Silivri İş Hukuku Avukatı

Silivri, İstanbul'un batı ucunda tarım arazilerinin, yazlık sitelerin ve sanayi tesislerinin yan yana bulunduğu bir ilçedir ve çalışma ilişkileri de bu üç alana göre şekillenir. Tarlada, yazlık tesiste ve fabrikada uygulanan kurallar aynı olmadığından Silivri iş hukuku avukatı dosyayı işin yapıldığı alana göre ele alır. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, ilçede çalışan ya da işyeri ilçede bulunan işçi ve işverenlere fesih, alacak ve iş kazası uyuşmazlıklarında hizmet verir.

Silivri'de iş davası hangi adliyede görülür?

İşyeri Silivri'de olan bir uyuşmazlıkta dava, Silivri Adliyesi'ndeki iş mahkemelerinde açılabilir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6'ya göre yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesidir ve seçim davacıya aittir. Silivri ağır ceza merkezi olduğundan, kendi iş mahkemesi bulunmayan Çatalca'daki iş davaları da HSK'nın büyükşehirlere ilişkin yargı çevresi kuralı gereği bu mahkemelerde görülür. İlçenin kendi adliyesi bulunduğundan, Silivri'deki işyerlerine ilişkin dosyalar çoğu zaman ilçe içinde görülür.

Şirket merkezi başka bir yerdeyse ikinci bir seçenek doğar. Varsayımsal bir örnekle açıklayalım. Silivri'deki bir üretim tesisinde çalışan işçinin işvereni, merkezi İstanbul'un başka bir ilçesinde bulunan bir şirkettir. İşçi alacak davasını işin yapıldığı yer olarak Silivri Adliyesi'nde ya da şirket merkezinin bağlı olduğu adliyede açabilir. İş sözleşmesine “uyuşmazlıklarda yalnız şirket merkezindeki mahkemeler yetkilidir” biçiminde bir kayıt konulmuş olsa bile bu kayıt geçersizdir (7036 md. 6). Asıl işveren ve alt işveren birlikte dava ediliyorsa bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

Silivri iş mahkemesi avukatı adliye seçiminde tanıkların ve işyeri kayıtlarının nerede bulunduğunu da hesaba katar. İstanbul'daki adliyelerin hangi ilçelere baktığı İstanbul iş mahkemeleri sayfasında listelenir.

Dava öncesi arabuluculuk Silivri'de nasıl işler?

Alacak, tazminat ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 md. 3). Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki adliyenin arabuluculuk bürosuna, büro kurulmamışsa görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde süreci sonuçlandırır, zorunlu hallerde süre en çok 1 hafta uzar. İlk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretinin yalnız yarısına hükmedilir.

İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat talepleri ile sigortasız çalışmanın tespiti bu şartın dışındadır ve bu davalar doğrudan açılır. Görüşmelerin nasıl yürüdüğü iş hukukunda arabuluculuk sayfasında anlatılır.

Yazlık turizmde sezonluk çalışan hangi hakları isteyebilir?

Sezonluk çalışan, şartları oluştuğunda kıdem ve ihbar tazminatını, fazla mesai ücretini ve sigortasız geçen sürelerin tespitini isteyebilir. Yaz aylarında açılan tesis, site ve işletmelerde çalışanlar çoğu zaman sezon sonunda ayrılır, ertesi yıl yeniden çağrılır. Uyuşmazlık bu gidiş gelişin hukuki anlamından çıkar.

Sezonlar kıdem hesabında toplanır

Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre mevsimlik işçinin kıdemi, aynı işverene bağlı olarak fiilen çalıştığı dönemler toplanarak hesaplanır, sezon aralarındaki bekleme süreleri ise kıdeme eklenmez. Sezon sonunda çalışmanın durması çoğu durumda fesih değil, sözleşmenin askıya alınmasıdır. İşverenin yeni sezonda işçiyi geçerli bir neden olmadan çağırmaması ise fesih sonucunu doğurabilir. Bu durumda şartları varsa kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gündeme gelir.

İzin, denkleştirme ve gece çalışması

4857 sayılı İş Kanunu md. 53 uyarınca niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik işlerde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz. Yoğun haftalarla sakin haftaların dengelenmesi, yani denkleştirme, tarafların anlaşmasıyla mümkündür. Turizm sektöründe denkleştirme süresi dört aydır ve günlük çalışma 11 saati aşamaz (4857 md. 63). Gece çalışması kural olarak 7,5 saati geçemez, ancak turizm işlerinde bu sınır ancak işçinin yazılı onayıyla aşılabilir (4857 md. 69). Denkleştirme yapılmamışsa haftalık 45 saati aşan süre fazla çalışmadır.

Sigorta girişi geç yapılan sezonlar

Sigorta girişinin sezon ortasında yapıldığı ya da hiç yapılmadığı dönemler hizmet tespit davası konusudur. Dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılır. Önce SGK'ya başvurma şartı aranmaz ve dava Kuruma resen ihbar edilir.

Fabrika ve imalat tesislerinde vardiya, gece postası ve fazla mesai

İmalat tesislerinde uyuşmazlığın kaynağı çoğunlukla vardiya düzenidir. Posta değişimleri, kullandırılmayan aralar ve bordroya yansımayan saatler bu düzenin en sık sorunlarıdır. Haftalık 45 saati aşan süreler %50 zamlı fazla çalışma ücreti doğurur (4857 md. 41). İşçi isterse zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilir. Hesaplama yöntemi fazla mesai alacağı sayfasında anlatılır.

Vardiyalı işte üç kural sık ihlal edilir:

• Gece postası 7,5 saati geçemez (4857 md. 69). Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre bu sınırı aşan süre, haftalık 45 saat dolmasa da fazla çalışma ücreti doğurur.
• Postası değişen işçi, kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden öbür postada çalıştırılamaz (4857 md. 69).
• 7,5 saatten uzun süren işte en az 1 saat ara dinlenmesi verilir (4857 md. 68). Fiilen kullandırılmayan ara, çalışma süresine eklenir.

Üretimin daraltılması nedeniyle çok sayıda işçi birlikte çıkarılacaksa toplu işçi çıkarma kuralları devreye girer. 20 ile 100 arasında işçi çalıştıran işyerinde bir aylık süre içinde en az 10 işçinin çıkarılması toplu çıkarma sayılır. İşveren bunu en az 30 gün önce işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumu'na yazıyla bildirir (4857 md. 29).

Enerji tesislerinde taşeron düzeni, tatil çalışması ve iş güvenliği

Enerji tesislerinde bakım, güvenlik, temizlik ve taşıma gibi işler çoğu zaman alt işverenlere verildiğinden ilk soru işçinin alacağından kimin sorumlu olduğudur. Asıl işveren, alt işveren işçisinin o işyerindeki çalışmasından doğan ücret, fazla mesai ve tazminat alacaklarından alt işverenle birlikte sorumludur (4857 md. 2). Alt işveren ilişkisi muvazaalıysa işçi baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır. Taşeron firma değişirken işçi aynı tesiste çalışmayı sürdürmüşse kıdemin nasıl hesaplanacağı, geçişin niteliğine göre her dosyada ayrıca değerlendirilir.

Kesintisiz işleyen tesislerde ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma olağandır. Sözleşmede hüküm yoksa tatil günü çalışması işçinin onayına bağlıdır (4857 md. 44). Çalışılan her tatil günü için ek bir günlük ücret ödenir (md. 47).

İş güvenliğinde iki kural öne çıkar. Ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşılaşan çalışan, işyerinde kurul varsa iş sağlığı ve güvenliği kuruluna, yoksa işverene başvurarak durumun tespitini isteyebilir. Talebi yerinde görülürse gerekli önlem alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir ve bu sürede ücret hakkı saklıdır (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 13). İş kazasını işveren SGK'ya en geç 3 iş günü içinde bildirir. Kazadan doğan tazminat talepleri arabuluculuk şartına tabi değildir ve süreç iş kazası avukatı sayfasında açıklanır.

Silivri'de tarım işçisi hangi kanuna tabidir?

Cevap işyerindeki işçi sayısına bağlıdır. 4857 sayılı Kanun md. 4'e göre 50 ve daha az işçi çalıştıran tarım işyerleri İş Kanunu'nun kapsamı dışındadır. Bu işçilerin hakları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) hizmet sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir. 50'den fazla işçi çalıştıran tarım işletmelerinde, tarım alet ve makinelerinin yapıldığı atölyelerde ve tarım işletmelerindeki yapı işlerinde ise İş Kanunu uygulanır.

İki kanun arasında süreler bakımından fark vardır:

Hangi kanunun uygulanacağı işyerinin niteliğine ve işçi sayısına göre dosyanın başında belirlenir. Sigorta bildiriminde de tarıma özgü bir kural vardır. Tarım işyerlerinde işe giriş bildirgesi en geç işçinin çalışmaya başladığı gün verilir (5510 sayılı Kanun md. 8).

Sektöre göre talepler, dayanaklar ve süreler

En sıkı süre işe iade talebindedir, çünkü fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmazsa bu hak kaybedilir. Diğer taleplerde süreler daha uzundur.

Varsayımsal olarak Silivri'de bir yazlık tesiste beş yaz boyunca, her sezon altı ay çalışan bir işçinin fiilî çalışma süresi toplam 30 aydır, yani 2,5 yıldır. Son giydirilmiş brüt ücreti 30.000 TL ise ve sözleşme kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermişse hesap 2,5 x 30.000 = 75.000 TL brüt sonucunu verir. Bu ücret, 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 döneminde geçerli 73.729,87 TL'lik tavanın altında kaldığından hesap gerçek ücretten yapılır ve tutardan yalnız damga vergisi kesilir. Farklı ücret ve süreler için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir.

Silivri'de çalışan işçi için adım adım yol

Atılabilecek adımlar, çalışmanın nerede ve kimin adına yapıldığını belgelemekle başlar.

1. İşvereninizi netleştirin. Bordroda adı geçen şirket ile tesisi işleten şirket farklıysa ikisinin de unvanını not edin, çünkü alt işveren ilişkisinde her ikisi de sorumludur (4857 md. 2).
2. e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümünü alın. Her sezonun ya da her yılın giriş ve çıkış tarihlerini, bildirilen gün sayısını ve kazancı gerçek durumla karşılaştırın.
3. Sezon sonunda ya da işten çıkarılırken sunulan istifa dilekçesini ve ibranameyi okumadan imzalamayın. İbraname ancak TBK md. 420'deki şartları taşıyorsa geçerlidir.
4. Yeni sezonda çağrılmadıysanız çalışmaya hazır olduğunuzu işverene yazılı olarak bildirin. Bu yazı, sözleşmenin kim tarafından sona erdirildiğinin ispatında kullanılır.
5. İşyerinde en az 30 işçi varsa ve işe iade istenecekse fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurun (4857 md. 20).
6. Diğer alacaklar için hesap yaptırıp arabuluculuk başvurusunu yapın. Anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte dava açılabilir.

Bu adımlarda işe yarayan belge ve deliller şunlardır:

• Her sezonun başlangıç ve bitiş tarihini gösteren kayıtlar, işe çağrı mesajları
• Vardiya çizelgeleri, puantaj kayıtları, tesise giriş kartı ve turnike dökümleri
• Bordrolar, ücret hesap pusulaları ve banka hesap hareketleri
• Servis listeleri, iş talimatı içeren yazışmalar ve aynı dönemde çalışan iş arkadaşlarının tanıklığı

Silivri'deki işverenler nelere dikkat etmeli?

İşveren tarafında risk, sezon geçişlerinin ve vardiya düzeninin yazıya dökülmemesinden doğar. Dikkat edilecek noktalar şunlardır:

• Sezonluk sözleşme yazılı yapılmalı, işin mevsimlik niteliği ile öngörülen sezon başlangıcı ve bitişi sözleşmede gösterilmelidir.
• Sezon sonundaki ayrılışın askı mı fesih mi olduğu yazıyla bildirilmeli, yeni sezon çağrısı tarihli yapılmalıdır.
• Vardiya çizelgeleri, posta değişimleri ve ara dinlenmeleri kayıt altında tutulmalı ve fazla çalışma için işçinin onayı alınmalıdır (4857 md. 41).
• Alt işverenlerin bordro, ücret ve prim ödemeleri düzenli denetlenmelidir, çünkü ödenmeyen alacaktan asıl işveren de sorumludur.
• Fesih bildirimi yazılı ve gerekçeli olmalı. İş güvencesi kapsamındaki işyerinde davranış ya da verim nedenli fesihten önce savunma alınmalıdır (4857 md. 19).
• Tarım işyerinde işçi sayısının 50 sınırını aşıp aşmadığı izlenmelidir, çünkü sınır aşıldığında uygulanacak kanun değişir.

Lexim Hukuk Bürosu bu dosyalarda alacak hesabı, ihtarname ve dilekçe hazırlığı, arabuluculuk görüşmesine katılım ve duruşma takibi işlerini yürütür. İşçi tarafında sezon kayıtlarının derlenmesi ve taleplerin hesaplanması, işveren tarafında fesih öncesi değerlendirme ve alt işveren sözleşmelerinin incelenmesi öne çıkar. Görüşme talebi iletişim sayfası üzerinden iletilebilir.