Kıdem Tazminatı Hesaplama

Kıdem tazminatı hesaplama formülü nedir?

Kıdem tazminatı hesaplama, giydirilmiş brüt aylık ücretin toplam hizmet süresiyle çarpılmasına dayanır. Her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir ve bir yıldan artan süreler aynı oranla hesaba katılır (1475 sayılı İş Kanunu md. 14). Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış işçiye, sözleşmenin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi üzerine ödenen toplu paradır. Bu sayfadaki araç, hesabı üç adımda yapar:

1. Esas ücret belirlenir. Giydirilmiş brüt aylık ücret tavanla karşılaştırılır ve ücret tavanı aşıyorsa tavan esas alınır.
2. Brüt kıdem tazminatı bulunur. Esas ücret, yıl cinsinden toplam hizmet süresiyle çarpılır. Ay ve günler oranlanır, örneğin 4 yıl 6 ay yaklaşık 4,5 yıl olarak hesaba girer.
3. Net tutar hesaplanır. Brüt tutardan binde 7,59 oranında damga vergisi düşülür. Kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.

Kanundaki 30 günlük süre, iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle işçi lehine artırılabilir, ancak bir hizmet yılı için ödenecek tutar tavanı geçemez. Araç yalnız kanundaki 30 günlük ölçüyü kullanır.

Hesaplama aracı hangi bilgilerle çalışır?

Araç işe giriş tarihi, işten ayrılış tarihi ve giydirilmiş brüt aylık ücret olmak üzere üç bilgiyle çalışır. Her birinin anlamı ve hesaptaki rolü şöyledir:

Araç, iki tarih arasındaki takvim günlerini sayar ve bu sayıyı 365'e bölerek süreyi yıla çevirir. Artık yıllardaki 29 Şubat günleri de sayıldığından, tam yıl çalışmış bir işçi için sonuç, elle yapılan hesaptan küçük bir farkla çıkabilir. Elle hesapta tam yıllar ayrı, artan ay ve günler ayrı oranlanır.

Sonuç ekranında çalışma süresi (yıl ve gün olarak), hesaba esas ücret, brüt kıdem tazminatı, damga vergisi ve tahmini net tutar olmak üzere beş kalem yer alır. Süre bir yılın altındaysa araç, kıdem tazminatı için en az bir yıllık çalışma gerektiğini ayrıca belirtir. Ücret alanında net değil brüt tutar esas alınır. Yalnız net ücret biliniyorsa brüt karşılığı bordrodan görülebilir.

Giydirilmiş brüt ücrete neler girer?

Giydirilmiş brüt ücrete, işçinin son brüt çıplak ücreti ile süreklilik gösteren para ve parayla ölçülebilen menfaatler girer. Kanun, ücrete ek olarak işçiye sağlanan, sözleşmeden ve kanundan doğan bu menfaatlerin de göz önünde tutulmasını öngörür (1475 sayılı Kanun md. 14). Araç bu toplamı tek bir aylık tutar olarak kabul eder, bu nedenle kalemlerin doğru toplanması sonucu doğrudan etkiler.

Yılda birkaç kez ödenen ikramiye gibi kalemler, son bir yıllık toplam üzerinden aylık ortalamaya çevrilerek eklenir. İşyerinde verilen yemek ya da servis gibi ayni yardımların parasal karşılığı belirlenerek toplama katılır. Hangi ödemenin süreklilik gösterdiği tartışmalı olabilir ve uyuşmazlık halinde bu konu bordrolar ve işyeri uygulamasına göre değerlendirilir.

Ücretin sabit olmadığı çalışma biçimlerinde ayrı bir kural vardır. Parça başı, akort, götürü ya da yüzde usulüyle çalışan işçide, son bir yılda ödenen ücretin o sürede çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama ücret esas alınır (md. 14). Son bir yıl içinde ücrete zam yapılmışsa ortalama, zam tarihi ile ayrılış tarihi arasındaki dönem üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücret kavramının kısa tanımı iş hukuku sözlüğü sayfasındadır.

Hizmet süresi nasıl belirlenir?

Hizmet süresi, işçinin işe başladığı tarih ile iş sözleşmesinin sona erdiği tarih arasında aynı işverene bağlı olarak geçen süredir. Araç yalnız tek bir giriş ve ayrılış tarihiyle çalışır, oysa aşağıdaki kurallar süreyi değiştirebilir:

• Aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerinde geçen çalışmalar birleştirilir (1475 sayılı Kanun md. 14).
• Aralıklı çalışmada sözleşmenin aralıklarla yeniden kurulmuş olması birleştirmeye engel değildir. Ancak aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı ödenmez, yani daha önce tazminatı ödenmiş dönem yeniden hesaba katılmaz.
• İşyeri devri halinde, yani işyeri başka bir işverene geçmişse, kıdem işyerindeki sözleşme sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. Devreden işverenin sorumluluğu, işçiyi çalıştırdığı süre ve devir sırasındaki ücretle sınırlıdır.
• Deneme süresi de hizmet süresine dahildir, çünkü süre işe başlama tarihinden işler.

Birden fazla çalışma dönemi olan işçi için dönemlerin ayrı ayrı hesaplanıp toplanması ve daha önce yapılan ödemelerin düşülmesi gerekir. Bu tür dosyalarda SGK hizmet dökümü, sürelerin belirlenmesinde ana belgedir.

Kıdem tazminatı tavanı hesabı nasıl etkiler?

Kıdem tazminatı tavanı, bir hizmet yılı için ödenebilecek en yüksek tutarı belirler ve giydirilmiş brüt ücret tavandan yüksek olsa da hesaplama tavan üzerinden yapılır. 1 Temmuz 2026 – 31 Aralık 2026 dönemi için tavan 73.729,87 TL'dir. Tavan her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte yürürlükte olan tutar uygulanır. Araç yalnız bu dönemin tavanını kullanır.

Tavanın dayanağı 1475 sayılı Kanun md. 14'tür. Bu hükme göre kıdem tazminatının yıllık tutarı, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Tavan yalnız kıdem tazminatına özgüdür ve ihbar tazminatında uygulanmaz.

Örnek kıdem tazminatı hesabı nasıl yapılır?

Örnek hesap, esas ücretin yıl cinsinden hizmet süresiyle çarpılması ve damga vergisinin düşülmesiyle yapılır. Aşağıdaki üç örnek varsayımsaldır ve yalnız yöntemi göstermek için verilmiştir. Sonuçlar aracın gün sayısını 365'e bölen yöntemiyle hesaplanmıştır.

Birinci örnekte hesap 50.000 × 1.826 ÷ 365 işlemiyle yapılır. Beş tam yıl için elle hesap 250.000 TL verir. Aradaki 136,99 TL, sürenin içindeki 29 Şubat gününden kaynaklanır. İkinci örnekte işçinin ücreti 90.000 TL olmasına rağmen her hizmet yılı için tavan tutarı kadar ödeme hesaplanır, yani işlem 73.729,87 × 3.652 ÷ 365 olarak yapılır.

Üçüncü örnekte süre 2 yıl 9 aydır. Elle hesap 48.000 × 2,75 = 132.000 TL sonucunu verir, araç ise gün sayısı üzerinden 132.032,88 TL bulur. Yöntemin adım adım anlatımı kıdem tazminatı nasıl hesaplanır yazısında yer alır.

Araç hangi durumları hesaplamaz?

Araç yalnız tutarı hesaplar, kıdem tazminatına hak kazanılıp kazanılmadığını değerlendirmez. Sonucun dışında kalan başlıca konular şunlardır:

• Hak kazanma şartları için en az 1 yıllık çalışma ve sözleşmenin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi gerekir. Şartlar kıdem tazminatı sayfasında, istifa halindeki durum istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi yazısında anlatılmıştır.
• Geç ödenen kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir, ancak araç faiz hesaplamaz.
• Önceki dönem tavanları araçta yer almaz. Fesih 1 Temmuz 2026'dan önce gerçekleşmişse o tarihteki tavan uygulanır.
• Sözleşmeyle artırılmış gün sayısı hesaba girmez. Her hizmet yılı için 30 günden fazla ödeme kararlaştırılmışsa gerçek tutar farklı olur.
• Özel durumlar da kapsam dışıdır. Bunlar daha önce ödenmiş kıdem tazminatı, aralıklı çalışma, işyeri devri, ücretin sabit olmadığı çalışma biçimleri ve 5953 sayılı Basın İş Kanunu gibi özel kanunlara tabi çalışmadır.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Gerçek tutar bordrolar, iş sözleşmesi ve SGK hizmet dökümü incelenerek belirlenir. Bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihlerde ayrıca ihbar tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir. Diğer kalemler için işçilik alacakları sayfasına bakılabilir.

Hesaplama sonucundan sonra hangi adımlar atılır?

Hesaplama sonucundan sonraki ilk adım, tutarın gerçekten talep edilebilir olup olmadığının belirlenmesidir, çünkü araçtaki rakam ancak hak kazanma şartları varsa anlam taşır. İşçi açısından izlenecek sıra şöyledir:

1. Sona erme nedeni saptanır. İşverenin haklı neden dışındaki feshi, işçinin haklı nedenle fesih hakkını kullanması, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilikten itibaren 1 yıl içinde ayrılması ve ölüm kıdem tazminatına hak kazandırır.
2. Giydirilmiş ücrete giren kalemler bordro, banka kaydı ve sözleşmeyle doğrulanarak ücret belgelenir.
3. İşveren ödeme yapmışsa sonuç ödenen tutarla karşılaştırılır ve fark hesaplanır.
4. Ödenmeyen tutar işverenden yazılı olarak istenir. Yöntem işçi ihtarnamesi nasıl çekilir yazısında anlatılmıştır.
5. Kıdem tazminatı talebinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3). Süreç iş hukukunda arabuluculuk sayfasındadır.
6. Zamanaşımı süresi izlenir. Kıdem tazminatında zamanaşımı 5 yıldır (4857 sayılı İş Kanunu Ek md. 3).

İşveren açısından hesap, ödeme belgesinin dayanağıdır. Ödemenin banka aracılığıyla yapılması ve bordroyla belgelenmesi, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkta ispatı kolaylaştırır. İbraname alınacaksa fesihten en az 1 ay sonra düzenlenmesi ve alacağın türü ile miktarını açıkça göstermesi gerekir. Ayrıntılar ibraname nedir, geçerlilik şartları yazısındadır.

Davanın açılacağı adliye, işin yapıldığı yere ve işverenin yerleşim yerine göre belirlenir. İstanbul'daki dağılım İstanbul iş mahkemeleri sayfasında gösterilmiştir. Avukatlık ücretinin nasıl belirlendiği ise iş hukuku avukatı ücretleri sayfasında anlatılmıştır.