Bakırköy İş Hukuku Avukatı

Bakırköy iş mahkemesi nerede, hangi ilçelere bakar?

Bakırköy İş Mahkemeleri, ilçenin Osmaniye Mahallesi'ndeki Bakırköy Adliyesi'nde görev yapar ve Bakırköy'ün yanı sıra Bağcılar, Bahçelievler, Esenler, Güngören ve Zeytinburnu'ndaki işyerlerinden doğan davalara bakar. Yetki kuralı 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6'dadır ve buna göre dava, davalının yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılır. İşyeri ilçedeyse adliye de ilçenin içindedir. Bakırköy iş hukuku avukatı arabuluculuk toplantısını ve duruşmaları aynı ilçede takip eder. İşverenin merkezi başka yerdeyse oradaki mahkeme de seçilebilir.

Yetki seçimini varsayımsal bir örnek üzerinden izleyelim. Florya'daki bir ofiste çalışan büro personelinin işvereni, merkezi Arnavutköy'de kayıtlı bir havacılık şirketidir. Fazla mesai ve ihbar tazminatı alacağı için işin yapıldığı yer olarak Bakırköy Adliyesi, davalının yerleşim yeri olarak da Gaziosmanpaşa Adliyesi yetkilidir. Çalışan, giriş kartı kayıtlarının ve tanıkların bulunduğu yeri gözeterek ilkini seçebilir. Sözleşmeye yalnız merkezdeki mahkemenin yetkili olduğu yazılmışsa bu kayıt geçersizdir (md. 6).

Ücret, tazminat ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru aynı adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu görevlendirildikten sonra süreci 3 hafta içinde sonuçlandırır ve bu süre zorunlu hallerde en çok 1 hafta uzatılabilir. İldeki öteki adliyelerin yargı çevreleri İstanbul iş mahkemeleri sayfasında yer alır. Davanın aşamaları ise iş mahkemesi avukatı sayfasında anlatılır.

Mağaza ve AVM çalışanlarının hafta tatili, bayram ve şube değişikliği hakları

Alışveriş merkezi ve cadde mağazalarında çalışanların en sık sorduğu konular hafta tatili, genel tatil ücreti ve başka şubeye gönderilmedir. Mağazalar haftanın yedi günü açık olabilir. Bu düzen hakları ortadan kaldırmaz, yalnız kullanım gününü değiştirir.

• Hafta tatili hakkı, yedi günlük dönem içinde kesintisiz en az 24 saat dinlenmeyi kapsar (4857 sayılı İş Kanunu md. 46). Tatil pazar günü olmak zorunda değildir, ancak hiç kullandırılmazsa o günün çalışması %50 zamlı ödenir.
• Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye ek bir günlük ücret ödenir (md. 47).
• Kısmi süreli çalışan, yani part-time mağaza personeli ücret ve bölünebilir haklardan çalıştığı süreyle orantılı yararlanır (md. 13). Bu personelin yıllık izin hakkı da vardır.
• Şube değişikliği de sorun yaratabilir. İşçinin uzak bir mağazaya kalıcı olarak gönderilmesi çalışma koşullarında esaslı değişiklik sayılabilir. Değişiklik yazılı bildirilir ve işçi 6 iş günü içinde yazılı kabul etmezse onu bağlamaz (md. 22).
• Kasa açığı ve sayım farkı için işveren, işçinin rızası olmadan kendi alacağını ücretle takas edemez (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 407). Bordrodan yapılan bu tür kesintiler işçilik alacakları arasında geri istenebilir.
• Uzun vardiyada bile günlük çalışma 11 saati aşamaz (md. 63). Kampanya ve yılbaşı dönemlerinde haftalık 45 saat doluyorsa aşan her saat fazla çalışmadır. Fazla çalışma için işçinin onayı aranır ve yıllık toplam 270 saati geçemez (md. 41).

Alışveriş merkezindeki mağaza çalışanının işvereni, mağazayı işleten şirkettir, alışveriş merkezi yönetimi değildir. Açılış ve kapanış saatlerini merkez yönetiminin belirlemesi, işverenin fazla çalışma ve tatil ücreti borcunu ortadan kaldırmaz. Zincir mağazalarda işe iade için aranan 30 işçi sayısı, işverenin aynı işkolundaki bütün işyerleri birlikte sayılarak bulunur (md. 18).

Mağaza müdürü ya da vardiya sorumlusu unvanı, işe iade hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İş güvencesi dışında kalanlar yalnız işletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri ile işyerinin bütününü yönetip işçi alma ve çıkarma yetkisi taşıyanlardır (md. 18). Tek bir mağazanın sorumlusu çoğu zaman bu tanıma girmez.

Sağlık kuruluşlarında işveren kimdir, nöbet nasıl hesaplanır?

Sağlık kuruluşlarında uyuşmazlık çoğunlukla “işveren kim” sorusundan çıkar. Hastanelerde temizlik, güvenlik ve yemek gibi işler hizmet alımıyla gördürüldüğünde çalışanın işvereni alt işveren şirkettir. Asıl işveren de işçilik alacaklarından onunla birlikte sorumludur (md. 2). Asıl işverenin kendi işçilerini alt işverene geçirerek haklarını kısıtlaması halinde ise bu işçiler başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır.

Sağlık kuruluşunun işletmesi başka bir şirkete devredildiğinde iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer. Kıdem ilk işe giriş tarihinden hesaplanır ve devir tek başına fesih nedeni olamaz (md. 6).

Nöbet usulü çalışan hemşire ve teknisyenlerde haftalık 45 saati aşan süre fazla çalışmadır. Gece çalışması kural olarak 7,5 saati geçemez ve sağlık hizmetlerinde bu sınırın aşılması işçinin yazılı onayına bağlıdır (md. 69). Aylık nöbet listesi ile bordrodaki fazla mesai satırı birbirini tutmuyorsa fark, 5 yıllık zamanaşımı içinde istenebilir.

Yeşilköy ve Florya'daki havacılık şirketleri ve ofislerde hangi kanun uygulanır?

Havacılık şirketlerinde uygulanacak kanun, çalışanın uçucu personel mi yer personeli mi olduğuna göre değişir. 4857 sayılı Kanun hava taşıma işlerini kapsam dışında tutar. Havacılığın yer tesislerinde yürütülen işler ise Kanun'a tabidir (md. 4).

Bu ayrım bildirim süresini, tazminat türünü ve hesap yöntemini etkiler. Uçucu personelin kıdeme bağlı ödemelerinde sözleşme ve varsa toplu iş sözleşmesi hükümleri belirleyicidir. Üç grubun da davasına iş mahkemesi bakar (7036 md. 5). Yer hizmetleri ve teknik bakım gibi vardiyalı işlerde postası değiştirilen işçi, kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden öteki postada çalıştırılamaz (4857 md. 69).

Ofislerde çalışan beyaz yakalı personel bakımından sık görülen konular ise performans gerekçeli fesih ve sözleşmedeki “fazla çalışma ücrete dahildir” kaydıdır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre bu kayıt yılda 270 saate kadar olan çalışmayı karşılar.

Restoran, güvenlik ve temizlik çalışanları hangi sorunlarla karşılaşır?

Hizmet işyerlerinde uyuşmazlık çoğunlukla çalışma süresinin kayıt altında olmamasından ve küçük işyerlerinde uygulanacak kanunun karıştırılmasından doğar.

• Restoran ve kafelerde hesaba eklenen servis payı ve işverenin denetiminde toplanan bahşişler işyerindeki bütün işçilere eksiksiz dağıtılır (md. 51). Yoğun günlerde çağrılan personel için çağrı üzerine çalışma sözleşmesi yazılı yapılır ve haftalık süre belirlenmemişse 20 saat kararlaştırılmış sayılır (md. 14).
• Özel güvenlik işinde gece 7,5 saati aşan vardiya ancak işçinin yazılı onayıyla mümkündür (md. 69). On iki saatlik vardiya düzeninde haftalık toplamın 45 saati aşan kısmı zamlı ödenir.
• Temizlik ve site hizmetlerinde hizmet şirketi değişse de aynı işyerinde çalışmayı sürdüren işçi, önceki dönemlerine ait bordro ve sözleşmeleri saklamalıdır. Asıl işveren alt işverenle birlikte sorumludur (md. 2).
• Küçük esnaf işyerlerinde durum farklıdır. Esnaf ve sanatkâr niteliğindeki işyerinde en çok üç kişi çalışıyorsa İş Kanunu uygulanmaz (md. 4). İlişki Türk Borçlar Kanunu'na tabidir, ancak davaya yine iş mahkemesi bakar.

Sigortasız çalıştırılan garson, komi ya da temizlik çalışanı eksik günleri için hizmet tespit davası açabilir. Bu davada arabuluculuk dava şartı değildir ve önceden SGK'ya başvuru aranmaz. Hak düşürücü süre hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıldır.

Bakırköy'de sektöre göre sık görülen talepler

Genel tatil ve hafta tatili alacağı nasıl hesaplanır?

Rakamlar yuvarlak ve örnek amaçlıdır. Bir mağazada aylık brüt 36.000 TL ücretle çalışan satış danışmanının günlük ücreti 36.000 / 30 = 1.200 TL'dir.

• Son bir yılda 9 genel tatil gününde çalışmış ve karşılığını almamışsa alacağı 9 x 1.200 TL = 10.800 TL olur.
• Aynı yıl 10 hafta boyunca hiç hafta tatili kullanmamışsa, tatil günü çalışmasının %50 zamlı karşılığı 10 x 1.200 TL x 1,5 = 18.000 TL eder.
• Toplam talep 28.800 TL brüttür. Haftalık 45 saati aşan öteki çalışmalar ayrıca hesaplanır.

İspat yükü işçidedir. İmzalı bordroda bu kalemler tahakkuk ettirilmişse ve işçi ihtirazi kayıt koymamışsa, bordroda yazandan fazlası ancak yazılı delille ispatlanabilir. Fesih halinde kıdem tutarı için kıdem tazminatı hesaplama aracına bakılabilir.

Bakırköy'de fesih bildirimi alan çalışan için adımlar

İlk adım, fesih bildiriminin tebliğ tarihini belgelemektir, çünkü süreler bu tarihe göre işler. Mağaza, hastane ya da ofis çalışanı için sıra şöyledir:

1. Fesih yazısını ve tebliğ tarihini saklayın. Yazılı bildirim yapılmadıysa işten çıkarıldığınızı gösteren mesajları ve tanıkları not edin.
2. İşyerinde en az 30 işçi varsa ve kıdeminiz 6 ayı geçiyorsa 1 ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade davası yolunu açık tutun.
3. Bordro, banka dökümü ve vardiya çizelgeleriyle hafta tatili, genel tatil ve fazla mesai alacağını hesaplatın. Bu alacaklarda zamanaşımı 5 yıldır.
4. Önünüze konan ibranameyi tarih ve tutarları kontrol etmeden imzalamayın. İbranamenin hangi koşullarda geçersiz sayıldığı ibranamenin geçerlilik şartları yazısında açıklanır.
5. İşsizlik ödeneği için fesihten sonraki 30 gün içinde İŞKUR'a başvurun.
6. Arabuluculuk toplantısına katılın. Toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur.

Dosyada işe yarayan belgeler sektöre göre değişir. Mağazada vardiya çizelgesi ile kasa devir ve sayım tutanakları, hastanede nöbet listesi, ofiste giriş kartı kayıtları ve e-posta saatleri, restoranda ise adisyon sistemi kullanıcı kayıtları ve mesajla bildirilen çalışma saatleri öne çıkar.

Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa taraflar, avukatları ve arabulucu tarafından birlikte imzalanan anlaşma belgesi ilam niteliğindedir ve anlaşılan kalemler için sonradan dava açılamaz. Bu nedenle tutanağa hangi alacağın hangi tutarla yazıldığı imzadan önce tek tek okunmalıdır. Sürecin işleyişi iş hukukunda arabuluculuk sayfasında anlatılır.

Bakırköy'deki mağaza ve işletme sahipleri için dikkat noktaları

İşveren tarafında vardiya planlarının, tatil çalışması onaylarının ve fesih gerekçesinin yazılı tutulması aynı ölçüde belirleyicidir.

• Haftalık vardiya planını yazılı duyurmak ve her çalışana yedi günde bir kesintisiz 24 saat dinlenme vermek.
• Genel tatil çalışmasının ücretini bordroda ayrı satırda göstermek ve fazla çalışma onaylarını özlük dosyasında saklamak.
• Kasa açığı ve sayım farkını tutanağa bağlamak, işçinin yazılı rızası olmadan ücretten kesinti yapmamak.
• Şube değişikliğini yazılı bildirmek ve 6 iş günlük cevap süresini beklemek.
• Alt işverenle çalışılıyorsa sözleşmeyi yazılı yapmak, alt işveren işçilerinin ücret ve primlerinin ödendiğini denetlemek.
• Gece 7,5 saati aşan güvenlik ve sağlık vardiyaları için yazılı onay almak.
• Kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışan personelle yazılı sözleşme yapmak ve çalışılan günleri sigortaya eksiksiz bildirmek.
• Fesih bildirimini yazılı ve gerekçeli yapmak, davranışa dayanan fesihten önce de savunma almak.

Bu başlıkların ayrıntısı işveren avukatı sayfasındadır. Lexim Hukuk Bürosu, Bakırköy'de çalışan ya da işyeri Bakırköy'de bulunan işçi ve işverenlerin dosyalarında hesaplama, arabuluculuk görüşmesi, dilekçe ve duruşma takibi işlerini yürütür.