Çekmeköy İş Hukuku Avukatı

Şantiye, sanayi sitesi ve site yönetiminde işveren kimdir?

İşveren, işçiyi iş sözleşmesiyle çalıştıran kişidir, ancak işin yapıldığı yerin sahibi olan asıl işveren de alt işverenin işçisine karşı birlikte sorumlu olabilir. Çekmeköy'de pek çok uyuşmazlıkta ilk çözülmesi gereken konu budur. İnşaat ve güvenlik işlerinde işçi bir şirketin bordrosunda görünür, işi ise başka bir şirketin ya da site yönetiminin yerinde yapar. Çekmeköy iş hukuku avukatı da dosyaya, bordrodaki şirket ile işin yapıldığı yerin sahibini ayırarak başlar.

Alt işveren, bir işverenden işyerindeki yardımcı işlerde ya da asıl işin uzmanlık gerektiren bir bölümünde iş alan ve işçilerini yalnız o işyerinde çalıştıran diğer işverendir (4857 sayılı İş Kanunu md. 2). Asıl işveren ve alt işveren kavramları iş hukuku sözlüğü sayfasında da açıklanmıştır. İlişkiyi ortaya koymak için bordrodaki şirket, SGK hizmet dökümündeki işyeri ve fiilen talimat veren kişi karşılaştırılır.

İnşaat şantiyelerinde taşeron işçisi hangi hakları ister?

Taşeron işçisi ücretini, fazla çalışma karşılığını, kıdem ve ihbar tazminatını hem kendi işvereninden hem de ana yükleniciden isteyebilir, iş kazasında ise ayrıca tazminat talep edebilir. Şantiyede ana yüklenici, taşeron ve ekip başı aynı işte yer alır.

• Yevmiye ve sigortasız çalışma konusunda kural nettir. İnşaat işyerlerinde işe giriş bildirgesi en geç işçinin çalışmaya başlatıldığı gün verilir (5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 8). Günlük yevmiyeyle çalışan ve bildirilmeyen işçinin süreleri hizmet tespit davası ile tespit ettirilebilir.
• İşin bitimi gerekçesiyle, şantiyedeki iş bittiği için sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği sıkça ileri sürülür. Belirli süreli sözleşme objektif bir nedene dayanmalıdır. İşçi aynı işverenin birbirini izleyen şantiyelerinde ara vermeden çalıştırılmışsa sözleşme belirsiz süreli sayılabilir (4857 md. 11). Bu durumda ihbar ve kıdem tazminatı gündeme gelir.
• Çalışılamayan günlerde, yani işin zorlayıcı bir sebeple durduğu hallerde işçiye bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir (md. 40).
• Yüksekten düşme ve malzeme çarpması gibi iş kazalarında işverenin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'ndan doğan yükümlülükleri incelenir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyen kişi çalıştırılamaz (6331 md. 17).

Ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşılaşan çalışan, durumun tespitini ve önlem alınmasını isteyebilir. Talebi yönünde karar verilirse önlem alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir. Tehlike önlenemez nitelikteyse bu usule uymadan tehlikeli bölgeyi terk edebilir (6331 md. 13). Kaza sonrasında tazminat kalemleri ve kusur incelemesi iş kazası avukatı sayfasında anlatılmıştır.

Site güvenlik ve yönetim çalışanlarında şirket değişince ne olur?

Hizmet şirketi değişse de aynı sitede çalışmayı sürdüren işçinin kıdemi ve yıllık izin süresi kesilmez ve önceki dönemler hesaba katılır. Konut sitelerinde güvenlik, temizlik ve teknik işler çoğunlukla hizmet şirketleri eliyle yürütülür. İhale ya da sözleşme dönemi bitince şirket değişir, çalışanlar ise aynı yerde kalır.

Bu durumda üç konu tartışılır. Yıllık izin süresi, aynı işyerinde çalışılan toplam süreye göre hesaplanır (4857 md. 56). Kıdem bakımından önceki dönemler Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre birlikte değerlendirilir. Hangi şirketin hangi dönemden sorumlu olduğu ise her dönemin süresi ve ücretiyle sınırlı olarak belirlenir.

Güvenlik görevlilerinde 12 ve 24 saatlik vardiyalar fazla çalışma hesabını zorunlu kılar. Özel güvenlik işlerinde 7,5 saati aşan gece çalışması ancak işçinin yazılı onayıyla yaptırılabilir (md. 69). Günlük çalışma süresi her durumda 11 saatle sınırlıdır (md. 63). Bunu aşan fiilî çalışma, haftalık 45 saat dolmasa da fazla çalışma sayılır.

Nöbet hesabını varsayımsal bir örnekle gösterelim. Bir güvenlik görevlisi 24 saat nöbet tutup 48 saat dinleniyor. Nöbetin 14 saatinin fiilî çalışma olduğu kabul edilirse her nöbette 3 saat fazla çalışma doğar. Ayda 10 nöbet tutulduğunda toplam 30 saat eder.

Aylık brüt ücret 33.750 TL ise saat ücreti uygulamada 33.750 / 225 = 150 TL, %50 zamlı saat ücreti 225 TL, bir aylık brüt alacak 6.750 TL olur. Fiilî çalışma süresi her dosyada nöbet defteri ve tanıklarla ayrıca belirlenir.

İkinci varsayımsal örnek şirket değişikliğiyle ilgilidir. Bir görevli aynı sitede altı yıl boyunca, ikişer yıl arayla değişen üç ayrı şirketin bordrosunda çalışıyor. Son şirket sözleşmeyi haklı neden olmadan sona erdiriyor ve son giydirilmiş brüt ücret 35.000 TL'dir. Kıdem tazminatı altı yıl üzerinden 6 x 35.000 = 210.000 TL olarak hesaplanır.

Son işveren bu tutarın tamamından, önceki şirketler kendi dönemleriyle sınırlı olarak sorumlu tutulur. Kendi rakamlarıyla ön hesap için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir.

Apartman ve site görevlilerinde işveren, yönetimin temsil ettiği kat malikleridir. Konut kapıcılarının çalışma süreleri, tatil ve izin hakları ile kapıcı konutlarına ilişkin esaslar özel bir yönetmelikle düzenlenir (4857 md. 110).

Küçük sanayi siteleri ve mağazalarda hangi talepler doğar?

Küçük işyerlerinde talepler kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmeyen ücret ve fazla çalışma alacağında toplanır. Oto tamir, metal ve ahşap işleri yapan sanayi sitesi işyerlerinde işçi sayısı genellikle 30'un altındadır. Bu işyerlerinde işe iade davası açılamaz.

İş güvencesi kapsamı dışındaki işçinin sözleşmesi kötü niyetle feshedilirse bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat istenebilir (md. 17). Bildirim süresine de uyulmamışsa ihbar tazminatı ayrıca doğar. Ücretin bir bölümü elden ödeniyorsa gerçek ücret tanıkla ve emsal ücret araştırmasıyla ispatlanır. Usta yanında çalışan gençlerde, ilişkinin çıraklık sözleşmesi mi yoksa iş sözleşmesi mi olduğu ayrıca incelenir, çünkü çıraklar İş Kanunu'nun kapsamı dışındadır (md. 4).

Küçük işyerlerinde tazminatsız feshin en sık gösterilen gerekçesi devamsızlıktır. İşçinin izin almadan ya da haklı bir sebebe dayanmadan ardı ardına iki iş günü ya da bir ayda üç iş günü işe gelmemesi, işverene haklı nedenle fesih imkânı verir (md. 25/II). İşveren devamsızlığı tutanakla belgelemeli, işçi ise mazeretini gösteren raporu ya da yazışmayı saklamalıdır.

Market ve mağazalarda ise hafta tatilinde çalışma ve kısmi süreli sözleşmeler öne çıkar. Kısmi süreli çalışan işçi, ücret ve paraya ilişkin bölünebilir haklardan tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreyle orantılı yararlanır (md. 13). Zincir mağazalarda 30 işçi ölçütü, işverenin aynı işkolundaki bütün işyerleri birlikte sayılarak uygulanır (md. 18).

Çekmeköy'deki işyerleri hangi adliyeye bağlıdır?

Çekmeköy'de yapılan işten doğan davalar, İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki (Kartal) İstanbul Anadolu İş Mahkemeleri'nde görülür. Halk arasında Kartal Adliyesi olarak bilinen bu adliye Kartal ilçesindedir ve Çekmeköy'de ayrı bir adliye bulunmaz. İşverenin kim olduğu belirlendikten sonra sıra davanın nerede açılacağına gelir. Yer bakımından cevap 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6'dadır ve bu madde davalının yerleşim yerini ya da işin yapıldığı yeri gösterir.

Zorunlu arabuluculuk başvurusu, İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Davalı birden fazlaysa bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Mahkemelerin yargı çevreleri Anadolu Yakası iş hukuku avukatı sayfasında birlikte gösterilmiştir.

Yetki için de varsayımsal bir örnek verelim. Bir güvenlik görevlisi Çekmeköy'deki bir konut sitesinde çalışıyor, bordrosunu düzenleyen güvenlik şirketinin merkezi Avrupa Yakası'ndaki bir ilçede. Görevli, şirketi ve site yönetimini birlikte karşı taraf göstererek İstanbul Anadolu Adliyesi'ne başvurabilir, çünkü hem iş Çekmeköy'de yapılmaktadır hem de site yönetimi buradadır.

Şirket merkezinin bağlı olduğu Avrupa Yakası adliyesi de seçilebilir. Sözleşmeye yazılmış aksi yöndeki yetki şartı geçersizdir. İl genelindeki dağılım İstanbul iş mahkemeleri sayfasındadır.

Çekmeköy'de fesih ve alacak taleplerinde süreler nelerdir?

Süreler talebin türüne göre değişir ve en kısası işe iadedir. Aşağıdaki tablo ilçedeki çalışma alanlarına göre temel süreleri ve dayanakları gösterir.

Nöbet defteri ve şantiye kaydı gibi hangi belgeler saklanmalı?

Çalışma süresini, işvereni ve ücreti gösteren kayıtlar saklanmalıdır. Vardiyalı ve taşeronlu işlerde işçinin elinde bulunması yararlı belgeler:

• Vardiya çizelgeleri ve nöbet defteri sayfalarının fotoğrafları
• Site giriş-çıkış ve devriye (tur) kayıtları
• Şantiye giriş kartı, iş güvenliği eğitim katılım formları ve puantaj cetvelleri
• Ekip başıyla ya da şantiye şefiyle yapılan yazışmalar
• Bordrolar, banka dökümü ve her şirket dönemini gösteren SGK hizmet dökümü
• Kaza halinde tutanak, hastane kaydı ve olay yerini gören kişilerin bilgileri

Fazla çalışmanın ispatında hangi kaydın ne ölçüde değer taşıdığı fazla mesai nasıl ispatlanır yazısında anlatılmıştır.

Çekmeköy'de işçi adım adım nasıl ilerler?

İşçi önce işverenlerini belirler, sonra talebine uygun yola süresi içinde başvurur. Şantiye ve site çalışanları için sıra şöyledir:

1. Bordro işverenini ve asıl işvereni yazın. SGK hizmet dökümündeki şirket adları ile işin yapıldığı şantiye ya da sitenin yönetimi not edilir.
2. Dönemleri sıralayın. Şirket değişikliklerinde her dönemin başlangıç ve bitiş tarihi çıkarılır ve arada kesinti olup olmadığı kontrol edilir.
3. Nöbet ve mesai kayıtlarını toplayın. Çizelgeler ve nöbet defteri sayfaları işten ayrılmadan önce fotoğraflanır.
4. Talebi ayırın. Ücret, fazla mesai ve tazminat için arabuluculuk dava şartıdır. İş kazası tazminatı ve hizmet tespiti için ise dava doğrudan açılır.
5. Süresinde başvurun. İşe iade için süre, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 aydır (4857 md. 20). Diğer işçilik alacaklarında zamanaşımı 5 yıldır.
6. Bütün sorumluları karşı taraf gösterin. Arabuluculuk başvurusunda taşeron ile ana yüklenici ya da hizmet şirketi ile site yönetimi birlikte yazılır.

Site yönetimleri ve işverenler nelere dikkat etmeli?

Site yönetimleri, hizmet şirketiyle yaptıkları sözleşmede işçilik alacaklarından doğacak sorumluluğu açık biçimde düzenlemelidir. Asıl işveren sıfatı, şirket değişse de işçiye karşı sorumluluğu sürdürür. Dikkat edilecek noktalar:

• Hizmet şirketinin işçilere yaptığı ücret ve prim ödemeleri her ay belgeyle izlenir.
• Alt işveren işçilerinin yıllık izinlerini kullanıp kullanmadığı kontrol edilir, çünkü bu yükümlülük asıl işverene aittir (md. 56).
• Şirket değişikliğinde çıkışı yapılan işçilerin kıdem ve izin hesapları kapatılmadan yeni döneme geçilmez.
• 7,5 saati aşan gece çalışması için güvenlik görevlisinin yazılı onayı alınır.
• Şantiyelerde işe giriş bildirgesi en geç işçinin çalışmaya başlatıldığı gün verilir, eğitim ve koruyucu donanım teslim kayıtları da tutulur.
• İşçiye ödeme yapıldığını gösteren banka kayıtları ve imzalı bordrolar saklanır.

Çekmeköy iş hukuku avukatı dosyada hangi işleri yapar?

Avukat sorumlu işverenleri belirler, alacakları hesaplar, arabuluculuk görüşmesine katılır ve davayı yürütür. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Çekmeköy'de çalışan ya da işyeri Çekmeköy'de bulunan işçi ve işverenlere hizmet verir. Yapılan işler işverenin ve sorumlu şirketlerin belirlenmesi, alacak hesabı, arabuluculuk görüşmesi, dava dilekçesi ve duruşma takibidir.

Duruşmalar Kartal'daki adliyede izlenir. Çalışma biçimi iş mahkemesi avukatı sayfasında anlatılmıştır.