Şile'deki İş Davaları: Yetkili Mahkeme ve Arabuluculuk

Şile'de iş mahkemesi var mı, iş davalarına hangi mahkeme bakar?

Şile'de müstakil iş mahkemesi yoktur. İlçedeki iş davaları Kartal'daki İstanbul Anadolu İş Mahkemelerinde görülür. Şile iş mahkemesi diye arama yapan işçi ya da işveren için dava açılacak mahkeme budur.

İstanbul Anadolu Adalet Komisyonu'nun 2025 yılı faaliyet raporu, Şile Adliyesi'nde üç asliye ceza mahkemesi, bir sulh ceza hâkimliği, iki asliye hukuk mahkemesi ve bir sulh hukuk mahkemesi sayar. Rapora göre adliyede yedi hâkim görev yapar. Adliye İstanbul Anadolu ağır ceza merkezine bağlıdır. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 24.03.2005 tarihli ve 188 sayılı ilke kararının 12. maddesi ve onu sürdüren 26.03.2014 tarihli ve 141 sayılı karar, büyükşehirde müstakil iş mahkemesinin yargı çevresini bulunduğu ağır ceza merkezinin büyükşehir sınırları içindeki bütün ilçeler olarak tanımlar. İstanbul'da bu sınır il sınırıdır ve Şile de içindedir.

Asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla ancak müstakil iş mahkemesinin yargı çevresi dışında kalan yerde bakar (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 2). Şile'nin iki asliye hukuk mahkemesi bu nedenle iş davalarına bakmaz. Bu sonuç açık bir resmî “Şile'nin iş davalarına Kartal bakar” metninden değil, ilke kararı ile faaliyet raporundan çıkar. Somut dosyada mahkemenin adı ve esas numarası tevziden sonra UYAP kaydında görünür.

İstanbul'daki 11 adliyenin tamamı İstanbul iş mahkemeleri sayfasında karşılaştırılır. Davanın görüleceği adalet sarayının adresi ve ulaşımı Kartal'daki Anadolu Adliyesi sayfasındadır.

Şile Adliyesi nerede ve hangi ilçeye bakar?

Şile Adliyesi, Çavuş Mahallesi'nde, Üsküdar Caddesi üzerindeki Hükümet Konağı'nda hizmet verir. Adres, 2025 yılı faaliyet raporundaki bina tablosunda ve İstanbul Anadolu Adliyesi'nin resmî sitesindeki Şile Adliyesi sayfasında yer alır. Yargı çevresi Şile ilçesidir.

Şile, İstanbul Anadolu Adliyesi'nin üç mülhakat adliyesinden biridir. Bu bağ iş davaları bakımından da sonuç doğurur. Şile'deki işyerine ilişkin iş davası Şile'de değil, ağır ceza merkezi Kartal'daki iş mahkemelerinde açılır. İlçenin iş gücü yapısı ve ilçeye özgü uyuşmazlıklar Şile iş hukuku avukatı sayfasında anlatılır.

Şile'nin komşuları yetki bakımından farklı adliyelere bağlıdır:

• Beykoz kendi adliyesine sahiptir, ayrıntı Beykoz iş hukuku avukatı sayfasındadır.
• Çekmeköy İstanbul Anadolu Adliyesi'ne bağlıdır ve ilçenin durumu Çekmeköy iş hukuku avukatı sayfasında anlatılır.
• Kocaeli ili Şile'nin doğu komşusudur. İşyeri il sınırının öbür yanındaysa işin yapıldığı yer mahkemesi Kocaeli'deki adliyelerdedir.

Ağva gibi ilçe merkezine uzak yerleşimlerdeki işyerleri de Şile ilçesi sınırlarındaysa aynı adliyeye bağlıdır. Adliyeye ilişkin toplu taşıma tarifi resmî kaynaklarda bulunmadığından bu sayfada ulaşım bilgisi verilmemiştir. Yakanın bütünü Anadolu Yakası iş hukuku avukatı sayfasındadır.

Şile'deki işlerde dava hangi yerde açılabilir?

İşin yapıldığı yer ya da davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri Şile'deyse Kartal'daki İstanbul Anadolu İş Mahkemeleri yetkilidir (7036 sayılı Kanun md. 6). Şile'deki işletmelerin bir bölümünün sahibi ilçe dışında oturduğundan ya da şirket merkezi başka ilçede bulunduğundan, davacının çoğu zaman iki seçeneği olur.

Seçim yapılırken tanıkların bulunduğu yer dikkate alınır. Sezonluk işlerde tanıklar da çoğunlukla sezon sonunda ilçeden ayrılır. Bu durumda işverenin merkezinin bulunduğu adliye, taraflar ve tanıklar için daha ulaşılabilir olabilir. Sözleşmedeki yetki şartı işçinin seçeneklerini daraltmaz. Md. 6'ya aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir.

Şile'de arabuluculuk bürosu yoksa başvuru nereye yapılır?

Başvuru, arabuluculuk bürosu sıfatıyla görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne ya da karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın büro listesinde İstanbul için sekiz büro sayılır ve Şile bunlar arasında değildir. Kanun, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde başvurunun görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılacağını düzenler (7036 sayılı Kanun md. 3). Görevlendirilen birimin adı resmî kaynaklarda doğrulanamadığından başvurudan önce adliyeden sorulabilir.

İşleyiş, bürosu olan adliyelerdekiyle aynıdır:

1. Başvuran taleplerini ve tarafların iletişim bilgilerini bildirir.
2. Arabulucu, adalet komisyonuna bildirilen listeden belirlenir. Taraflar bir arabulucu üzerinde anlaşmışsa o kişi görevlendirilir.
3. Arabulucu, eldeki iletişim bilgileriyle tarafları ilk toplantıya davet eder.
4. Süreç, görevlendirmeden itibaren üç hafta içinde sonuçlandırılır ve zorunlu hallerde en çok bir hafta uzatılır.

Görüşmeler, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, arabulucuyu görevlendiren birimin bağlı olduğu adalet komisyonunun yetki alanı içinde yürütülür. Şile bakımından bu alan İstanbul Anadolu Adalet Komisyonu'nun alanıdır, yani toplantının Şile'de yapılması zorunlu değildir. Taraflar toplantıya bizzat ya da avukatları aracılığıyla katılabilir. Daire Başkanlığı'nın açıklamasına göre başvuruda ücret alınmaz. Sürecin ayrıntısı iş hukukunda arabuluculuk sayfasındadır.

Şile'deki iş için dava nasıl açılır, uzaktan nasıl izlenir?

Dava, İstanbul Anadolu Adliyesi'ne dilekçe verilerek ya da UYAP üzerinden elektronik ortamda açılır. Dilekçe İstanbul Anadolu İş Mahkemesi'ne hitaben yazılır ve arabuluculuk son tutanağı eklenir.

Şile ile Kartal arasındaki mesafe nedeniyle elektronik takip ayrıca önem taşır. UYAP Vatandaş Portal'ın sık sorulan sorular bölümüne göre:

• e-Devlet şifresiyle giren taraf, mahkeme, esas numarası ve duruşma günü gibi kapak bilgilerini görür.
• Elektronik imzası olan taraf, dosya içeriğini inceleyebilir, hukuk davası açabilir ve evrak gönderebilir.
• Avukatla yürütülen dosyalarda işlemler UYAP Avukat Portal üzerinden yapılır.

Yargılamada basit yargılama usulü uygulanır. Deliller dilekçeyle birlikte bildirilir. Tanıkların adları ve adresleri de bu aşamada verilir. Sezonluk işlerde tanıkların güncel adreslerinin doğru bildirilmesi, tebligatın ulaşması ve duruşmanın ertelenmemesi bakımından önemlidir. Karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Otel ve pansiyonlarda hafta tatili ve çalışma süresi nasıl uygulanır?

Konaklama tesislerinde hafta tatili, gece çalışması ve denkleştirme bakımından turizm sektörüne özgü kurallar uygulanır.

Hafta tatili. İşçiye yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme verilir. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca turizm işletmesi belgesi verilen konaklama tesislerinde ise hafta tatili, işçinin yazılı talebi ya da onayı ile hak kazandığı günü izleyen dört gün içinde kullandırılabilir. Bu halde hafta tatili gününde yapılan çalışmanın günlük normal çalışma süresi kadarlık kısmı fazla çalışma hesabında dikkate alınmaz. İşçi, verdiği onayı otuz gün önceden yazılı bildirimde bulunarak geri alabilir (4857 sayılı İş Kanunu md. 46). Bu kural 2025 yılında kanuna eklenmiştir. Belgesi olmayan pansiyon ve işletmelerde uygulanmaz.

Denkleştirme. Turizm sektöründe çalışma süresi dört aya kadar denkleştirilebilir ve toplu iş sözleşmesiyle bu süre altı aya kadar artırılabilir (md. 63). Günlük çalışma her durumda on bir saati aşamaz.

Gece çalışması. Gece çalışması yedi buçuk saati geçemez, ancak turizm işlerinde işçinin yazılı onayıyla bu sürenin üzerinde çalışılabilir (md. 69).

Bu kuralların ortak noktası yazılı belgedir. Yazılı onay, talep ya da denkleştirme kaydı sunulamıyorsa haftalık 45 saati aşan süre fazla mesai alacağı olarak istenebilir.

Sezonluk ve hafta sonu çalışanların hakları nelerdir?

Sezonluk, kısmi süreli ve deneme süresindeki çalışanların hakları, sözleşmenin türüne göre belirlenir.

Deneme süresinde feshedilen sözleşmede de işçinin çalıştığı günlerin ücreti ve diğer hakları saklıdır. Sezon başında işe alınıp birkaç hafta sonra çıkarılan işçinin durumu deneme süresinde işten çıkarma yazısında anlatılır.

Yargı uygulamasında mevsimlik işçinin kıdemi, aynı işverenin işyerinde çalıştığı sezonların toplamı üzerinden hesaplanır. Toplam süre bir yılı bulduğunda ve sözleşme kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona erdiğinde kıdem tazminatı talep edilebilir.

Restoran, plaj ve yeme-içme işletmelerinde hangi talepler görülür?

Sezonluk yeme-içme işletmelerinde talepler çoğunlukla sigorta kaydı, ücretin eksik ödenmesi ve tatil günlerinde çalışma üzerinde toplanır.

Sezonun kısa olması, bazı işletmelerde çalışanların hiç bildirilmemesine ya da eksik gün üzerinden bildirilmesine yol açar. Bildirilmeyen süreler için hizmet tespit davası açılabilir. Bu davada arabuluculuk şartı aranmaz, dava Sosyal Güvenlik Kurumu'na resen ihbar edilir ve hak, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde kullanılmalıdır (5510 sayılı Kanun md. 86).

Ücretin günlük ve elden ödenmesi yaygındır. Bu durumda ücretin tutarı tanık anlatımları, mesajlaşma kayıtları ve emsal ücret araştırmasıyla belirlenir. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye her gün için ayrıca bir günlük ücret ödenir (md. 47). Yaz sezonuna denk gelen bayramlar bu kalemi büyütür.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde hesaba eklenen servis karşılığının işçilere eksiksiz dağıtılması gerekir (md. 51). Dağıtımın yapıldığını belgelemek işverenin yükümlülüğüdür.

Sezon ortasında ya da iki sezon arasında işletmenin el değiştirmesi de görülür. İşyerinin devrinde mevcut iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer. Devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludur. Devredenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yılla sınırlıdır (md. 6). İşçinin önceki işletmeci dönemindeki çalışması, kıdem süresinin hesabında dikkate alınır.

Tarım, balıkçılık ve el sanatlarında çalışanlar hangi kanuna tabidir?

Bu işlerde uygulanacak kanun, İş Kanunu'nun istisnalar maddesine göre belirlenir (4857 sayılı Kanun md. 4).

• Elli ve daha az işçi çalıştırılan tarım ve orman işyerlerinde İş Kanunu uygulanmaz. Bu işyerlerinde çalışanların hakları Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir.
• Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileriyle ilgili işler İş Kanunu'na tabidir.
• Bir ailenin üyeleri ve üçüncü dereceye kadar hısımları arasında, dışarıdan başka biri katılmadan evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde İş Kanunu uygulanmaz. Dokuma gibi el sanatlarında aile dışından işçi çalıştırılıyorsa bu istisna geçerli olmaz.
• Yazlık evlerde bakım ve temizlik işlerinde çalışanlar da ev hizmetleri istisnası nedeniyle İş Kanunu kapsamı dışındadır.

Kapsam dışında kalan çalışanların uyuşmazlığına da iş mahkemesi bakar, çünkü iş mahkemelerinin görevi Türk Borçlar Kanunu'ndaki hizmet sözleşmesine tabi çalışanları da kapsar (7036 sayılı Kanun md. 5). Şile'deki işler için bu mahkeme Kartal'daki İstanbul Anadolu İş Mahkemesidir. Türk Borçlar Kanunu'na tabi çalışan için fesih bildirim süresi, hizmet süresine göre iki, dört ya da altı haftadır. En az bir yıl çalışmış işçiye yılda en az iki hafta ücretli izin verilir (6098 sayılı Kanun md. 432 ve 422).

Sezon sonunda işten çıkarılan işçi hangi adımları izler?

Adımlar, sözleşmenin sona erip ermediğinin belirlenmesiyle başlar, çünkü mevsimlik işte sezonun bitmesi her zaman fesih anlamına gelmez.

1. Durum netleştirilir. İşveren yeni sezonda çağıracağını bildirmişse sözleşme askıdadır. Çağırmayacağını bildirmiş ya da yeni sezonda çağırmamışsa fesih söz konusudur.
2. Belgeler toplanır. SGK giriş ve çıkış kayıtları, banka dökümü, mesajlar ve birlikte çalışılan kişilerin iletişim bilgileri bu belgeler arasındadır.
3. Alacaklar belirlenir. Ödenmeyen ücret, fazla çalışma ve tatil ücretlerinin yanında, şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı da hesaba katılır. Bildirim süresine ait yaklaşık tutar ihbar tazminatı hesaplama aracıyla görülebilir.
4. Arabulucuya başvurulur. Başvuru, büro sıfatıyla görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne ya da işverenin yerleşim yerindeki büroya yapılır.
5. Dava açılır. Anlaşma olmazsa dava, son tutanak eklenerek Kartal'daki İstanbul Anadolu İş Mahkemelerinde açılır.
6. İşsizlik ödeneği istenir. Şartları taşıyan işçi, fesihten sonraki 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu'na başvurur. Şartlar işsizlik ödeneği şartları yazısında anlatılır.

Kıdem, ihbar, ücret ve fazla çalışma alacaklarında zamanaşımı beş yıldır. Arabuluculuk başvurusundan son tutanağa kadar geçen sürede zamanaşımı durur.

Varsayımsal bir örnekte üç sezon çalışan otel görevlisi neler isteyebilir?

Aşağıdaki örnek, gerçek bir kişi ya da işletmeye dayanmayan varsayımsal bir örnektir.

Şile'deki turizm işletmesi belgeli bir otelde üç sezon boyunca, her yıl altı ay çalışmış bir resepsiyon görevlisi düşünelim. Dördüncü sezonun başında otel kendisini çağırmamış olsun. Çalıştığı dönemde hafta tatili yazılı onayı alınmadan başka günlere kaydırılmış, yoğun haftalarda günde on iki saat çalışmış olsun.

İşçi başvurusunu büro sıfatıyla görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapabilir. Otel şirketinin merkezi başka bir ilçedeyse o ilçedeki arabuluculuk bürosunu da seçebilir. Kıdemin tam on sekiz ay olduğu bu örnekte, bildirim süresinin dört hafta mı altı hafta mı olacağı sürenin hesabına bağlıdır. Bu nedenle giriş ve çıkış tarihlerinin gün gün belirlenmesi gerekir.

Şile'deki işletmeler nelere dikkat eder?

İşletmeler için belirleyici olan, sezonluk çalışmaya ilişkin kayıtların yazılı tutulmasıdır.

• Sözleşmede işin mevsimlik olduğunu ve sezonun yaklaşık başlangıç ve bitiş tarihlerini belirtin.
• Hafta tatilinin kaydırılması için işçinin yazılı talebini ya da onayını, yedi buçuk saati aşan gece çalışması için yazılı onayını alın.
• Denkleştirme uyguluyorsanız dönemin başlangıç ve bitişini yazılı duyurun.
• Çalışanları işe başlamadan önce bildirin ve ücretleri banka aracılığıyla ödeyin.
• On beş yaşını doldurmamış çocuk çalıştırmayın, genç işçilerin yaşını ve okul durumunu da belgeleyin.
• Sezon sonunda sözleşmenin askıya alındığını, yeni sezonda çalıştırmayacağınız işçiye ise fesih bildirimini yazılı iletin.
• Arabuluculuk davetini yanıtsız bırakmayın. İlk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu olur.

İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Şile Adliyesi'nin yargı çevresindeki işçi ve işverenlere arabuluculuk, dava ve danışmanlık konularında hizmet verir. Görüşme talebi iletişim sayfasından iletilebilir.