İşe İade Tazminatı Hesaplama

İşe iade tazminatı hesaplama formülü nedir?

İşe iade tazminatı hesaplama iki ayrı çarpımdan oluşur. İşe başlatmama tazminatı için brüt aylık ücret, 4 ile 8 arasında belirlenen ay sayısıyla, boşta geçen süre ücreti için ise aylık ücret ve diğer haklar en çok 4 ayla çarpılır (4857 sayılı İş Kanunu md. 21). İşe başlatmama tazminatı, feshi geçersiz sayılan işçiyi süresinde işe başlatmayan işverenin ödediği tazminattır. Boşta geçen süre ücreti ise kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan dönem için ödenen ücret ve diğer haklardır. Bu sayfadaki araç hesabı şu sırayla yapar:

1. İşe başlatmama tazminatı için brüt aylık ücret, seçilen ay sayısıyla (4, 5, 6, 7 ya da 8) çarpılır.
2. Boşta geçen süre ücreti için brüt aylık ücrete varsa aylık diğer haklar eklenir ve toplam seçilen ay sayısıyla (1 ile 4 arası) çarpılır.
3. Toplam için iki kalem toplanır. Tazminatın 4 aylık alt sınırı ile 8 aylık üst sınırı ve damga vergisi ayrıca gösterilir.

Ay sayıları kanundan gelir. Tazminatın 4 ile 8 ay arasında hangi tutarda olacağını ise mahkeme ya da özel hakem belirler. Araçtaki seçim yalnız bir varsayımdır.

İşe iade hesaplama aracı hangi bilgilerle çalışır?

Araç dava tarihindeki brüt aylık ücret, varsa aylık diğer haklar, işe başlatmama tazminatının ay sayısı ve boşta geçen sürenin ay sayısı olmak üzere dört bilgiyle çalışır.

Karar henüz verilmemişse tazminat için 4 aylık alt sınırın seçilmesi temkinli bir tahmin verir. Sonuç ekranındaki alt ve üst sınır satırları olası aralığı gösterir. Boşta geçen süre, fesih tarihinden kararın kesinleşmesine kadar geçen süre dört ayı aşıyorsa 4 ay olarak seçilir.

Sonuç ekranında işe başlatılmama halindeki toplam brüt tutar, işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti, tazminatın alt ve üst sınırı ile damga vergisi yer alır.

İşe başlatmama tazminatı kaç aylık ücrettir?

İşe başlatmama tazminatı en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarındadır (md. 21). Mahkeme ya da özel hakem feshin geçersizliğine karar verirken, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını da belirler. Tazminatın doğması için üç koşulun sırayla gerçekleşmesi gerekir.

1. Feshin geçersizliğine karar verilir ve karar kesinleşir.
2. İşçi, kesinleşen kararın kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurur.
3. İşveren, başvuru üzerine işçiyi bir ay içinde işe başlatmaz.

İşçi on iş günü içinde başvurmazsa fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren yalnız bunun hukuki sonuçlarıyla sorumlu olur. Yargı uygulamasında sınırlar içindeki tutar belirlenirken işçinin kıdemi ve feshin nedeni dikkate alınmaktadır. Araç bu takdiri öngöremez.

Md. 21'in işe başlatma, tazminat ve boşta geçen süre ücretine ilişkin hükümleri sözleşmelerle değiştirilemez ve aksi yöndeki sözleşme hükümleri geçersizdir. Şartların ve sürecin tamamı işe iade davası sayfasında anlatılmıştır.

Boşta geçen süre ücreti nasıl hesaplanır?

Boşta geçen süre ücreti, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakların toplamıdır (md. 21). Bu kalem işe başlatmama tazminatından üç noktada ayrılır.

Kanun, bu kalem için ücretin yanında “diğer hakları” da sayar. Araçtaki “aylık diğer haklar” alanı bu nedenle yalnız boşta geçen süre ücretine eklenir. Hangi ödemelerin bu kapsama girdiği kanunda tek tek sayılmamıştır. Yargı uygulamasında fiilen çalışma koşuluna bağlı ödemeler ile düzenli sağlanan diğer haklar ayrı değerlendirilebilmektedir. Kapsamı belirsiz kalemler için alanın boş bırakılması daha temkinli bir sonuç verir.

Yargı uygulamasında boşta geçen en çok dört aylık süre işçinin kıdemine eklenir. Bu ekleme kıdem tazminatı ve bildirim süresi hesabını etkileyebilir. Araç yalnız ücret tutarını hesaplar.

Örnek işe iade tazminatı hesabı nasıl yapılır?

Örnek hesap, brüt aylık ücretin seçilen ay sayılarıyla çarpılması ve iki kalemin toplanmasıyla yapılır. Aşağıdaki üç örnek varsayımsaldır ve yalnız yöntemi göstermek için verilmiştir. Ay sayıları mahkemenin belirlediği varsayılan değerlerdir.

İkinci örnekte 6.000 TL'lik aylık diğer haklar yalnız boşta geçen süre ücretine eklenmiş, işe başlatmama tazminatı 50.000 TL'lik çıplak ücret üzerinden hesaplanmıştır. Üçüncü örnekte kararın, fesihten üç ay sonra kesinleştiği varsayılmıştır. Üç örnekte de toplam, işverenin işçiyi işe başlatmadığı durumu gösterir. İşçi işe başlatılırsa yalnız boşta geçen süre ücreti gündeme gelir.

İşe iade tazminatından hangi kesintiler yapılır?

İki kalemin kesintileri birbirinden farklıdır, çünkü biri tazminat, diğeri ücret niteliğindedir. Araç bu nedenle yalnız brüt tutarları ve toplam üzerinden damga vergisini gösterir.

• İşe başlatmama tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu'na göre ödendiğinde gelir vergisinden istisnadır (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 25). Tutardan binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir.
• Boşta geçen süre ücreti ücret niteliğinde olduğundan sigorta primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesintilerine tabidir. Gelir vergisi oranı işçinin yıl içindeki kümülatif matrahına göre değişir.

Net ödeme, işverenin düzenleyeceği bordroda ya da icra aşamasında brüt tutarlar üzerinden yapılacak kesintilerle belirlenir.

Kıdem ve ihbar tazminatı işe iade hesabını nasıl etkiler?

Fesih sırasında ödenen kıdem tazminatı ve bildirim süresi ücreti, işe iade sonrasındaki hesapta işçinin işe başlatılıp başlatılmamasına göre farklı sonuç doğurur (md. 21).

• İşçi işe başlatılırsa peşin ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı, boşta geçen süre için yapılacak ödemeden mahsup edilir.
• İşçi işe başlatılmazsa ve bildirim süresi verilmemiş ya da bildirim süresine ait ücret peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı ayrıca ödenir. Şartları varsa kıdem tazminatı da talep edilebilir.

Araç mahsup yapmaz ve kıdem ile ihbar tazminatını hesaplamaz. Bu kalemler için kıdem tazminatı hesaplama ve ihbar tazminatı hesaplama araçları kullanılabilir. İşe başlatılmayan işçide bu tazminatların hangi tarihteki ücret ve tavanla hesaplanacağı ve kıdeme eklenen boşta geçen sürenin etkisi ayrıca değerlendirilir.

Araç hangi durumları kapsamaz?

Araç yalnız girilen ücret ve ay sayıları üzerinden brüt tutarları hesaplar, işe iade davasının şartlarını ve sonucunu değerlendirmez. Sonucun dışında kalan başlıca durumlar şunlardır:

1. İş güvencesi şartları, yani işyerinde en az 30 işçi çalışması, en az 6 aylık kıdem ve belirsiz süreli sözleşme gibi koşullar araçta sorgulanmaz.
2. Ay sayısının takdiri araçta yapılmaz. Tazminatın 4 ile 8 ay arasındaki tutarını mahkeme ya da özel hakem belirler.
3. Sendikal nedenle fesih kapsam dışındadır. Bu fesihlerde 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu md. 25 uyarınca en az bir yıllık ücret tutarında tazminat gündeme gelir ve bu tazminat için sendikal tazminat hesaplama aracı kullanılabilir.
4. Mahsup yapılmaz, yani fesihte ödenmiş kıdem tazminatı ve bildirim süresi ücreti düşülmez.
5. Kesintiler ve faiz, yani gelir vergisi, sigorta primi ve geç ödeme faizi hesaplanmaz.
6. Kötü niyet tazminatı, iş güvencesi kapsamı dışındaki işçiler için öngörülen ve bildirim süresinin üç katı tutarında olan ayrı bir kalemdir.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Dava ve başvuru sürelerinin ayrıntısı işe iade davası süreleri yazısındadır. Son günler işe iade süresi hesaplama aracıyla yaklaşık olarak görülebilir.

İşe iade hesabından sonra hangi adımlar atılır?

Hesaptan sonraki ilk adım, sürelerin kaçırılmadığının doğrulanmasıdır. İşe iade talebinde süreler hak düşürücüdür ve tutarlar ancak süresinde başvurulmuşsa anlam taşır. İşçi açısından sıra şöyledir:

1. Arabulucuya başvurulur. Başvuru, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılır. Süreç iş hukukunda arabuluculuk sayfasındadır.
2. Dava açılır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
3. Ücret belgelenir. Dava tarihindeki brüt ücret ve düzenli sağlanan diğer haklar bordro, banka kaydı ve sözleşmeyle ortaya konur.
4. Karar kesinleşince işverene başvurulur. Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene yazılı başvuru yapılır.
5. Ödeme izlenir. İşveren bir ay içinde işe başlatmazsa işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti talep edilir.

İşveren açısından hesap, geçersiz sayılabilecek bir feshin parasal riskini gösterir. Fesih bildiriminin yazılı ve gerekçeli yapılması, geçerli nedenin belgelenmesi ve savunma alınması gereken hallerde savunmanın alınması bu riski azaltır. Ayrıntılar işveren avukatı sayfasındadır. Kararın ardından işçinin başvurusu üzerine bir aylık süre içinde işe başlatma ya da ödeme yönünde karar verilmesi gerekir.

Davanın açılacağı adliye, işin yapıldığı yere ve işverenin yerleşim yerine göre belirlenir. İstanbul'daki dağılım İstanbul iş mahkemeleri sayfasında gösterilmiştir. Terimlerin kısa tanımları iş hukuku sözlüğü sayfasındadır.