
Bordro şirketi başka ilçedeyse depo ya da şantiye işçisi kime, nerede dava açar?
Dava, işçiyi kendi işçisi olarak bildiren şirkete açılır. İşyerini işleten şirket asıl işveren konumundaysa o da davalı gösterilir. Depo ve şantiye gibi işyerlerinde işçiyi bordrosunda gösteren şirket ile işyerini işleten şirket farklı olabilir. Bu ayrım hem davalıyı hem yetkili adliyeyi etkiler. Sancaktepe iş hukuku avukatı ile yapılan ilk görüşmede netleştirilen konu da davalının kim olacağı ve hangi yerin yetkili sayılacağıdır.
Varsayımsal bir örnekte bir depo işçisi Samandıra'daki bir dağıtım deposunda çalışıyor, bordrosunu düzenleyen insan kaynakları şirketinin merkezi ise Esenyurt'ta bulunuyor olsun. İşçi arabuluculuk başvurusunu Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi'ne yapabilir. İnsan kaynakları şirketine karşı davada Bakırköy İş Mahkemeleri de yetkilidir. Büyükçekmece Adliyesi'nde iş mahkemesi bulunmadığından Esenyurt'taki iş davaları Bakırköy'de görülür. Depoyu işleten şirket de taraf gösterilecekse, vardiya amirleri ve giriş kayıtları Samandıra'da olduğundan işin yapıldığı yer daha elverişlidir.
Arabuluculuk başvurusunda dava edilecek bütün işverenlerin karşı taraf olarak yazılması gerekir. Yargı uygulamasında, başvuruda yer almayan şirket bakımından dava şartının yerine gelmediği kabul edilebilir. Karşı taraf büronun yetkisine en geç ilk toplantıda itiraz edebilir (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3). Sürecin işleyişi iş hukukunda arabuluculuk sayfasında anlatılır.
Lojistik depolarında vardiya, kaza ve geçici işçilik nasıl ele alınır?
Depolardaki uyuşmazlıklar gece vardiyasının süresi, istifleme ve yükleme kazaları ile işçinin gerçekte kimin işçisi olduğu sorusu etrafında toplanır. Kampanya ve yoğun sevkiyat haftalarında vardiyaların uzatılması en sık görülen alacak nedenidir.
Gece vardiyası ve fazla çalışma
Gece postası 7,5 saati aşamaz ve postası değişen işçi yeni postaya başlamadan önce kesintisiz en az 11 saat dinlendirilir (4857 sayılı İş Kanunu md. 69). Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre 7,5 saati aşan gece çalışması, haftalık 45 saat dolmasa da fazla çalışma sayılır. Haftalık 45 saati geçen çalışma ise her durumda zamlı ücrete hak kazandırır. El terminali oturum kayıtları, sevkiyat kapanış saatleri ve servis listeleri çalışma süresini gösterir.
İstifleme, forklift ve yükleme kazaları
Depolarda istifleme, forklift kullanımı ve yükleme sırasındaki kazalar iş kazasıdır. Tazminat davasında arabuluculuk şartı aranmaz. İş makinesi kullanan işçiye gerekli eğitimin verilmemiş olması, kusur değerlendirmesinde işveren aleyhine dikkate alınır. Kaza kolluğa derhal, SGK'ya ise en geç 3 iş günü içinde işverence bildirilir. Talebin kapsamı iş kazası tazminatı sayfasında açıklanır.
Alt işveren ve geçici iş ilişkisi
İşgücünün bir bölümü alt işveren ya da geçici iş ilişkisi yoluyla sağlandığında, işçinin kimin işçisi olduğu ve kimin sorumlu tutulacağı sorusu doğar. Asıl işveren, alt işveren işçisinin o işyerindeki alacaklarından birlikte sorumludur (md. 2). Özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulan geçici iş ilişkisinde ise işveren bürodur. Geçici işçinin temel çalışma koşulları, doğrudan istihdam edilseydi sağlanacak koşulların altında olamaz (md. 7).
Şantiyelerde yevmiye, sigortasız çalışma ve kıdem nasıl hesaplanır?
Şantiyelerde günlük yevmiyeyle ve eksik sigorta bildirimiyle çalıştırma görülür. Bildirilmeyen günler için hizmet tespit davası açılır. Süre, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıldır. Bu davada arabulucuya ve dava öncesinde SGK'ya başvurmak gerekmez. Dava Kuruma mahkemece ihbar edilir.
İşçi aynı işverenin farklı şantiyelerinde çalışmışsa bu süreler kıdem hesabında birleştirilir (1475 sayılı Kanun md. 14). “İş bitti” denilerek yapılan çıkışlarda, sözleşmenin belirli bir işin tamamlanmasına bağlanıp bağlanmadığı kıdem ve ihbar tazminatı bakımından belirleyicidir. Şantiye işçisinin yıllık izin hakkı da vardır. En az bir yıl çalışmış işçi için süre 14 günden az olamaz ve kullanılmayan izinlerin ücreti fesihte ödenir (4857 md. 53, 59).
Varsayımsal bir hesap düşünelim. Bir kalıp ustası aynı yüklenicinin üç şantiyesinde sırasıyla 8 ay, 10 ay ve 6 ay çalışmış, önceki dönemler için kıdem tazminatı ödenmemiş olsun. Toplam süre 24 ay, yani 2 yıldır. Son şantiyede işveren tarafından haklı neden olmadan çıkarılan ustanın kıdem tazminatı, 2 yıl üzerinden ve son giydirilmiş brüt ücretiyle hesaplanır. Günlük yevmiye 2.000 TL ise 30 günlük ücret 60.000 TL, iki yıllık brüt tazminat 120.000 TL eder. Yaklaşık tutar kıdem tazminatı hesaplama aracıyla görülebilir.
Şantiyede asıl işveren konumundaki yüklenici, taşeronun işçilerine karşı taşeronla birlikte sorumludur. Kalıp, demir ve sıva ekiplerinde ekip başının işçileri topluca getirmesi, ekip başını tek başına işveren yapmaz. Kimin işveren olduğu, işi kimin organize ettiğine, talimatı kimin verdiğine ve ücreti kimin ödediğine göre değerlendirilir.
Samandıra sanayisinde hangi alacaklar ve fesih sorunları görülür?
Sanayi işyerlerinde alacakların kaynağı çoğunlukla vardiya düzenidir. Günlük çalışma 11 saati, gece çalışması kural olarak 7,5 saati aşamaz (4857 sayılı İş Kanunu md. 63, 69). Haftalık 45 saatin üzerindeki her saat yüzde 50 zamlı ödenir. Yoğun sevkiyat dönemlerinde hafta tatili verilmeden yapılan çalışma ayrıca ücretlendirilir.
Üretim hattında makine arızası ya da hammadde eksikliği nedeniyle bekleyen işçinin, işyerinde iş görmeye hazır halde geçirdiği süre çalışma süresindendir (md. 66). Bu sürelerin “çalışılmadı” gerekçesiyle ücretten düşülmesi alacak doğurur. Parça başı çalışan işçide, işverenin yeterli iş vermemesinden doğan farkın zaman esasına göre ödenmemesi haklı fesih nedenidir (md. 24/II-f).
Samandıra'daki üretim işyerlerinde işin azalması gerekçesiyle yapılan fesihlerde, 30 ve üzeri işçi çalışıyorsa gerekçeyi ispat yükü işverendedir. İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve nedeni açık biçimde göstermek zorundadır (md. 19). Bu koşullar yoksa işçi işe iade davası açabilir.
Ücretin geç ödenmesi küçük ve orta ölçekli imalathanelerde ayrı bir sorundur. Ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir bir neden olmadan ödenmeyen işçi iş görmekten kaçınabilir ve bu nedenle sözleşmesi feshedilemez (md. 34). İşçi dilerse ücretin ödenmemesine dayanarak sözleşmeyi kendisi sona erdirir. Bunun koşulları haklı nedenle fesih sayfasında anlatılır.
Sancaktepe'deki sağlık kuruluşlarında nöbet ve statü sorunları nelerdir?
Hastane ve tıp merkezlerinde nöbet ve vardiya devri haftalık çalışma süresini uzatır ve işyerinde geçirilen nöbet süresi çalışma süresinden sayılır. Sağlık hizmetlerinde 7,5 saatin üzerinde gece çalışması, işçinin yazılı onayı alınmışsa yaptırılabilir (md. 69). Yazılı onay verilmiş olsa bile haftalık 45 saatin üzerindeki nöbet süresi zamlı ücretle ödenir.
Delici alet yaralanmaları ve hasta taşıma sırasındaki sakatlanmalar iş kazası olarak kayda geçirilmelidir. İşveren 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim yapar. Bu olaylardan doğan tazminat taleplerinde arabuluculuk aranmaz.
Kamu sağlık kuruluşlarında iş sözleşmesiyle çalışan işçilerin davalarına iş mahkemesi bakar, memur statüsündeki personel bakımından ise idari yargı görevlidir. Temizlik, yemek, güvenlik ve hasta taşıma işlerinde çalışan alt işveren işçileri alacaklarını her iki işverenden isteyebilir. Alt işveren değişse de aynı işyerinde çalışmayı sürdüren işçinin yıllık izin süresi, o işyerindeki toplam çalışmasına göre hesaplanır (md. 56).
Sancaktepe'de iş uyuşmazlığı hangi adliyede çözülür?
Sancaktepe'de çalışan bir işçinin ya da burada işyeri bulunan bir işverenin davasına İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki (Kartal) iş mahkemeleri bakar. Dava açılmadan önce tamamlanması gereken arabuluculuk için de aynı adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurulur. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6'ya göre yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesidir. Davalı birden fazlaysa birinin yerleşim yeri de yeterlidir. İş Sancaktepe'de yapıldığı sürece bu adliye yetkilidir. Aynı adliyeye bağlı diğer ilçeler için Anadolu yakası iş hukuku avukatı sayfasına, İstanbul'un bütün yargı çevreleri için İstanbul iş mahkemeleri sayfasına bakılabilir.
Sancaktepe'de hak kaybı yaşamamak için hangi süreler izlenir?
İzlenecek süre talebin türüne göre 1 ay ile 10 yıl arasında değişir.
| Konu | Süre | Not |
|---|---|---|
| İşe iade | 1 ay | Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren arabulucuya başvuru |
| Ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı | 5 yıl | Fazla mesaide her ay için ayrı işler |
| Hizmet tespiti | 5 yıl | Hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren; arabuluculuk şartı yok |
| İş kazası tazminatı | 10 yıl | Kural olarak; arabuluculuk şartı yok |
Sektöre göre öne çıkan talep ve dayanağı ise şöyledir:
| Sektör | Sık görülen talep | Dayanak |
|---|---|---|
| Sanayi (Samandıra) | Vardiya kaynaklı fazla mesai, geciken ücret | 4857 sayılı Kanun md. 34, 41, 63 |
| Lojistik depoları | Gece vardiyası alacağı, alt işverenle birlikte sorumluluk | md. 2, 7, 69 |
| İnşaat | Sigortasız sürelerin tespiti, şantiyeler arası kıdem | 5510 sayılı Kanun md. 86; 1475 sayılı Kanun md. 14 |
| Sağlık | Nöbet ücreti, yıllık izin | md. 41, 56, 69 |
Sürelerin başlangıcı ve kesilmesi iş davalarında zamanaşımı süreleri yazısında anlatılır.
Sancaktepe'de çalışan işçi adım adım ne yapmalı, hangi delilleri toplamalı?
İlk adım, kimin işçisi olduğunuzu ve hangi günlerde çalıştığınızı belgeyle ortaya koymaktır. Depo ya da şantiye çalışanı şu hazırlığı yapabilir:
- e-Devlet'ten SGK hizmet dökümünü alın ve sizi hangi şirketin, hangi günler için bildirdiğine bakın.
- Yevmiye ya da ücret ödemelerine ilişkin banka kayıtlarını, elden ödemelerde mesaj ve notları saklayın.
- Depoda vardiya listelerinin, şantiyede puantaj cetvelinin ve giriş kartı kayıtlarının görüntüsünü alın.
- Birlikte çalıştığınız kişilerin adını ve o dönemde sigortalı olup olmadıklarını not edin.
- Kaza geçirdiyseniz hastane kaydında olayın iş kazası olarak yazıldığını kontrol edin.
- Fesih halinde işe iade için 1 ay içinde, diğer alacaklar için zamanaşımı dolmadan arabulucuya başvurun.
Şantiyede iş güvenliği eğitim formları, kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları ve ekip fotoğrafları çalışmanın varlığını gösterir. Depoda el terminali kayıtları ve sevk irsaliyeleri, fabrikada da posta listeleri aynı amaca hizmet eder.
Sancaktepe'deki işverenler depo, şantiye ve fabrikada nelere dikkat etmeli?
İşveren bakımından en sık eksiklik, çalışanın kimin işçisi olduğunun ve kaç saat çalıştığının kayıtlardan anlaşılamamasıdır. Öne çıkan noktalar şunlardır:
- Alt işveren ve geçici işçi sağlama sözleşmelerini yazılı yapın ve işçilerin ücret ödemelerini her ay kontrol edin.
- Şantiyede işe başlayan her işçinin sigorta girişini kanuni süresi içinde yapın, puantajı da günlük tutun.
- Forklift ve iş makinesi kullananların eğitim belgelerini, bütün işçilerin iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtlarını dosyalayın (6331 sayılı Kanun md. 17).
- Gece vardiyasını 7,5 saatle sınırlayın ve vardiya değişiminde 11 saatlik dinlenmeyi plana işleyin.
- Ücreti gününde ve bankadan ödeyin. Yevmiyeli işçiye de ücret hesap pusulası verin (md. 37).
- Fesihte yazılı bildirim yapın ve gerekçeyi belgeleyin.
Depo ve şantiye işverenlerine verilen hukuki destek işveren avukatı sayfasında anlatılır.
Sancaktepe iş hukuku avukatı depo ve şantiye dosyalarında neleri planlar?
Avukat davalıları belirler, alacakları hesaplar, arabuluculuk görüşmesini ve davayı yürütür. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Sancaktepe'de çalışan ya da işyeri Sancaktepe'de bulunan işçi ve işverenlere hesaplama, arabuluculuk görüşmesi, dilekçe ve duruşma takibi konularında hizmet verir. Duruşmalar Kartal'daki adliyede yapılır. Tanıkların çoğu depo ya da şantiyeden geldiği için Sancaktepe iş mahkemesi avukatı tanık listesini dosyanın başında hazırlar.
Depo ve şantiye dosyalarında asıl işveren ile alt işverenin birlikte dava edilmesi, hizmet tespiti ile alacak taleplerinin sırası ve tanıkların seçimi dosyanın başında planlanır. İşveren tarafında alt işveren sözleşmeleri, puantaj düzeni ve fesih yazıları uyuşmazlık çıkmadan önce gözden geçirilir.
Avukatlık ücretinin hangi esaslara göre kararlaştırıldığı iş hukuku avukatı ücretleri rehberinde yer alır. Görüşme talebi iletişim sayfasından iletilebilir.
Lexim Hukuk Bürosu iletişim bilgileri
- Telefon
- 0542 782 98 78
- Mesaj gönder
- Adres
- Kocatepe Mahallesi, Şehit Muhtar Bey Caddesi, Tan Apartmanı No 13, Kat 4, Daire 12, Beyoğlu/İstanbul
- Çalışma saatleri
- Pazartesi – Cumartesi 09:00 – 23:00 · Pazar 10:00 – 20:00
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu
- 1475 sayılı İş Kanunu (md. 14, kıdem tazminatı)
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu
Bu sayfa en son tarihinde gözden geçirildi.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş yerine geçmez. Süreler, tutarlar ve yargı uygulaması değişebilir. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz önerilir.