Arnavutköy İş Hukuku Avukatı

Arnavutköy'de havalimanı, kargo ve sanayi işçileri hangi sorunları yaşar?

Arnavutköy'de iş uyuşmazlıklarının çoğu vardiyalı çalışmadan, alt işveren ilişkisinden ve iş kazasından doğar. İlçede İstanbul Havalimanı, çevresindeki kargo ve lojistik tesisleri, Hadımköy sanayi bölgesi ve şantiyeler bir aradadır. Arnavutköy iş hukuku avukatı desteği gerektiren dosyaların ortak sorusu, işçinin bu dört alandan hangisinde ve hangi şirket adına çalıştığıdır.

Aşağıdaki bölümler her alanı ayrı ayrı ele alır.

İstanbul Havalimanı yer hizmetlerinde çalışanların hakları nelerdir?

Yer hizmetlerinde çalışanlar İş Kanunu'na tabidir ve kıdem, ihbar, fazla mesai ile işe iade hükümlerinden yararlanır. 4857 sayılı İş Kanunu md. 4 hava taşıma işlerini kapsam dışında tutar, ancak havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler Kanun'a tabidir. Bagaj, ramp, temizlik, güvenlik, ikram ve terminal mağazası çalışanları bu gruptadır. Uçuş ekiplerinin sözleşmesine ise Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümleri uygulanır.

Yer hizmetleri günün her saatine yayılan vardiyalarla yürür. Bu düzende üç kural öne çıkar:

• Gece süresi bakımından gece çalışması kural olarak 7,5 saati geçemez. Özel güvenlik işlerinde bu sınır yalnız işçinin yazılı onayıyla aşılabilir (md. 69).
• Vardiya değişiminde postası değiştirilen işçi kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden öteki postada çalıştırılamaz (md. 69).
• Bayram ve tatil günleri bakımından, ulusal bayram ve genel tatilde çalışan işçiye ek bir günlük ücret ödenir (md. 47). Haftalık 45 saati aşan süre için ayrıca fazla mesai alacağı doğar.

İşlerin bir bölümü hizmet alımıyla gördürüldüğünden asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu (md. 2) sıkça tartışılır. Asıl işverenin kendi işçilerini alt işverene geçirerek haklarını kısıtlaması ya da ilişkinin görünürde kurulması halinde, alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır. Hizmet şirketi değişse de aynı işyerinde aynı işi sürdüren işçi, önceki dönemlerine ait sözleşme ve bordroları saklamalıdır, çünkü kıdemin hangi tarihten başladığı bu belgelerle gösterilir.

Fazla çalışma yapan işçi isterse zamlı ücret yerine serbest zaman kullanabilir. Bu durumda her bir saat fazla çalışmanın karşılığı 1 saat 30 dakikadır. İşçi bu süreyi 6 ay içinde, çalışma saatleri içinde ve ücretinde kesinti olmadan kullanır (md. 41).

Personel servisi ayrı bir konudur. İşverenin yalnız sosyal yardım amacıyla sağladığı serviste geçen süre çalışma süresinden sayılmaz (md. 66). Buna karşılık serviste meydana gelen kaza iş kazasıdır (5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 13).

Kargo ve lojistikte çalışma süresi, kurye statüsü ve ücret kesintileri

Aktarma merkezi ve depolarda uyuşmazlık çoğunlukla çalışma süresinin nasıl hesaplanacağından çıkar. İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır halde, çıkacak işi bekleyerek geçirdiği süreler çalışma süresinden sayılır (md. 66). Araç yüklenene ya da boşaltma sırası gelene kadar beklenen saatler bu kapsamdadır. El terminali, araç takip ve sevkiyat kayıtları bu sürelerin ispatında kullanılır.

Kendi aracıyla dağıtım yapan kuryelerde asıl soru, ilişkinin bağımsız çalışma mı iş sözleşmesi mi olduğudur. Kurye fatura kesiyor olsa bile işverenin belirlediği saat ve güzergâhta, onun talimatıyla çalışıyorsa iş ilişkisi kabul edilebilir. Bu durumda sigortasız geçen süreler için hizmet tespit davası açılabilir. Bu davada arabuluculuk dava şartı değildir ve önceden SGK'ya başvurmak gerekmez.

Kayıp ya da hasarlı gönderi bedelinin ücretten kesilmesi de sık sorulur. İşçi, işverene yalnız kusuruyla verdiği zarardan sorumludur (Türk Borçlar Kanunu md. 400). İşveren, işçinin rızası olmadıkça kendi alacağını ücretle takas edemez (md. 407). Ücret kesme cezası ancak sözleşmede gösterilen sebeplerle verilebilir ve bir ayda iki günlük ücreti geçemez (4857 md. 38).

Hesabı varsayımsal rakamlarla gösterelim. Aktarma merkezinde çalışan işçinin aylık brüt ücreti 54.000 TL'dir. Saat ücreti 54.000 / 225 = 240 TL, %50 zamlı saat ücreti 360 TL eder. İşçi son bir yılda ayda ortalama 15 saat fazla çalışmışsa alacak 15 x 12 x 360 = 64.800 TL brüttür. Aynı yıl 6 genel tatil gününde çalışmışsa günlük 1.800 TL üzerinden 10.800 TL eklenir. Rakamlar yuvarlak ve örnek amaçlıdır. İspat yolları fazla mesainin ispatı yazısında anlatılır.

Hadımköy sanayi bölgesinde üretim işçileri hangi alacakları ister?

Hadımköy'deki imalat işyerlerinde en sık görülen iki konu, ücretin bordroya eksik yansıtılması ve makine kaynaklı kazalardır.

İşveren her ödemede işçiye ücret hesap pusulası vermek zorundadır. Pusulada fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretleri ayrı ayrı gösterilir (md. 37). Ücretin bir bölümü elden ödeniyorsa tazminatlar gerçek ücret üzerinden hesaplanır. Ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmeyen işçi iş görmekten kaçınabilir ve bu nedenle sözleşmesi feshedilemez (md. 34).

İş güvenliği bakımından işveren, çalışanlara işe başlamadan önce ve makine ya da iş değiştiğinde eğitim vermekle yükümlüdür (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 17). Ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan çalışan durumun tespitini isteyebilir. Talebi yönünde karar verilirse önlem alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir ve bu dönemde ücreti işlemeye devam eder (md. 13). Sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış işçilerin gece çalıştırılması yasaktır (4857 md. 73).

Otuzdan az işçi çalıştıran atölyelerde işe iade istenemez. Bu işyerlerinde fesih sonrası gündeme gelen kalemler kıdem ve ihbar tazminatı ile kötü niyetli fesihte bildirim süresinin 3 katı tutarındaki tazminattır (md. 17).

Şantiyede çalışan işçi alacağını kimden ister?

Şantiye işçisi alacağını bordrosunda görünen alt işverenden ve onunla birlikte asıl işverenden isteyebilir. İnşaatta alt işveren zinciri uzundur ve işçi çoğu zaman gerçek işverenini bilmez. Bu konuda ilk ipucu SGK hizmet dökümündeki işyeri unvanıdır. Sorumluluk, işçinin o şantiyede çalıştığı dönemle ilgili alacakları kapsar.

Şantiye sözleşmeleri çoğu zaman “iş bitimine kadar” yapılır. Belirli bir işin tamamlanması belirli süreli sözleşme için objektif neden sayılabilir. Ancak işçi aynı işverenin şantiyelerinde art arda sözleşmelerle çalıştırılıyorsa ve esaslı bir neden yoksa sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli kabul edilir (md. 11). Bu ayrım ihbar tazminatını ve işe iade hakkını etkiler. Ücretin yevmiye üzerinden hesaplanması ya da haftalık ödenmesi işçilik haklarını azaltmaz. Hafta tatili, genel tatil ve fazla çalışma ücretleri aylık ücretli işçide olduğu gibi doğar.

Yüksekten düşme, malzeme çarpması ve göçük gibi kazalarda iş kazası tazminatı ayrı bir dava konusudur. Bu davada arabuluculuk dava şartı değildir. Kazadan sonraki ilk günlerde yapılacaklar iş kazası sonrası yapılması gerekenler yazısında sıralanır.

Arnavutköy'deki işyeri için dava hangi adliyede açılır?

İşin yapıldığı yer Arnavutköy ise dava, Eyüpsultan'daki adalet sarayında görev yapan Gaziosmanpaşa İş Mahkemesi'nde açılabilir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6 davalının yerleşim yeri mahkemesini de yetkili kılar. Havalimanında iş gören şirketlerin merkezi başka ilçede olabilir ve bu durumda o ilçenin bağlı olduğu adliye de seçilebilir. Gaziosmanpaşa İş Mahkemesi, HSK Genel Kurulunun 1045 sayılı kararıyla 03.09.2026'dan itibaren Arnavutköy'ün iş davalarına bakmaktadır. İki adliyeden hangisinin seçileceği, tanıkların ve işyeri kayıtlarının nerede bulunduğuna göre değerlendirilir.

Varsayımsal bir dosya üzerinden bakalım. Ramp görevlisi olarak çalışan işçinin işvereni, merkezi Bakırköy'de bulunan bir yer hizmetleri şirketidir ve işçi Esenyurt'ta oturmaktadır. İşe iade talebinde arabuluculuk başvurusu ve dava için iki seçenek vardır. Bunlar, işin yapıldığı yer olarak Gaziosmanpaşa Adliyesi ve davalının yerleşim yeri olarak Bakırköy Adliyesi'dir. İşçinin oturduğu yer bu taleplerde yetki doğurmaz. Aynı işçi iş kazası nedeniyle tazminat isteseydi, kendi yerleşim yerinin bağlı olduğu Büyükçekmece Adliyesi de yetkili olurdu.

Alacak ve işe iade taleplerinde önce arabulucuya gidilir. Başvuru, Gaziosmanpaşa Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna ya da karşı tarafın yerleşim yerindeki büroya yapılır. İldeki öteki yargı çevreleri İstanbul iş mahkemeleri sayfasında gösterilir. Temel süreler şöyledir:

Arnavutköy'de vardiyalı çalışan işçi için adım adım yol

Sıra, önce süresi kısa olan taleplerin güvenceye alınması, sonra hesabın yapılmasıdır. Vardiyalı çalışan şu adımları izleyebilir:

1. SGK hizmet dökümünüzü alın ve işveren olarak hangi şirketin göründüğünü ve bildirilen kazancı kontrol edin.
2. Asıl işveren ile alt işvereni ayırın. Bunun için iş talimatını kimden aldığınızı, kartınızı ve kıyafetinizi hangi şirketin verdiğini not edin.
3. Son bir yılın vardiya çizelgelerini ve bordrolarını yan yana koyup gece, hafta tatili ve genel tatil çalışmalarını işaretleyin.
4. Fesih bildirimi aldıysanız tebliğ tarihini belgeleyin. İşe iade için 1 ay içinde arabulucuya başvurulur (4857 md. 20).
5. Kaza geçirdiyseniz olayın hastane kaydına iş kazası olarak geçtiğini ve SGK'ya bildirildiğini doğrulayın.
6. Arabuluculuk toplantısına katılın, çünkü mazeretsiz katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur.

Vardiyalı çalışan işçi hangi belgeleri saklamalı?

Vardiya ve fazla çalışma iddiasında ispat yükü işçidedir ve bu yüzden kayıtlar fesihten önce toplanmalıdır. İşe yarayan belgeler:

• Vardiya çizelgeleri, görev listeleri ve servis saatleri
• Havalimanı ya da işyeri giriş kartı ve turnike kayıtları
• Depo ve dağıtım işlerinde el terminali, araç takip ve teslimat kayıtları
• Ücret bordroları ve banka hesap dökümü
• SGK hizmet dökümü (işverenin unvanı ve bildirilen kazanç buradan görülür)
• Şantiyede puantaj defteri görüntüleri ve işe giriş eğitim belgeleri
• Kaza olmuşsa tutanak, hastane kayıtları ve tanık bilgileri

İşçinin elinde olmayan kayıtlar dava sırasında mahkeme aracılığıyla işverenden ve ilgili kurumlardan istenebilir.

Havalimanı, depo ve şantiye işverenleri için dikkat noktaları

İşveren bakımından en sık karşılaşılan sorun, alt işveren ilişkisinin ve vardiya düzeninin belgeyle desteklenmemesidir.

• Alt işveren sözleşmesini yazılı yapmak ve işin hangi bölümünün devredildiğini açıkça göstermek, alt işveren işçilerinin ücret ve prim ödemelerini düzenli denetlemek.
• Vardiya çizelgesini, 7,5 saatlik gece sınırını ve 11 saatlik dinlenme kuralını gözeterek hazırlamak ve yazılı onay gereken hallerde onayı özlük dosyasına koymak.
• Fazla çalışma için işçinin onayını almak ve yıllık 270 saat sınırını izlemek (md. 41).
• İş kazasını kolluğa derhal, SGK'ya 3 iş günü içinde bildirmek ve eğitim ile koruyucu donanım teslim kayıtlarını saklamak.
• Hasar bedeli gibi kesintileri işçinin yazılı rızası ya da kusurunu ortaya koyan belge olmadan bordroya yansıtmamak.
• Fesih bildirimini yazılı ve gerekçeli yapmak ve savunma gerektiren hallerde savunmayı fesihten önce almak.

Bu başlıkların ayrıntısı işveren avukatı sayfasında işlenir. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Arnavutköy'deki işçi ve işverenlerin dosyalarında alacak hesabı, arabuluculuk görüşmesi, dava dilekçesi ve duruşma takibi işlerini üstlenir. Yakadaki öteki adliyeler için Avrupa Yakası iş hukuku avukatı sayfasına bakılabilir.