İşsizlik Maaşı Hesaplama

İşsizlik maaşı hesaplama formülü nedir?

İşsizlik maaşı hesaplama, son dört ayın ortalama aylık brüt kazancının yüzde 40'ının alınması, bulunan tutarın üst sınırla karşılaştırılması ve damga vergisinin düşülmesiyle yapılır. “İşsizlik maaşı” halk arasındaki addır, kanundaki adı ise işsizlik ödeneğidir. Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde kırkıdır (4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu md. 50). Bu sayfadaki araç hesabı beş adımda yapar:

1. Aylık brüt ödenek için son dört ayın ortalama aylık brüt kazancı 0,40 ile çarpılır.
2. Üst sınır kontrolünde bulunan tutar aylık brüt asgari ücretin yüzde 80'iyle karşılaştırılır ve aşıyorsa üst sınır esas alınır.
3. Damga vergisi olarak brüt ödeneğin binde 7,59'u hesaplanır.
4. Aylık net ödenek, brüt ödenekten damga vergisi düşülerek bulunur.
5. Süre ve toplam için prim gününe göre ödeme süresi belirlenir ve aylık net tutar ay sayısıyla çarpılır.

Yüzde 40 oranı, yüzde 80'lik üst sınır ve ödeme süreleri kanundan gelir. Kanun oranı günlük kazanç üzerinden tanımlar. Aracın aylık tutarla çalışması ise bir varsayımdır ve aşağıda açıklanmıştır.

İşsizlik maaşı hesaplama aracı hangi bilgilerle çalışır?

Araç iki bilgiyle çalışır. Bunlar son dört ayın ortalama brüt kazancı ve son üç yıldaki prim günüdür.

Kazanç alanına ele geçen net ücret değil, sigorta priminin hesaplandığı brüt kazanç yazılır. Son dört ayda kazanç değişmişse dört ayın toplamı dörde bölünerek ortalama bulunur.

Araç üç kabulle çalışır. Bunlar kanun hükmü değil, hesabı sadeleştiren varsayımlardır.

• Aylık ödenek, aylık ortalama brüt kazancın yüzde 40'ı olarak hesaplanır. Bu, günlük ortalama kazancın 30 günle çarpılması anlamına gelir.
• Son dört ayda prim günlerinin tam olduğu kabul edilir. Eksik günü bulunan aylarda günlük ortalama farklı çıkabilir.
• Kazancın prime esas kazanç üst sınırını aşmadığı kabul edilir, çünkü bu sınırı aşan kazançlarda ödenek zaten üst sınırla sınırlanır.

Sonuç ekranında aylık net işsizlik ödeneği, aylık brüt ödenek, aylık üst sınır, damga vergisi, ödeme süresi ve süre boyunca toplam net tutar yer alır. Hesaplanan tutar üst sınırı aşıyorsa araç bunu ayrıca belirtir.

İşsizlik maaşı kaç gün süreyle ödenir?

İşsizlik maaşı, son üç yıldaki prim gününe göre 180, 240 ya da 300 gün süreyle ödenir (md. 50). Bunun için hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak ve son üç yıl içinde en az 600 gün prim ödemiş olmak koşulları birlikte aranır.

Süreyi kazancın tutarı değil prim günü belirler, kazanç yalnız aylık tutarı etkiler. Ödenek her ayın beşinde aylık olarak ödenir ve başvurular izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır (md. 50). Araç toplam net tutarı, aylık net ödeneği 6, 8 ya da 10 ayla çarparak bulur.

Ödenek süresi dolmadan yeniden işe giren ve yeni hak kazanma şartlarını yerine getirmeden yeniden işsiz kalan sigortalı, önceki hak ettiği süreyi dolduruncaya kadar ödenekten yararlanmaya devam eder (md. 50). Araç yalnız yeni bir hak sahipliğinin tam süresini gösterir. Sürelerin ve başvurunun ayrıntısı işsizlik ödeneği şartları yazısındadır.

İşsizlik maaşının üst sınırı nasıl hesaplanır?

İşsizlik maaşının üst sınırı, aylık brüt asgari ücretin 0,80 ile çarpılmasıyla hesaplanır. Kanuna göre ödenek, 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde seksenini geçemez (md. 50). Brüt asgari ücret 33.030,00 TL'dir (1 Ocak 2026 – 31 Aralık 2026). Bu tutarın yüzde 80'i, 2026 dönemi için aylık 26.424,00 TL brüt üst sınır anlamına gelir.

Oranlar birlikte okunduğunda üst sınırın hangi kazançta devreye girdiği görülür.

• Ortalama brüt kazanç brüt asgari ücretin iki katına kadarsa ödenek, kazancın yüzde 40'ıdır.
• Ortalama brüt kazanç brüt asgari ücretin iki katını aşıyorsa brüt ödenek üst sınıra eşitlenir ve kazanç arttıkça değişmez.

Üst sınır asgari ücrete bağlı olduğundan asgari ücret değiştiğinde yeniden belirlenir. Araç, hesabın yapıldığı dönemin brüt asgari ücretini kullanır ve uygulanan tutarı formun altında gösterir.

Örnek işsizlik maaşı hesabı nasıl yapılır?

Örnek hesap, ortalama brüt kazancın 0,40 ile çarpılması, üst sınırın uygulanması, damga vergisinin düşülmesi ve aylık net tutarın ay sayısıyla çarpılmasıyla yapılır. Aşağıdaki üç örnek varsayımsaldır ve yalnız yöntemi göstermek için verilmiştir. Tutarlar 2026 dönemine aittir ve bu dönemde üst sınır 26.424,00 TL'dir.

Birinci örnekte hesap 45.000 × 0,40 = 18.000 TL brüt ödenek, 18.000 − 136,62 = 17.863,38 TL net ödenek ve 17.863,38 × 6 = 107.180,28 TL toplam biçimindedir. Üçüncü örnekte kazancın yüzde 40'ı olan 36.000 TL üst sınırı aştığı için brüt ödenek 26.424,00 TL olarak alınmıştır. Araç kuruş yuvarlamasını yalnız sonuçta yaptığından bu örnekteki toplam, yuvarlanmış aylık tutarın 10 katından 2 kuruş farklıdır.

İşsizlik maaşından hangi kesintiler yapılır?

İşsizlik maaşından yalnız damga vergisi kesilir, çünkü ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz (md. 50). Damga vergisi oranı binde 7,59'dur ve araç bu tutarı sonuç ekranında ayrıca gösterir. Ödeneğin korunmasına ilişkin kurallar da aynı maddededir.

• Ödenek, nafaka borçları dışında haczedilemez.
• Ödenek başkasına devir ve temlik edilemez.
• Sigortalının kusurundan doğan fazla ödemeler yasal faiziyle geri alınır.

Ücrette durum farklıdır. Çalışırken brüt ücretten sigorta primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. İşsizlik sigortası priminde işçi payı yüzde 1, işveren payı yüzde 2'dir (md. 49). Ücretteki kesintilerin hesabı brüt net maaş hesaplama aracıyla yapılabilir.

İşsizlik maaşı için hangi şartlar aranır?

İşsizlik maaşı için sigortalının kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması, prim koşullarını sağlaması ve süresi içinde başvurması aranır. Kanundaki şartlar şöyle sıralanabilir (md. 50 ve md. 51).

1. Hizmet akdinin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi.
2. Sona ermeden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak.
3. Son üç yıl içinde en az 600 gün prim ödemiş olmak.
4. Süresi içinde Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) başvurmak ve yeni bir iş almaya hazır olunduğunu kaydettirmek.

Başvuru fesihten sonra 30 gün içinde yapılır. İstifa eden işçi kural olarak ödenek alamaz, ancak işçinin sözleşmeyi haklı nedenle fesih yoluyla sona erdirmesi bu kuralın dışındadır. Tarafların anlaşmasıyla, ikale sözleşmesi yoluyla ayrılan işçi de kural olarak işsizlik ödeneği alamaz.

Araç hangi durumları kapsamaz?

Araç yalnız girilen kazanç ve prim günü üzerinden tutarı ve süreyi hesaplar, ödeneğe hak kazanılıp kazanılmadığını değerlendirmez. Sonucun dışında kalan başlıca durumlar şunlardır:

1. Hak kazanma şartları, yani sözleşmenin sona erme biçimi, istifa ile haklı nedenle fesih ayrımı ve son 120 günlük çalışma koşulu araçta sorgulanmaz.
2. Başvuru süresi konusunda araç başvurunun süresinde yapıldığını kabul eder. Başvuru gecikirse ödeme süresi etkilenebilir.
3. Önceki dönemden kalan süreler, yani daha önce başlayıp tamamlanmamış bir ödenek döneminden kalan günler hesaba katılmaz.
4. Asgari ücret değişikliği hesaba yansımaz. Yıl içinde asgari ücret değişirse üst sınır da değişir, ama araç tek bir dönemin tutarıyla çalışır.
5. Kısa çalışma ödeneği olarak ödenen süreler, kısa çalışmanın başladığı tarihten itibaren üç yıl içindeki fesihlere bağlı işsizlik ödeneği süresinden düşülür (4447 sayılı Kanun Ek md. 2). Araç bu mahsubu yapmaz ve ilgili hesap kısa çalışma ödeneği hesaplama aracındadır.
6. Eksik gün ve değişken kazanç sonucu etkiler. Son dört ayda eksik prim günü bulunan ya da kazancı aydan aya değişen işçilerde günlük ortalama farklı çıkabilir.
7. Eksik bildirilen kazanç da sonucu düşürür. Ödenek prime esas kazanca göre hesaplandığından, ücretin bir bölümü kayıt dışı ödenmişse sonuç da düşük çıkar. Konu SGK primi eksik yatırılırsa ne yapılır yazısında anlatılmıştır.
8. İşverenden talep edilebilecek alacaklar, yani kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücreti gibi kalemler ödeneğin parçası değildir. Bunlar için işçi alacakları hesaplama aracı kullanılabilir.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.

İşsizlik maaşı hesabından sonra hangi adımlar atılır?

Hesaptan sonraki ilk adım, başvurunun süresi içinde, yani fesihten sonra 30 gün içinde İŞKUR'a yapılmasıdır. İşçi açısından izlenecek sıra şöyledir:

1. Sona erme biçimi belgelenir. Fesih bildirimi ve sözleşmenin hangi nedenle sona erdiğini gösteren belgeler saklanır, çünkü ödenek hakkı sona erme biçimine bağlıdır (md. 51).
2. İŞKUR'a başvurulur. Başvuru süresi içinde yapılır ve yeni bir iş almaya hazır olunduğu kaydettirilir.
3. Kazanç ve prim günü doğrulanır. Son dört ayın bordroları ile son üç yılın prim günleri kayıtlardan kontrol edilir. Araca girilen değerler bu kayıtlarla uyumlu olmalıdır.
4. Ödeme izlenir. Başvurular izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır ve ödenek her ayın beşinde ödenir (md. 50).
5. Diğer haklar ayrıca değerlendirilir. Fesihte doğabilecek tazminat ve alacaklar işten çıkarılan işçinin hakları yazısında sıralanmıştır. Bu alacaklar için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3) ve süreç iş hukukunda arabuluculuk sayfasındadır.

İşveren açısından ödenek, işverenin ödediği bir kalem değildir, çünkü işçi ödeneği İŞKUR'a başvurarak talep eder. Buna karşılık ödeneğin tutarı bildirilen prime esas kazanca, hak kazanma ise sözleşmenin sona erme biçimine bağlıdır. Kazancın ve sona erme nedeninin kayıtlara doğru yansıtılması, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkları azaltır. Fesih süreçlerine ilişkin ayrıntılar işveren avukatı sayfasındadır.