Bahçelievler İş Hukuku Avukatı

Bahçelievler'de hastane, okul ve ofis çalışanlarının iş uyuşmazlıkları

Bahçelievler'de uyuşmazlığın konusu çalışılan kurumun türüne göre ayrışır. Özel hastanede nöbet ücreti, özel okulda sözleşme süresi, mağazada tatil günleri, ofiste fesih gerekçesi öne çıkar. İlçenin çalışma hayatını özel sağlık kuruluşları, özel eğitim kurumları, mağazalar ve Basın Ekspres aksındaki şirket ofisleri biçimlendirir. Bahçelievler iş hukuku avukatı dosyasında bir hemşirenin talebi ile bir öğretmenin talebi bu yüzden farklı kurallara dayanır.

Özel okullar ve kurslarda sözleşme süresi fesih haklarını nasıl etkiler?

Özel öğretim kurumlarında öğretmen sözleşmeleri mevzuat gereği yazılı ve en az bir takvim yılı süreli yapılır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre bu sözleşmeler belirli süreli sayılır ve öğretmen işe iade davası açamaz. Buna karşılık:

• Sözleşme süresi dolmadan haklı neden olmaksızın feshedilirse kalan sürenin ücreti istenebilir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 438). Öğretmenin bu sürede başka işten elde ettiği gelir tutardan indirilir.
• Sözleşmeyi işveren yenilemezse ve en az 1 yıllık kıdem varsa kıdem tazminatı talep edilebilir.
• Belirli süreli sözleşmede ihbar tazminatı doğmaz.
• Sözleşme süresi içindeki tatil aylarında da ücret işler, ek ders ve etüt ücretleri ise sözleşmede gösterildiği biçimde ayrıca ödenir.
• Mesai dışında okulda yapılan veli toplantısı, nöbet ve tören görevlerinde geçen süreler çalışma süresine dahildir (4857 md. 66).

Kurs ve etüt merkezlerinde ders saati başına ücret alan eğitmenler çoğunlukla kısmi süreli çalışır. Kısmi süreli çalışan, ücret ve bölünebilir haklardan çalıştığı süreyle orantılı yararlanır ve tam süreli emsal işçiden farklı işleme tabi tutulamaz (4857 md. 13). Eğitmen fatura ya da makbuz karşılığı çalıştırılıyor olsa bile ders programını kurum belirliyorsa ve eğitmen kurumun talimatıyla çalışıyorsa iş ilişkisinin varlığı ileri sürülebilir.

Süresinden önce feshedilen öğretmen sözleşmesinde ne istenebilir?

Rakamlar yuvarlak ve örnek amaçlıdır. Bir özel okulda 1 Eylül'den 31 Ağustos'a kadar süren sözleşmeyle, aylık brüt 50.000 TL ücretle çalışan öğretmenin sözleşmesi şubat ayının sonunda haklı neden gösterilmeden feshedilmiştir.

• Kalan süre mart ayından ağustos sonuna kadar 6 aydır.
• Kalan süre ücreti 6 x 50.000 TL = 300.000 TL brüttür.
• Öğretmen nisan ayında başka bir kurumda aylık 40.000 TL ile çalışmaya başlamışsa, nisandan ağustos sonuna kadar elde ettiği 5 x 40.000 TL = 200.000 TL bu tutardan indirilir ve talep 100.000 TL'ye iner (6098 md. 438).
• Öğretmenin aynı işverende en az 1 yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatı ayrıca hesaplanır, ihbar tazminatı ise doğmaz.
• Hâkim ayrıca, bütün koşulları değerlendirerek işçinin 6 aylık ücretini aşmayan bir tazminata hükmedebilir (md. 438).

Özel sağlık kuruluşlarında nöbet, gece çalışması ve hakediş

Hemşire, sağlık teknisyeni ve hasta danışmanları bakımından en sık talep, nöbetlerden doğan fazla mesai alacağı kalemidir. Haftalık 45 saati aşan çalışma %50 zamlı ödenir (4857 md. 41). Nöbet çizelgeleri ve mahkemece getirtilen sistem kayıtları ispatta kullanılır.

Sağlık çalışanının bilmesi gereken kurallar:

• Gece süresi kural olarak 7,5 saati geçemez. Sağlık hizmetlerinde bu sınır ancak işçinin yazılı onayıyla aşılabilir (md. 69). Onay özlük dosyasında bulunmalıdır.
• Vardiya değişiminde gece nöbetinden çıkan çalışan, kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden gündüz vardiyasına alınamaz (md. 69).
• Nöbet devri için işyerinde geçirilen devir teslim süresi, işçinin işe hazır halde bulunduğu süre olarak çalışma süresine dahildir (md. 66).
• Ara dinlenmesi olarak 7,5 saati aşan çalışmada en az 1 saat mola verilir ve mola çalışma süresinden sayılmaz (md. 68). Molanın fiilen kullandırılmadığı iddiası tanık ve kayıtlarla ispatlanır.
• Bayram nöbeti tutan, yani ulusal bayram ve genel tatilde çalışan işçiye ek bir günlük ücret ödenir (md. 47).
• Evde çağrı bekleyerek geçirilen icap nöbetinde yargı uygulaması, fiilen çalışılan süreleri esas alır.

Kesici ve delici alet yaralanması gibi olaylar işyerinde gerçekleştiğinden iş kazası olarak kayda geçirilmelidir. İşveren olayı SGK'ya en geç 3 iş günü içinde bildirir.

Hakediş usulüyle çalışan hekimlerde ilk soru ilişkinin niteliğidir. Hekim hastanenin belirlediği saatlerde ve onun organizasyonu içinde çalışıyorsa, sözleşmenin adı ne olursa olsun iş ilişkisi kabul edilebilir. Bu durumda hakediş ödemeleri ücret sayılır.

Temizlik, güvenlik ve yemek işleri bir hizmet şirketine verilmişse bu işlerde çalışanların bordro işvereni o şirkettir. Sağlık kuruluşunu işleten şirket de asıl işveren sıfatıyla işçilik alacaklarından birlikte sorumludur (md. 2) ve dava iki şirkete birlikte yöneltilebilir.

Mağaza çalışanlarının tatil, prim ve vardiya hakları

Mağaza çalışanlarında en sık sorulan konular hafta tatili ve genel tatil günlerindeki çalışmanın karşılığı, prim hesabı ve vardiya düzenidir.

Hafta tatili yedi günlük dönem içinde kesintisiz en az 24 saattir. Mağaza pazar günü açık olsa da bu dinlenme başka bir gün verilmelidir (md. 46). Yoğun haftalarda uzun, sakin haftalarda kısa çalıştırma yani denkleştirme ancak tarafların anlaşmasıyla uygulanabilir. Bu durumda da günlük çalışma 11 saati aşamaz ve iki aylık dönemde haftalık ortalama 45 saati geçemez (md. 63). Bu koşullar yoksa 45 saati aşan her hafta ayrı ayrı fazla çalışma doğurur.

Satış primi ücretin ekidir. Prim oranının ya da hedefin işçi aleyhine değiştirilmesi yazılı bildirime ve işçinin 6 iş günü içindeki yazılı kabulüne bağlıdır (md. 22). Kapanıştan sonra yapılan stok sayımı da çalışma süresindendir. Kısmi süreli çalışan mağaza personeli işyerinde bir yılını doldurduğunda yıllık ücretli izne hak kazanır ve izin döneminde çalışması gereken günlerin ücreti ödenir.

Basın Ekspres ofislerinde fesih, ikale ve fazla mesai

Otuz ve üzeri işçi çalıştıran şirket ofislerinde fesih yazılı ve gerekçeli yapılmalıdır, aksi halde işe iade davası gündeme gelir. İşçinin davranışı ya da verimine dayanan fesihten önce savunmasının alınması zorunludur (md. 19). Feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükü işverendedir.

Ofis çalışanlarının karşılaştığı öteki durumlar:

• İkale ile, yani karşılıklı anlaşmayla ayrılan işçi kural olarak işe iade davası açamaz ve işsizlik ödeneği alamaz. Metin imzalanmadan önce sağlanan ek menfaatin ne olduğuna bakılır. Ayrıntılar iş sözleşmesi ve ibraname sayfasındadır.
• Ücrete dahil fazla mesai kaydı, Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre yılda 270 saate kadar olan çalışmayı karşılar ve fazlası ayrıca istenebilir.
• Baskı ve dışlama da gündeme gelebilir. İstifaya yöneltmek amacıyla süreklilik gösteren davranışlar psikolojik taciz sayılabilir. Hangi kayıtların işe yaradığı mobbingin ispatı yazısında anlatılır.
• Uzaktan çalışma yazılı sözleşmeyle kurulur (md. 14). Ofisten uzaktan çalışmaya geçiş ya da geri dönüş, işçinin koşullarını esaslı biçimde değiştiriyorsa yazılı bildirim ve kabul usulüne tabidir (md. 22).

Sözleşme türüne göre fesih sonrası talepler

Fesih sonrasında istenebilecek kalemler sözleşmenin türüne ve işyerindeki işçi sayısına göre değişir.

İşe iade için fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulur. Ücret ve tazminat alacaklarında zamanaşımı 5 yıldır.

Hastane, okul ve mağaza işverenleri için dikkat noktaları

İşveren tarafında uyuşmazlığı çoğu zaman eksik belge büyütür. Bahçelievler'deki kurumlar için başlıca noktalar:

• Gece 7,5 saati aşan nöbetler için çalışanın yazılı onayını almak ve nöbet çizelgesini 11 saatlik dinlenme kuralına göre düzenlemek.
• Fazla çalışma onaylarını ve yıllık 270 saat sınırını izlemek ve nöbet ücretlerini bordroda ayrı satırda göstermek.
• Öğretmen sözleşmesini yazılı yapmak, süreyi ve ücret kalemlerini açıkça göstermek ve yenilememe kararını yazılı bildirmek.
• Hakediş, ders ücreti ya da prim gibi değişken ödemelerin hesap yöntemini sözleşmeye yazmak.
• Mağazada denkleştirme uygulanacaksa yazılı anlaşma yapmak, şube değişikliğini de yazılı bildirmek.
• Davranış ya da verime dayanan fesihten önce savunma almak, fesih bildirimini gerekçeli yapmak.

Bu konular işveren avukatı sayfasında ayrıntılı işlenir.

Bahçelievler için yetkili adliye hangisidir?

Bahçelievler'deki bir işyerine karşı dava, Bakırköy Adliyesi'ndeki iş mahkemelerinde açılır. Adliye Bakırköy'ün Osmaniye Mahallesi'ndedir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6 gereği davalının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Hastane ya da okul zincirinin şirket merkezi başka ilçedeyse davacı iki adliye arasında seçim yapabilir. Çalışan için bu, ilçede ayrı bir adliye bulunmadığı ve duruşmaların Bakırköy'de yapıldığı anlamına gelir.

Varsayımsal bir öğretmen dosyası bu seçimi açıklar. Bahçelievler'deki bir özel okul kampüsünde çalışan öğretmenin sözleşmesindeki işveren, merkezi Ümraniye'de bulunan bir eğitim şirketidir. Kalan süre ücreti için arabuluculuk başvurusu ve dava iki yerden birinde, yani işin yapıldığı yer olarak Bakırköy Adliyesi'nde ya da davalının yerleşim yeri olarak Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi'nde yürütülebilir. Sözleşmede yalnız şirket merkezindeki mahkemenin yetkili olduğu yazsa bile bu kayıt işçiyi bağlamaz, çünkü md. 6'ya aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir.

Alacak ve işe iade taleplerinde önce arabulucuya başvurulur. Başvuru Bakırköy Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna yapılabilir. Görüşmede anlaşılan konularda sonradan dava açılamaz. Bu nedenle tutanağa hangi kalemlerin yazıldığı dikkatle okunmalıdır. Yakadaki öteki adliyeler Avrupa Yakası iş hukuku avukatı sayfasında listelenir.

Bahçelievler'de çalışanlar için adım adım yol

Hemşire, öğretmen ya da mağaza çalışanı için sıra aynıdır. Değişen yalnızca toplanacak kayıtlardır.

1. Sözleşmenizin süreli mi süresiz mi olduğunu belirleyin. Özel okul sözleşmesinde başlangıç ve bitiş tarihini not edin.
2. Çalışma sürenizi gösteren kaydı toplayın. Bu kayıt hastanede aylık nöbet çizelgesi, okulda ders ve etüt programı, mağazada vardiya listesi, ofiste giriş kartı ve e-posta saatleridir.
3. Son 12 ayın bordrolarını banka dökümüyle karşılaştırın. Bordroda fazla mesai satırı varsa tutarın gerçeği yansıtıp yansıtmadığına bakın.
4. Fesih bildirimi aldıysanız tebliğ tarihini belgeleyin. İş güvencesi kapsamındaysanız 1 ay içinde arabulucuya başvurun (4857 md. 20).
5. Ücretiniz ödenmediği için ayrılmayı düşünüyorsanız istifa dilekçesi vermeden önce haklı fesih koşullarını değerlendirin. Koşullar haklı nedenle fesih sayfasında anlatılır.
6. Arabuluculukta anlaşma olmazsa işe iadede 2 hafta içinde dava açılır, öteki alacaklarda ise 5 yıllık zamanaşımı işler.

Başvurudan önce sözleşme nüshası, bordrolar, nöbet ya da ders programı ve fesih yazısı bir araya getirilmelidir. Lexim Hukuk Bürosu, Bahçelievler'de çalışan ya da işyeri Bahçelievler'de bulunan işçi ve işverenler için alacak kalemlerinin hesabını, arabuluculuk görüşmesini ve dava takibini yürütür.