Maltepe İş Hukuku Avukatı

Alışveriş merkezi ve cadde mağazalarında hangi alacaklar doğar?

Perakendede öne çıkan kalemler hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ve kapanış sonrası çalışmanın karşılığıdır. Alışveriş merkezi ve cadde mağazaları haftanın yedi günü açık kalabilir ve vardiya planı bu düzene göre yapılmadığında alacak doğar. Mağaza dosyalarında Maltepe iş hukuku avukatı için başlıca iki belge vardiya çizelgesi ile bordrodur.

Hafta tatili ve genel tatil günleri

Yedi günlük dönemde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilmesi zorunludur (4857 sayılı İş Kanunu md. 46). Bu dinlenme iki yarım güne bölünerek verilemez. Genel tatil günlerinde çalışılıp çalışılmayacağı sözleşmeyle kararlaştırılır. Sözleşmede hüküm yoksa işçinin onayı gerekir (md. 44).

Varsayımsal bir hesapla ilerleyelim. Günlük brüt ücreti 1.800 TL olan bir kasiyer, bir yıl içinde 6 genel tatil gününde çalışmış ve ek ücret almamış olsun. Her gün için bir günlük ücret tutarında ek ödeme doğar (md. 47). Bir yıllık alacak 6 x 1.800 = 10.800 TL brüt eder. Talep vardiya çizelgeleri ve kasa açılış kayıtlarıyla ispatlanır.

Kapanış sonrası süreler ve işe iade şartı

Kapanış sonrası sayım, kasa ve düzenleme için geçen sürelerin ücretlendirilmemesi ayrı bir sorundur. Bu süreler haftalık 45 saati aşıyorsa yüzde 50 zamlı ödenir. Çok şubeli işverenlerde işe iade için aranan 30 işçi şartı, aynı işverenin aynı işkolundaki bütün işyerleri toplanarak hesaplanır (md. 18). Zincir mağazanın küçük bir şubesinde çalışan satış elemanı bu nedenle iş güvencesi kapsamına girebilir ve geçersiz feshe karşı işe iade davası açabilir.

Satış primi, deneme süresi ve yarı zamanlı çalışma

Satış hedefine bağlı prim, sözleşmede ya da işyeri uygulamasında yer alıyorsa ücretin ekidir. Hedeflerin dönem ortasında tek taraflı yükseltilmesi çalışma koşullarında esaslı değişiklik sayılabilir ve işçinin yazılı kabulü olmadan onu bağlamaz (md. 22). Deneme süresi en çok 2 ay olup bu süre içinde çıkarılan çalışan, çalıştığı günlerin ücretini ve hak ettiği diğer ödemeleri ister (md. 15). Hafta sonu çalışan öğrenci ve yarı zamanlı personel, ücret ve bölünebilir haklardan çalıştığı süreyle orantılı yararlanır.

Maltepe'deki hastane ve tıp merkezlerinde çalışanlar ne talep eder?

Sağlık çalışanlarının talepleri nöbetlerin ücretlendirilmesi ve primin tazminata yansıması üzerinde toplanır. Özel hastane ve tıp merkezlerinde hemşire, teknisyen ve hasta danışmanları nöbet ve vardiya düzeninde çalışır. Nöbette işyerinde geçen süre çalışma süresidir ve haftalık 45 saati aşan kısım yüzde 50 zamlı ödenir. Hesabın yöntemi fazla mesai alacağı sayfasında gösterilir.

Ücretin bir bölümü prim olarak belirlenmişse bu ödemelerin süreklilik gösterip göstermediği kıdem tazminatı hesabını etkiler. Düzenli ödenen prim, yemek ve yol yardımı tazminata esas ücrete eklenir. Tek seferlik ödüller ve masraf karşılıkları ise hesaba katılmaz.

Nöbet çizelgesinin son anda değiştirilmesi, izin günlerinde göreve çağırma ve yıllık iznin ertelenmesi de uyuşmazlık çıkarır. Yıllık izin işveren tarafından bölünemez, ancak taraflar anlaşırsa bir bölümü 10 günden az olmamak üzere parçalar halinde kullanılabilir (md. 56). Kullanılmayan izinlerin ücreti sözleşme sona erdiğinde son ücret üzerinden ödenir (md. 59).

Hastanelerde temizlik, yemek ve güvenlik hizmetleri çoğunlukla alt işverenlerce yürütülür. Bu işçiler ücret, fazla mesai ve tazminat alacaklarını hastaneyi işleten şirketten de isteyebilir. Hasta danışmanlarında hedef priminin koşullarının yıl içinde ağırlaştırılması ayrı bir alacak tartışması doğurur. Prim tabloları ve hedef bildirimleri bu dosyaların temel delilidir.

Üniversitelerde alt işveren işçilerinin ve idari personelin hakları nelerdir?

Kampüste çalışan işçinin hakları, bordrosunu hangi şirketin düzenlediğine değil fiilen nerede ve ne kadar süre çalıştığına göre belirlenir. Üniversitelerde temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri alt işveren eliyle yürütülebilir. Hizmet sözleşmesi yenilendiğinde şirket değişir, işçi aynı kampüste çalışmayı sürdürür. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre bu durumda kıdem süresi bölünmez.

Varsayımsal bir dosyada bir güvenlik görevlisi aynı kampüste altı yıl boyunca, sırasıyla üç ayrı şirketin bordrosunda çalışmış olsun. Sözleşmesi son şirket tarafından feshedilirse kıdem süresi altı yıl olarak hesaplanır. Yıllık izin süresi de o işyerinde geçen toplam çalışmaya göre belirlenir (md. 56) ve altıncı yılını dolduran görevlinin izin hakkı 20 gündür. Alacaklar için üniversite, asıl işveren sıfatıyla son alt işverenle birlikte davalı gösterilebilir (md. 2).

Şirket değişikliği sırasında işçiye “yeni giriş” yapılacağı söylenerek ibraname ya da istifa dilekçesi imzalatılabilir. Çalışma kesintisiz sürüyorsa bu belgeler, yargı uygulamasında tek başına kıdemi sıfırlamaz. Yine de imzadan önce metnin okunması ve bir örneğinin alınması gerekir.

Vakıf üniversitelerinin idari ve destek personeli 4857 sayılı Kanun kapsamındadır. Akademik personelin statüsü ayrı mevzuata tabi olduğundan görevli yargı yolu dosya özelinde değerlendirilir. Kafeterya ve kırtasiye gibi kampüs işletmelerinde çalışan öğrenciler ise kısmi süreli işçi sayılır ve çalıştıkları süreyle orantılı haklara sahiptir (md. 13).

Ofis ve hizmet işyerlerinde izin ücreti ve ibraname nasıl değerlendirilir?

Ofis ve hizmet işyerlerinde en sık gündeme gelen iki konu, ödenmeyen yıllık izin ücreti ve fesih sırasında imzalatılan ibranamelerdir. İşveren izin kayıt belgesi tutmak zorundadır. İznin kullandırıldığını imzalı kayıtla ispatlayamazsa izin ücreti borcu devam eder.

Sigorta acentesi, muhasebe bürosu ya da emlak ofisi gibi az çalışanlı işyerlerinde iş güvencesi hükümleri çoğu zaman uygulanmaz. Bu işyerlerinde fesih hakkı kötüye kullanılmışsa bildirim süresinin üç katı tutarında kötü niyet tazminatı istenebilir (md. 17). İşveren her ödemede ücret hesap pusulası vermek zorundadır (md. 37). Pusula düzenlenmemişse ödemeyi banka kaydıyla ispatlaması gerekir.

İbranamenin geçerli sayılması için yazılı olması, fesihten en az bir ay sonra düzenlenmesi, alacağın türünü ve miktarını açıkça göstermesi ve ödemenin eksiksiz olarak banka aracılığıyla yapılması gerekir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 420). Çıkış günü imzalatılan matbu ibraname bu koşulları taşımaz. Ayrıntılar ibranamenin geçerlilik şartları yazısında örneklerle anlatılır.

Maltepe'de mağaza, hastane, kampüs ve ofis çalışanı hangi talebi hangi sürede ileri sürer?

Para alacaklarında süre 5 yıl, işe iadede 1 aydır. Dört sektörde öne çıkan talepler aşağıdaki tabloda bir araya getirilmiştir.

Maltepe'de işçi ve işveren davaları nerede görülür?

Maltepe'deki işyerlerine ilişkin iş davaları, komşu Kartal'da bulunan İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki iş mahkemelerinde görülür. Maltepe bu adliyenin yargı çevresindedir. Zorunlu arabuluculuk başvurusunun adresi de aynı adliyedeki arabuluculuk bürosudur.

Arabulucuya başvurmadan açılan dava, dava şartı eksikliğinden usulden reddedilir. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları ile hizmet tespiti davaları bu zorunluluğun dışındadır. Başvurunun nasıl yapıldığı ve toplantının nasıl ilerlediği iş hukukunda arabuluculuk sayfasında anlatılır. İstanbul'daki bütün yargı çevreleri İstanbul iş mahkemeleri sayfasında yer alır.

Şube Maltepe'de, genel merkez başka ilçedeyse hangi adliye seçilir?

İşçi, şubenin bulunduğu yerin adliyesi ile genel merkezin bağlı olduğu adliye arasında seçim yapar. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6, davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesini yetkili kılar. İşveren çok şubeli bir mağaza ya da hastane grubuysa şirket merkezi çoğu zaman başka bir ilçededir.

Varsayımsal bir başka örnekte bir satış danışmanı Maltepe'deki alışveriş merkezi mağazasında çalışıyor, mağaza zincirinin genel merkezi ise Bakırköy'de bulunuyor olsun. Danışman arabuluculuk başvurusunu Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi'ne yapabileceği gibi Bakırköy Adliyesi'ni de seçebilir. Mağaza müdürü ve vardiya arkadaşları tanık gösterilecekse Anadolu Adliyesi pratik bakımdan öne çıkar. Bordro ve özlük kayıtları genel merkezde tutulsa bile mahkeme bu belgeleri yazıyla getirtir.

Karşı taraf arabuluculuk bürosunun yetkisine en geç ilk toplantıda itiraz edebilir (md. 3). Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.

Maltepe'de çalışan işçi hangi adımları izlemeli, hangi süreleri kaçırmamalı?

İşe iade talebinde fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulur. Anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde dava açılır. Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai ve tatil ücretleri gibi para alacaklarında zamanaşımı 5 yıldır. Görüşmeden önce şu hazırlık yapılabilir:

1. Fesih bildirimini ve gerekçesini yazılı isteyin ve tebliğ tarihini not edin.
2. Son bir yılın vardiya çizelgelerinin ve nöbet listelerinin görüntüsünü alın.
3. e-Devlet'ten SGK hizmet dökümünü indirin, alt işveren değişikliklerini de bu dökümden izleyin.
4. Bordrolarda hafta tatili, genel tatil ve fazla çalışma satırlarının bulunup bulunmadığına bakın.
5. İmzanız istenen ibraname ya da istifa yazısının bir örneğini almadan imza atmayın.
6. İşe iade için 1 aylık süreyi, diğer alacaklar için 5 yıllık zamanaşımını gözeterek arabulucuya başvurun.

Bordro ve vardiya çizelgesi örnekleri, SGK hizmet dökümü ve işverenle yazışmalar işçilik alacakları hesabının dayanağıdır. Bildirim süresi tanınmadan çıkarılan işçi, alacağının yaklaşık tutarını ihbar tazminatı hesaplama aracıyla görebilir.

Maltepe'deki işverenler hangi kayıtları tutmalı?

Ücretin ödendiğini ispat yükü işverendedir. Çalışma sürelerine ilişkin kayıt tutulmamışsa işçinin tanık delili ağırlık kazanır. Vardiyalı ve çok şubeli işyerlerinde şu kayıtlar önem taşır:

• İşçinin imzasını taşıyan aylık ücret bordroları ve banka ödeme kayıtları
• Haftalık vardiya çizelgeleri ile giriş-çıkış kayıtları
• Fazla çalışma ve genel tatil çalışması için alınan yazılı onaylar
• Sağlık çalışanlarından gece çalışması için alınan yazılı onay
• İmzalı yıllık izin kayıtları
• Alt işverenle yapılan hizmet sözleşmesi ve alt işveren işçilerinin bordro kontrolleri
• Fesihten önce alınan yazılı savunma ve gerekçeli fesih bildirimi

Asıl işveren konumundaki kurum, alt işveren işçilerinin yıllık izinlerinin kullandırılıp kullandırılmadığını kontrol etmekle yükümlüdür (4857 md. 56). Kasa açığı ya da stok farkı gerekçesiyle fesihte sayım tutanağı işçinin huzurunda düzenlenmeli ve fesih hakkı öğrenmeden itibaren 6 iş günü içinde kullanılmalıdır (md. 26). Fesih öncesi hazırlıkta işverene verilen destek için işveren avukatı sayfasına bakılabilir.

Maltepe iş hukuku avukatı ile görüşmeden sonra süreç nasıl işler?

Avukat belgeleri inceler, alacak kalemlerini hesaplar, arabuluculuk görüşmesine katılır ve gerekirse davayı yürütür. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Maltepe'de çalışan ya da işyeri Maltepe'de bulunan işçi ve işverenlere alacak hesaplaması, arabuluculuk görüşmesi, dava dilekçesi ve duruşma takibi konularında hizmet verir. Dava Kartal'daki adliyede, İstanbul Anadolu İş Mahkemeleri'nde görülür.

Mağaza ve hastane çalışanlarının dosyasında vardiya ve nöbet kayıtlarının işverenden getirtilmesi istenir. Üniversitede alt işveren üzerinden çalışanların dosyasında hizmet sözleşmeleri ve şirket değişiklikleri sırayla ortaya konur. İşveren tarafında vardiya planı, onay yazıları ve fesih gerekçesi fesihten önce gözden geçirilir. Görüşme talebi iletişim sayfasından iletilebilir.