Büyükçekmece İş Hukuku Avukatı

Büyükçekmece'deki iş uyuşmazlıklarına hangi mahkeme bakar?

İşin Büyükçekmece'de yapıldığı ya da davalının yerleşim yerinin Büyükçekmece olduğu iş uyuşmazlıkları Bakırköy İş Mahkemelerinde görülür. İlçenin kendi sınırlarındaki Büyükçekmece Adliyesi'nde iş mahkemesi yoktur ve adliyenin ağır ceza merkezi Bakırköy'dür. HSK'nın büyükşehirlere ilişkin ilke kararına göre iş mahkemesi, bulunduğu ağır ceza merkezine bağlı bütün ilçelerin iş davalarına bakar. Büyükçekmece iş hukuku avukatı için ilk iş, işin yapıldığı yer ile davalının yerleşim yerinden hangisinin bağlantı kurduğunu belirlemektir. Yetkinin dayanağı 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6'dır. Adliyenin binaları ve bu kuralın ayrıntısı Büyükçekmece Adliyesi iş davaları sayfasında anlatılır.

Kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru Büyükçekmece Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde süreci sonuçlandırır ve zorunlu hallerde bu süre en çok 1 hafta uzatılır. Anlaşma sağlanırsa düzenlenen tutanak ilam niteliğinde belge sayılır (taraflar avukatsızsa icra edilebilirlik şerhi alınarak).

Yetkiyi varsayımsal bir fabrika işçisi üzerinden düşünelim. Büyükçekmece'deki bir mobilya fabrikasında çalışan işçi başka bir ilde oturuyor, fabrikanın bağlı olduğu şirketin merkezi ise İstanbul'un başka bir ilçesinde. İşçi kıdem tazminatı davasını Bakırköy İş Mahkemelerinde ya da şirket merkezinin bağlı olduğu iş mahkemesinde açabilir, ancak kendi oturduğu ilde açamaz. Aynı işçi iş kazası geçirmiş olsaydı, tazminat davasını kendi yerleşim yerindeki mahkemede de açabilirdi. Adliyelerin yargı çevreleri İstanbul iş mahkemeleri sayfasında yer alır.

İmalat, mobilya ve sahil işletmelerinde hangi sorunlar yaşanır?

Büyükçekmece'de uyuşmazlıkların ağırlığı üretim işyerlerindedir. Sahildeki sezonluk işletmeler ve depolar bunu izler. Sektöre göre öne çıkan konular, dayanakları ve süreleriyle aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Sanayi ve imalat işyerlerinde fesih nasıl denetlenir?

İş güvencesi kapsamındaki işçinin feshi, işverenin geçerli bir nedeni yazılı ve açık biçimde göstermesi koşuluyla geçerlidir ve mahkeme bu nedeni denetler. En az 30 işçi çalıştıran fabrikada 6 aylık kıdemi olan, belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçi işe iade davası açabilir. İspat yükü işverendedir.

İmalat işyerlerinde üç fesih gerekçesi sık görülür:

• Sipariş azalması ve küçülme gerekçesiyle, yani işletme gereklerine dayanan fesihte işveren aldığı kararı, bu kararın işçi fazlalığı doğurduğunu ve feshin son çare olduğunu ortaya koymalıdır. Aynı dönemde yeni işçi alınması ya da fazla mesai yaptırılması bu gerekçeyi zayıflatır.
• Toplu işçi çıkarma eşikleri işçi sayısına göre değişir. 20 ile 100 arasında işçi çalışan işyerinde en az 10 işçinin, 101 ile 300 arasında işçi çalışan işyerinde en az yüzde 10'un, 301 ve üzerinde en az 30 işçinin bir aylık süre içinde çıkarılması toplu işçi çıkarmadır. İşveren bunu en az 30 gün önceden yazılı bildirir (4857 sayılı İş Kanunu md. 29).
• Vardiya ya da bölüm değişikliğini kabul etmeme de fesih gerekçesi yapılabilir. Çalışma koşullarındaki esaslı değişiklik yazılı bildirilir ve işçi 6 iş günü içinde yazılı kabul etmezse değişiklik onu bağlamaz (md. 22). İşveren bu durumda ancak geçerli bir nedenle ve bildirim süresine uyarak feshe gidebilir.

Vardiyalı üretimde haftalık 45 saati aşan süre fazla çalışmadır. Gece çalışması 7,5 saati geçemez ve vardiyası değişen işçiye kesintisiz en az 11 saat dinlenme verilir (md. 69). İşe iade sürecinin takvimi işe iade davası süreleri yazısında gösterilmiştir.

Mobilya atölyelerinde iş kazası ve meslek hastalığı halinde ne yapılır?

Kaza halinde olay SGK'ya bildirilir, tedavi ve raporlar tamamlanır, ardından işverene karşı tazminat davası açılabilir. Meslek hastalığında ise önce hastalığın işle bağlantısı sağlık kurulu raporuyla tespit ettirilir. Her iki durumda da arabulucuya başvurmak gerekmez.

Mobilya üretiminde testere, planya ve pres gibi makineler el ve parmak yaralanmalarına yol açabilir. İşveren koruyucu donanımı sağlamak, makineleri korumalı halde çalıştırmak ve işçiye eğitim vermekle yükümlüdür (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu). Vernik, boya ve ahşap tozuna uzun süre maruz kalınması meslek hastalığı iddiasına konu olabilir. Meslek hastalığı, işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple ya da işin yürütüm şartları yüzünden ortaya çıkan hastalıktır (5510 sayılı Kanun md. 14).

Varsayımsal bir kaza örneği süreci gösterir. Bir atölye işçisi planya makinesinde parmağından yaralanıyor. İşveren kazayı 3 iş günü içinde SGK'ya bildirir, işçi de rapor süresince geçici iş göremezlik ödeneği alır. Tedavi sonunda meslekte kazanma gücü kaybı en az %10 olarak belirlenirse SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlar (md. 19). İşçi ayrıca işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açar. Makinenin koruyucusunun takılı olmadığı saptanırsa kusurun ağırlığı işverene verilebilir.

Kaza sonrasında izlenecek yol iş kazası avukatı sayfasında, ilk günlerde yapılacaklar iş kazası sonrası yapılması gerekenler yazısında anlatılmıştır.

Küçük işyerlerinde ücret ve sigorta

Atölyelerde ücretin bir bölümünün elden ödenmesi, SGK priminin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması sonucunu doğurur. Bu durum hem emekli aylığını hem de tazminat hesabını etkiler. İşçi gerçek ücretini tanık, banka kaydı ve emsal ücret araştırmasıyla ispatlayabilir. Parça başı ücretle çalışılsa da haftalık 45 saati aşan süre fazla çalışma sayılır.

Parça başı ücrette işveren işçiye yapabileceğinden az iş verirse aradaki farkı zaman esasına göre öder. Ödemezse işçi haklı nedenle feshedebilir (4857 md. 24/II). Küçük atölyelerde işçi sayısı 30'un altında kaldığından işe iade yolu kapalıdır ve talepler kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve ücret alacaklarında toplanır.

Küçük atölyedeki hesabı varsayımsal rakamlarla izleyelim. 12 işçinin çalıştığı bir atölyede 3 yıl 6 ay çalışan ustanın giydirilmiş brüt ücreti 60.000 TL. İşveren haklı neden olmadan ve bildirim süresi vermeden sözleşmeyi sona erdirirse brüt kıdem tazminatı 3,5 x 60.000 = 210.000 TL olur. Kıdemi 3 yılı aştığı için bildirim süresi 8 haftadır ve 56 günlük ücret karşılığı brüt ihbar tazminatı 112.000 TL'dir. Farklı kıdem ve ücretler için ihbar tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir.

Sahildeki yazlık işletmelerde mevsimlik çalışanın hakları nelerdir?

Mevsimlik çalışan ücretini, fazla çalışma ve tatil ücretlerini, sigortasının tam bildirilmesini ve koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatını isteyebilir. Büyükçekmece sahilindeki plaj, kafe ve konaklama işletmeleri yaz aylarında yoğunlaşır, kışın kapanır ya da küçülür.

Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre mevsim sonunda sözleşme sona ermez, bir sonraki sezona kadar askıda kalır. Kıdem, çalışılan sezonların toplamına göre bulunur. Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik işlerde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz (md. 53). Sezon boyunca hafta tatili kullandırılmadan çalıştırma yaygın bir şikâyettir. Yedi günde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilmemişse hafta tatili ücreti zamlı istenir (md. 46).

Yalnız yaz aylarında çalıştırılan öğrenciler ve kısa süreli çalışanlar da sigortalı bildirilmelidir. Bildirilmeyen süreler, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde açılacak hizmet tespit davasıyla kayda geçirilebilir. Bu davada SGK'ya ön başvuru ve arabuluculuk şartı aranmaz.

Lojistik ve depo işlerinde hangi talepler görülür?

Depolarda talepler gece vardiyası, yükleme kazaları ve taşeron işçiliği etrafında toplanır. Yükleme rampası ve forklift kazaları iş kazası tazminatına konu olur.

İşçi taşeron firmanın bordrosundaysa asıl işveren, alt işverenle birlikte sorumludur (4857 md. 2). Sürücülerin ve yükleme işçilerinin işverenin emrinde, çıkacak işi bekleyerek geçirdikleri süre çalışma süresinden sayılır (md. 66). Günlük çalışma her durumda 11 saati aşamaz (md. 63).

Depoya işverenin sağladığı servisle gidip gelirken yaşanan kaza da iş kazasıdır (5510 md. 13). Yoğun sevkiyat dönemlerinde ajans aracılığıyla çalıştırılan kısa süreli işçilerde, ücretten ve sigortadan hangi şirketin sorumlu olduğu sözleşmelere bakılarak belirlenir. İşçinin elindeki giriş kartı, görev mesajları ve ödeme dekontları bu belirlemede kullanılır.

Fesih ve alacak taleplerinde hangi sıra izlenir?

İzlenecek sıra belge toplama, sürenin belirlenmesi, arabuluculuk ve gerekirse davadır. Adımlar şöyle özetlenebilir:

1. Fesih bildirimi yazılı verildiyse tebliğ tarihi not edilir. Sözlü çıkarmalarda tarih tanık ve yazışmalarla belirlenir.
2. Bordro, banka dökümü, SGK hizmet dökümü ve varsa vardiya kayıtları derlenir. Parça başı çalışanlar günlük üretim fişlerini, mevsimlik çalışanlar her sezonun giriş ve çıkış tarihlerini ekler.
3. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ve yıllık izin gibi talepler belirlenir.
4. Arabulucuya başvurulur. İşe iade talebinde süre 1 aydır, diğer alacaklarda ise zamanaşımı 5 yıldır.
5. Anlaşma olmazsa son tutanakla dava açılır. İşe iade davası için süre son tutanaktan itibaren 2 haftadır.
6. İş kazası ve meslek hastalığı tazminatında arabulucuya gidilmez. Raporlar tamamlandıktan sonra dava doğrudan açılır.

İşten çıkarılan işçinin isteyebileceği kalemlerin tamamı işten çıkarılan işçinin hakları yazısında sıralanmıştır.

Hangi belgeler delil olur?

Üretim işyerlerinde çalışma süresini ve ücreti gösteren kayıtlar çeşitlidir:

• Vardiya çizelgeleri, kart basma ve parmak izi kayıtları
• Parça başı çalışmada günlük üretim ve sayım fişleri
• Makine bakım kayıtları ve iş güvenliği eğitim imza listeleri
• Kaza tutanağı, hastane giriş kaydı ve olay yerinin fotoğrafları
• Sevkiyat irsaliyeleri ve araç çıkış kayıtları
• Elden ödemeyi gösteren not, zarf ve mesajlar

Büyükçekmece'deki işverenler fesihten önce neleri hazırlamalı?

İşverenler bakımından hazırlık fesihten önce başlar. Geçerli ya da haklı neden belgelenmeli, davranışa ya da verime dayanan fesihte işçinin savunması alınmalı ve bildirim yazılı yapılmalıdır (4857 md. 19). Haklı nedene dayanan fesihte işveren, olayı öğrendiği günden itibaren 6 iş günü içinde hareket etmek zorundadır (md. 26). İşyerinin taşınması ya da çalışma düzeninin değiştirilmesi gibi esaslı değişiklikler de işçiye yazılı bildirilir.

Üretim ve atölye işverenleri için ek noktalar:

• Makine koruyucuları ve kişisel koruyucu donanım eksiksiz bulundurulur, eğitimler de imza karşılığı verilir.
• İş kazası kolluğa derhal, SGK'ya 3 iş günü içinde bildirilir.
• Ücretin tamamı bordroya yansıtılır ve banka üzerinden ödenir.
• Parça başı ücrette birim fiyatlar ve sayım yöntemi yazılı duyurulur.
• Mevsimlik işçiye sezon sonunda sözleşmenin askıya alındığı ve yeni sezonda çağrılacağı yazılı bildirilir.
• Toplu işçi çıkarmada 30 günlük bildirim süresi beklenmeden fesih yapılmaz.

Bu konular işveren avukatı sayfasında ele alınmıştır.

Büyükçekmece iş hukuku avukatı hangi işleri yürütür?

Avukat alacak ve tazminat hesabını yapar, delilleri toplar, arabuluculuk görüşmesine katılır ve davayı takip eder. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Büyükçekmece'de çalışan ya da işyeri Büyükçekmece'de bulunan işçi ve işverenlere hizmet verir. Yürütülen işler alacak ve tazminat hesabı, ihtarname, arabuluculuk görüşmesine katılım, dava dilekçesi, bilirkişi raporuna itiraz ve duruşma takibidir. Büyükçekmece iş mahkemesi avukatı duruşmaları, Bakırköy İş Mahkemelerinin bulunduğu Bahçelievler Ek Bina'da izler.