Çatalca İş Hukuku Avukatı

Çatalca'da iş uyuşmazlığı hangi mahkemeye ve hangi adliyeye gider?

İşin Çatalca'da yapıldığı uyuşmazlıklar Silivri İş Mahkemelerinde görülür. Silivri Adalet Komisyonu'nun 2025 yılı faaliyet raporuna göre Çatalca Adliyesi'nde iş mahkemesi yoktur ve ilçe Silivri ağır ceza merkezine bağlıdır. HSK'nın büyükşehirlere ilişkin ilke kararı, iş mahkemesinin yargı çevresini bulunduğu ağır ceza merkezinin bütün ilçeleri olarak belirler. Çatalca iş hukuku avukatı bakımından bunun pratik sonucu, dilekçenin Silivri İş Mahkemesi'ne yazılması ve duruşmalar için Silivri'ye gidilmesidir. Yetki bakımından davalının yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesi seçilebilir (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6). Mahkemenin ayrıntıları Silivri Adliyesi iş mahkemeleri sayfasındadır.

Çatalca'da arabuluculuk bürosu bulunmaz. Dava şartı olan arabuluculuk başvurusu, büro sıfatıyla görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne ya da karşı tarafın yerleşim yerindeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Ayrıntılar iş hukukunda arabuluculuk sayfasındadır.

Varsayımsal bir depo işçisiyle yetkiyi açalım. İşçi Çatalca'daki bir depoda çalışıyor ve komşu bir ilçede oturuyor, depoyu işleten şirketin merkezi ise İstanbul'un merkez ilçelerinden birinde. İşçi ücret alacağı için Silivri İş Mahkemelerine ya da şirket merkezinin bağlı olduğu iş mahkemesine başvurabilir. Oturduğu ilçenin adliyesi bu davada yetkili değildir. İstanbul'daki adliyelerin hangi ilçelere baktığı İstanbul iş mahkemeleri sayfasında gösterilmiştir.

Tarım, hayvancılık ve mevsimlik işlerde hangi kanun uygulanır?

Uygulanacak kanun, işyerinin tarım işyeri sayılıp sayılmadığına ve işçi sayısına göre değişir. 4857 sayılı İş Kanunu md. 4'e göre 50 ve daha az işçi çalıştırılan tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerleri bu Kanun'un kapsamı dışındadır. Bu işyerlerinde çalışanların hakları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir.

Bu ayrımın sonuçları vardır. Türk Borçlar Kanunu da ücreti, fazla çalışmayı, yıllık izni ve fesih bildirim sürelerini düzenler. Buna karşılık kıdem tazminatı ve iş güvencesi gibi İş Kanunu'na bağlı haklar yönünden farklı bir değerlendirme gerekir. Dava ise her iki durumda da iş mahkemesinde görülür, çünkü 7036 sayılı Kanun md. 5, Türk Borçlar Kanunu'na tabi hizmet sözleşmelerini de kapsar.

Tarım işyeri gibi görünen her yer kapsam dışında değildir. Tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalardaki işler, tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri ile işyerinin eklentisi durumundaki park ve bahçe işleri İş Kanunu'na tabidir (md. 4). Tarım ürünlerinin işlendiği tesislerde çalışanlar da İş Kanunu kapsamında olabilir.

Çiftlik ve hayvancılık işletmelerinde hangi alacaklar istenir?

Çiftlik çalışanları en çok ödenmeyen ücreti, hafta tatili ve bayram çalışmalarının karşılığını, fazla çalışma ücretini ve bildirimsiz fesih halinde tazminatı ister. Bakım ve sağım işi haftanın yedi günü sürdüğünden dinlenme hakkı bu işlerin temel uyuşmazlık konusudur.

• Hafta tatili bakımından, İş Kanunu kapsamı dışındaki işyerinde de işveren işçiye haftada bir tam gün tatil vermekle yükümlüdür (6098 md. 421). İş Kanunu'na tabi işletmede kural, yedi günde kesintisiz en az 24 saat dinlenmedir.
• Fazla çalışmada Türk Borçlar Kanunu'na tabi işçi de normal ücretinin en az yüzde elli fazlasını isteyebilir (md. 402). Sağım saatleri, yem ve bakım çizelgeleri çalışma süresini gösterir.
• Bildirimsiz fesihte, işveren haklı sebep olmadan derhal feshederse işçi, bildirim süresine uyulsaydı kazanabileceği tutarı tazminat olarak isteyebilir. Hâkim ayrıca en çok altı aylık ücrete kadar bir tazminata hükmedebilir (md. 438).
• Ücretin belgelenmesi için işveren her ödeme döneminde işçiye hesap pusulası verir (md. 407). Pusula verilmemişse ve ücret elden ödenmişse tutar tanıkla ve emsal ücret araştırmasıyla ortaya konur.
• Traktör, biçerdöver ve hayvan kaynaklı yaralanmalar da iş kazasıdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu faaliyet konusuna bakılmaksızın bütün işyerlerine uygulanır ve tarım işyerleri de bunun içindedir.

Tarım işyerindeki farkı varsayımsal bir örnek gösterir. 20 işçinin çalıştığı bir süt çiftliğinde 5 yıl 3 ay çalışan bakıcı, haklı bir neden gösterilmeden ve süre verilmeden işten çıkarılıyor. İşyeri İş Kanunu kapsamı dışında olduğundan Türk Borçlar Kanunu uygulanır. Hizmet süresi 5 yılı aştığı için bildirim süresi 6 haftadır. Aylık brüt ücret 42.000 TL ise günlük ücret 1.400 TL, 42 günlük bildirim süresine ait tazminat 58.800 TL olur. Aynı işçi tarım ürünü işleyen ve İş Kanunu'na tabi bir tesiste çalışsaydı bildirim süresi 8 hafta olur, ayrıca kıdem tazminatı gündeme gelirdi.

Mevsimlik işçilikte sigorta, ücret ve kıdem nasıl belirlenir?

Mevsimlik işçinin sigortası çalıştığı günler için bildirilir, ücreti çalışılan süreye göre ödenir, kıdemi ise İş Kanunu'na tabi işyerlerinde çalışılan dönemler toplanarak bulunur. Çatalca'da ekim, hasat ve bakım dönemlerinde mevsimlik çalışma yaygındır.

• Sigorta bildirimi tarım işyerlerinde de yapılır. Bu işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için işe giriş bildirgesi en geç çalışmaya başlatıldıkları gün verilir (5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 8). Mevsimlik işçilerin sigortalılığı, işin sürekli ya da süreksiz sayılmasına göre değişir. Zorunlu sigortalılık kapsamındaki çalışmalarda bildirilmeyen süreler için hizmet tespit davası açılabilir. Süre, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıldır.
• Aracıyla çalışmada işçiler çoğu kez bir aracı eliyle toplanır ve ücret aracı üzerinden dağıtılır. İşveren kural olarak işi yaptıran ve talimatı veren işletmedir ve ücretin eksik ödenmesi halinde talep ona yöneltilir. Mevsimlik tarım işlerinde özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi de kurulabilir (4857 md. 7).
• Sözleşmenin askıda kalması İş Kanunu'na tabi işyerinde söz konusudur. Bu işyerlerinde mevsim sonunda sözleşme sona ermez, yeni mevsime kadar askıda kalır. Yeni mevsimde işe çağrılmayan işçi, toplam çalışması en az 1 yılı bulmuşsa kıdem tazminatı isteyebilir.
• Yıllık izin konusunda, niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik işlerde İş Kanunu'nun yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz (md. 53).

Depo ve imalat işyerlerinde hangi talepler öne çıkar?

Çatalca'daki depolama, lojistik ve imalat işyerlerinde talepler çalışma süresi ve iş güvenliği etrafında toplanır. Bu işyerleri İş Kanunu kapsamındadır.

Depolarda vardiya düzeni ve yoğun dönemlerde uzayan mesai, fazla çalışma hesabını gündeme getirir. Forklift, raf sistemi ve yükleme rampası kaynaklı kazalar iş kazası tazminatına konu olur. İşyerine işveren servisiyle gidip gelirken yaşanan kazalar da iş kazası sayılır (5510 sayılı Kanun md. 13). İşçi taşeron firma üzerinden çalışıyorsa asıl işveren, alt işverenle birlikte sorumludur.

Gece vardiyasında çalışma 7,5 saati geçemez. Vardiyası değiştirilen işçi kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden diğer vardiyada çalıştırılamaz (4857 md. 69). Yerleşim yerlerine uzak depolarda servis saatleri vardiyayı fiilen uzatabilir. Serviste geçen süre kural olarak çalışma süresinden sayılmaz, ancak işçinin vardiya öncesinde ve sonrasında işyerinde bekletildiği süre hesaba katılır (md. 66).

İmalat işyerlerinde 30 ve daha fazla işçi çalışıyorsa, en az 6 aylık kıdemi olan işçi geçerli nedene dayanmayan feshe karşı işe iade davası açabilir. İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve nedenini açık biçimde göstermek zorundadır (4857 md. 19). Daha küçük işyerlerinde talepler kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret alacaklarında toplanır.

Depodaki fazla çalışmayı varsayımsal bir örnekle hesaplayalım. Bir depo işçisi yoğun sevkiyat döneminde sekiz hafta boyunca haftada 54 saat çalışıyor. Her hafta 9 saat, toplamda 72 saat fazla çalışma vardır. Aylık brüt ücret 36.000 TL ise saat ücreti uygulamada 36.000 / 225 = 160 TL, %50 zamlı saat ücreti 240 TL, brüt fazla mesai alacağı 72 x 240 = 17.280 TL olur. İşveren denkleştirme uyguladığını ileri sürüyorsa bunun için tarafların anlaşması ve iki aylık dönemde haftalık ortalamanın 45 saati aşmaması gerekir (md. 63).

Kayıt dışı çalışmada hangi belgeler delil olur?

Çalışmanın varlığını, süresini ve ücretini gösteren her kayıt delil olabilir. Kayıt dışı çalışmanın yaygın olduğu tarım ve mevsimlik işlerde yazılı belge azdır. Bu nedenle tanıklar ve dolaylı kayıtlar önem kazanır.

• Aracıyla ya da işverenle yapılan yazışmalar ve ödeme mesajları
• Tarlada, serada ya da ahırda çekilmiş tarihli fotoğraflar
• Sağım, yem ve bakım çizelgeleri ile hasat tartı fişleri
• Servis listeleri ve depo giriş kartı kayıtları
• Vardiya çizelgeleri, sevkiyat irsaliyeleri ve forklift kullanım kayıtları
• Banka dökümü, elden ödeme notları ve SGK hizmet dökümü
• Aynı dönemde çalışan işçilerin ve komşu işletme çalışanlarının bilgileri

Çatalca'da hak arayan işçi hangi adımları izler?

İlk adım, çalışmanın ve ücretin belgelenmesidir. Ardından uygulanacak kanun belirlenir ve süresinde başvuru yapılır. Çiftlik, depo ya da imalat işçisi için sıra şöyledir:

1. Çalışılan dönemleri, işyerini ve işvereni gösteren ne varsa derlenir. Mesajlar, fotoğraflar, ödeme kayıtları ve servis listeleri bunların başında gelir.
2. Aynı dönemde çalışan ve tanıklık edebilecek kişilerin bilgileri not edilir.
3. SGK hizmet dökümü alınır ve eksik gün ile düşük ücret bildirimi kontrol edilir.
4. İşyerinin niteliği ve işçi sayısı belirlenir. Tarım işyerinde 50'den fazla işçi çalışıp çalışmadığı, uygulanacak kanunu değiştirir.
5. Süreler hesaplanır. İşe iade için 1 ay içinde arabuluculuk başvurusu yapılır, işçilik alacaklarında ise 5 yıllık zamanaşımı işler. Sürelerin dökümü iş davalarında zamanaşımı süreleri yazısındadır.
6. Arabuluculuk başvurusu yapılır ve anlaşma olmazsa dava açılır. İş kazası tazminatı ve hizmet tespiti için arabulucuya gidilmez.

Çatalca'daki işverenler hangi kayıtları tutmalı?

İşveren için belirleyici olan kayıt düzenidir. İşe giriş bildirgesi, ücret ödemesi ve çalışma süresi belgelenmelidir. Sigortalı işe giriş bildirgelerinin zamanında verilmesi, ücretin banka üzerinden ödenmesi ve çalışma sürelerinin yazılı tutulması, sonradan doğacak uyuşmazlıklarda ispatı kolaylaştırır.

• Tarım ve hayvancılık işletmeleri, işçi sayısının 50'yi aşması halinde İş Kanunu'nun bütün hükümlerine tabi olacaklarını hesaba katmalıdır.
• Mevsimlik işçilerle yazılı sözleşme yapılır, mevsim sonunda da sözleşmenin askıya alındığı yazılı bildirilir.
• Her ödeme döneminde işçiye ücret hesap pusulası verilir.
• Depolarda forklift ve raf sistemleri için eğitim ve bakım kayıtları tutulur. İş kazası 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilir.
• Fesih yazılı yapılır, bildirim süresine uyulur ya da bu süreye ait ücret peşin ödenir.

İş kazasında işverenin sorumluluğu ve tazminat kalemleri iş kazası avukatı sayfasında anlatılmıştır.

Çatalca iş hukuku avukatı hangi konularda destek verir?

Avukat uygulanacak kanunun belirlenmesi, alacak hesabı, delillerin toplanması, arabuluculuk görüşmesi ve dava takibi konularında çalışır. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Çatalca'da çalışan ya da işyeri Çatalca'da bulunan işçi ve işverenlere iş hukuku alanında hizmet verir. Dava, Silivri İş Mahkemelerinde ya da seçilen diğer yetkili mahkemede yürütülür. Ücret, izin ve tazminat kalemlerinin genel çerçevesi işçilik alacakları sayfasında yer alır.