. 2). Alt işveren değişse bile aynı işyerinde çalışmayı sürdüren işçinin yıllık izin süresi, o işyerinde geçen toplam çalışmasına göre hesaplanır (md. 56).
Ofis çalışanlarında talepler fesih gerekçesi ve kullanılmayan izinler üzerinde toplanır. 30 ve üzeri işçi çalıştıran işyerinde işveren, davranış ya da verim nedeniyle fesihten önce savunma almak zorundadır (md. 19). Kullanılmayan yıllık izinlerin ücreti sözleşme sona erdiğinde son ücret üzerinden ödenir.
Kartal'da işten çıkarılan ya da kaza geçiren işçi hangi adımları izler?
Adımlar, talebe göre işleyen sürelere göre sıralanır ve en kısa süre işe iade talebindedir. İzlenecek sıra şöyledir:
- Fesih bildirimini yazılı isteyin. İşe iade için tebliğden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulur. Anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde dava açılır.
- İşyerinin taşınması ya da vardiya değişikliği yazıyla bildirildiyse cevabınızı 6 iş günü içinde yazılı verin ve bir örneğini saklayın.
- Vardiya çizelgesi, bordro, banka dökümü ve SGK hizmet dökümünü bir araya getirin.
- İş kazasında hastane kayıtlarını ve kaza tutanağını saklayın, olayın SGK'ya bildirilip bildirilmediğini sorun.
- Kıdem, ihbar, fazla mesai ve izin ücreti alacaklarında 5 yıllık, iş kazası tazminatında kural olarak 10 yıllık zamanaşımını gözetin.
Sektöre göre işe yarayan kayıtlar farklıdır. İmalatta posta listeleri, üretim formları ve kart basma kayıtları çalışma süresini gösterir. Sağlıkta bu işlevi nöbet çizelgeleri ve hasta kayıt sistemindeki işlem saatleri, lojistikte ise takograf çıktıları, sevk irsaliyeleri ve araç takip raporları görür. İşe iadede süre hesabı işe iade davası süreleri yazısında örneklerle anlatılır.
Kartal'daki işverenler taşınma, kaza ve fesihte nelere dikkat etmeli?
İşverenin ilk yükümlülüğü, yapılan değişikliği ve alınan önlemi yazıya dökmektir. Öne çıkan noktalar şunlardır:
- İşyerinin taşınması ya da vardiya düzeninin değişmesi gibi esaslı değişiklikleri yazılı bildirin ve işçinin yazılı cevabını dosyalayın.
- Toplu işçi çıkarmada 30 günlük bildirimi yapmadan fesih bildirimi göndermeyin, çünkü bildirimler bu süre dolmadan hüküm doğurmaz.
- İş kazasını kolluğa derhal, SGK'ya en geç 3 iş günü içinde bildirin ve kaza kaydını tutun.
- İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini çalışma süresi içinde verin ve katılım kayıtlarını saklayın (6331 sayılı Kanun md. 17).
- Fesihten önce savunma alın, gerekçeyi de açık ve belgeye dayalı yazın.
- Alt işveren işçilerinin ücret ve izin kayıtlarını düzenli kontrol edin.
Yargı uygulamasında, ekonomik nedenlerle yapılan fesihlerde işverenden feshin son çare olduğunu ve daha hafif önlemlerin denendiğini göstermesi beklenir. Fesih öncesi hazırlık işveren avukatı sayfasında anlatılır.
Kartal iş hukuku avukatı taşınma, kaza ve alacak dosyalarında ne yapar?
Avukat talepleri hesaplar, delilleri derler, arabuluculuk görüşmesini ve davayı yürütür. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Kartal'da çalışan ya da işyeri Kartal'da bulunan işçi ve işverenlere alacak hesaplaması, arabuluculuk görüşmesi, dilekçe ve duruşma takibi konularında hizmet verir. Kartal iş mahkemesi avukatı dosyayı ilçedeki adliyede, İstanbul Anadolu İş Mahkemeleri'nde takip eder.
İşçi tarafına verilen hizmetin kapsamı işçi avukatı sayfasında yer alır. Taşınma ya da küçülme nedeniyle ayrılan işçi, tazminatının yaklaşık tutarını kıdem tazminatı hesaplama aracıyla görebilir. İşveren tarafında taşınma bildirimi, toplu çıkarma yazıları ve fesih gerekçesi önceden gözden geçirilir. Görüşme talebi iletişim sayfasından iletilebilir.
Lexim Hukuk Bürosu iletişim bilgileri
- Telefon
- 0542 782 98 78
- Mesaj gönder
- Adres
- Kocatepe Mahallesi, Şehit Muhtar Bey Caddesi, Tan Apartmanı No 13, Kat 4, Daire 12, Beyoğlu/İstanbul
- Çalışma saatleri
- Pazartesi – Cumartesi 09:00 – 23:00 · Pazar 10:00 – 20:00
Kaynaklar
Bu sayfa en son tarihinde gözden geçirildi.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş yerine geçmez. Süreler, tutarlar ve yargı uygulaması değişebilir. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz önerilir.