Kısa Çalışma Ödeneği Hesaplama

Kısa çalışma ödeneği hesaplama formülü nedir?

Kısa çalışma ödeneği hesaplama, günlük ortalama brüt kazancın yüzde 60'ının çalışılmayan gün sayısıyla çarpılmasından ibarettir. Formül (aylık ortalama brüt kazanç ÷ 30) × 0,60 × çalışılmayan gün biçimindedir. Kısa çalışma ödeneği, işyerinde çalışma süresinin geçici olarak azaltıldığı ya da faaliyetin geçici olarak durdurulduğu dönemde işçiye İşsizlik Sigortası Fonundan ödenen paradır (4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek md. 2). Bu sayfadaki araç hesabı beş adımda yapar:

1. Günlük kazanç için son 12 ayın ortalama brüt kazancı 30'a bölünür.
2. Günlük brüt ödenek için günlük kazanç 0,60 ile çarpılır.
3. Üst sınır kontrolünde bulunan tutar günlük üst sınırı aşıyorsa üst sınır esas alınır.
4. Brüt ödenek için günlük brüt ödenek, ayda çalışılmayan gün sayısıyla çarpılır.
5. Net ödenek için brüt ödenekten binde 7,59 oranındaki damga vergisi düşülür.

Yüzde 60 oranı ve yüzde 150'lik üst sınır kanundan gelir. Aylık kazancın 30'a bölünmesi ve ödeneğin çalışılmayan gün sayısıyla çarpılması ise aracın varsayımıdır ve sonuç bu kabullere bağlıdır.

Kısa çalışma ödeneği hesaplama aracı hangi bilgilerle çalışır?

Araç son 12 ayın ortalama brüt kazancı ve ayda çalışılmayan gün sayısı olmak üzere iki bilgiyle çalışır. Her birinin anlamı şöyledir:

Kanun günlük kazancı, son on iki aylık prime esas kazançlar üzerinden tanımlar. Araç bu hesabı kullanıcıdan tek bir aylık ortalama alarak basitleştirir. Bu nedenle kazancın aydan aya değiştiği ya da prim günlerinin eksik olduğu durumlarda gerçek günlük kazanç farklı çıkabilir. Yalnız net ücretini bilen işçi, brüt tutarı brüt net maaş hesaplama aracıyla yaklaşık olarak bulabilir.

Sonuç ekranında net kısa çalışma ödeneği, günlük brüt ödenek, günlük üst sınır, ödenek günü, brüt ödenek ve damga vergisi yer alır.

Kısa çalışma nedir ve hangi hallerde uygulanır?

Kısa çalışma, işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüde azaltılması ya da faaliyetin tamamen ya da kısmen geçici olarak durdurulmasıdır (Ek md. 2). Kanun bu uygulamaya beş halde izin verir.

• genel ekonomik kriz,
• sektörel kriz,
• bölgesel kriz,
• genel salgın,
• zorlayıcı sebepler.

Uygulamanın kanundaki çerçevesi aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Zorlayıcı sebepler, 4857 sayılı İş Kanunu md. 24'te işçinin haklı nedenle fesih halleri arasında da yer alır. Kısa çalışmanın bu hakka etkisi araçta değerlendirilmez. Kavramların kısa tanımları iş hukuku sözlüğü sayfasındadır.

Kısa çalışma ödeneğine hak kazanma şartları nelerdir?

Kısa çalışma ödeneğine hak kazanmak için işçinin iki şartı birlikte taşıması gerekir (Ek md. 2).

1. Kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak.
2. Son üç yılda en az 450 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak.

Prim günü şartı işsizlik ödeneğindekinden düşüktür, hizmet akdi şartı aynıdır, ödeneğin oranı ise daha yüksektir. İki ödeneğin kanundaki ölçüleri şöyle karşılaştırılabilir:

Kısa çalışma ödeneği olarak ödenen süreler, kısa çalışmanın başladığı tarihten itibaren üç yıl içindeki fesihlere bağlı işsizlik ödeneği süresinden düşülür. İşsizlik ödeneğinin koşulları işsizlik ödeneği şartları yazısında anlatılmıştır.

Kısa çalışma ödeneğinin üst sınırı nasıl belirlenir?

Kısa çalışma ödeneğinin üst sınırı, aylık brüt asgari ücretin yüzde 150'sidir ve ödenek bu tutarı geçemez (Ek md. 2). Brüt asgari ücret 1 Ocak 2026 – 31 Aralık 2026 dönemi için 33.030,00 TL'dir. Buna göre 2026 döneminde aylık üst sınır 49.545,00 TL'dir. Araç bu tutarı 30'a bölerek 1.651,50 TL'lik günlük üst sınırı uygular.

Günlük ödenek kazancın yüzde 60'ı olduğundan, üst sınır aylık ortalama brüt kazancı brüt asgari ücretin iki buçuk katını aşan işçilerde devreye girer. Bu durumda araç hesaplanan tutar yerine günlük üst sınırı esas alır. Dönem içinde asgari ücret değişirse üst sınır da değişir, ama araç yalnız güncel dönemin tutarıyla çalışır.

Örnek kısa çalışma ödeneği hesabı nasıl yapılır?

Örnek hesap, günlük kazancın bulunması, yüzde 60'ının alınması, üst sınırla karşılaştırılması ve çalışılmayan gün sayısıyla çarpılmasıyla yapılır. Aşağıdaki üç örnek varsayımsaldır, yalnız yöntemi göstermek için verilmiştir ve 2026 dönemi üst sınırına göre hesaplanmıştır.

Birinci örnekte hesap 45.000 ÷ 30 × 0,60 = 900 TL günlük ödenek ve 900 × 30 = 27.000 TL brüt ödenek biçimindedir. İkinci örnekte işyerinde ayın yarısında çalışılmış, ödenek yalnız çalışılmayan 15 gün için hesaplanmıştır. Üçüncü örnekte hesaplanan 2.400 TL'lik günlük tutar üst sınırı aştığı için 1.651,50 TL esas alınmıştır.

Kısa çalışma ödeneğinden hangi kesintiler yapılır?

Kısa çalışma ödeneğinden yalnız damga vergisi kesilir ve ödenek bunun dışında herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz (Ek md. 2). Araç bu nedenle brüt ödenekten binde 7,59 oranındaki damga vergisini düşer ve kalan tutarı net ödenek olarak gösterir. Ödemeye ilişkin üç kural daha vardır.

• Ödenek her ayın beşinde, aylık olarak sigortalının kendisine ödenir.
• Ödeneğin, nafaka borçları dışında onda birinden fazlası haczedilemez.
• İşverenin hatalı bilgi vermesinden doğan fazla ödemeler, yasal faiziyle birlikte işverenden tahsil edilir.

Araç yalnız ödeneği hesaplar, kısa çalışma döneminde çalışılan günlerin ücretini hesaplamaz.

Araç hangi durumları kapsamaz?

Araç yalnız girilen kazanç ve gün sayısı üzerinden ödenek tutarını hesaplar. İşyerinde kısa çalışmanın uygulanıp uygulanamayacağını ve işçinin ödeneğe hak kazanıp kazanmadığını ise değerlendirmez. Sonucun dışında kalan başlıca durumlar şunlardır:

1. Talebin uygunluğu, yani işverenin kısa çalışma talebinin kanundaki hallere girip girmediği araçta sorgulanmaz.
2. Prim ve hizmet şartları, yani son üç yılda 450 gün prim ve son 120 gün hizmet akdi şartlarının sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilmez.
3. Zorlayıcı sebepte ilk hafta düşülmez. Zorlayıcı sebeple yapılan kısa çalışmada ödeme bir haftalık süreden sonra başlar, ama araç bu haftayı kendiliğinden düşmez.
4. İşsizlik ödeneğinden mahsup, yani ödenek alınan sürelerin sonraki işsizlik ödeneği süresinden düşülmesi hesaplanmaz.
5. Asgari ücret değişikliği sonucu etkiler. Dönem içinde asgari ücret değişirse üst sınır da değişir ve geçmiş dönemler için sonuç farklı olabilir.
6. Değişken kazanç durumunda, yani kazancın aydan aya değiştiği ya da prim günlerinin eksik olduğu hallerde günlük kazanç araçtaki varsayımdan ayrılır.
7. Çalışılan günlerin ücreti hesaplanmaz, çünkü araç yalnız çalışılmayan günlerin ödeneğini gösterir.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Ücret ve tazminat hesapları için diğer araçlar hesaplama araçları sayfasında toplanmıştır.

Kısa çalışma ödeneği hesabından sonra hangi adımlar atılır?

Hesaptan sonraki ilk adım, araca girilen kazanç ortalamasının ve gün sayısının kayıtlarla karşılaştırılmasıdır, çünkü ödenek prime esas kazançlar üzerinden belirlenir. İşçi açısından izlenecek sıra şöyledir:

1. Kazanç ortalaması doğrulanır. Son on iki ayın prime esas kazançları bordrolardan ve sigorta hizmet dökümünden kontrol edilir.
2. Prim günleri sayılır. Son üç yıldaki 450 gün ve son 120 günlük hizmet akdi şartı kayıtlar üzerinden gözden geçirilir.
3. Çalışılmayan günler kayda geçirilir. Kısa çalışma döneminde hangi günlerde çalışıldığı ve çalışılmadığı not edilir.
4. Ödeme izlenir. Ödenek her ayın beşinde ödenir ve yatan tutar aracın sonucuyla karşılaştırılabilir.
5. Fesih halinde etkisi hesaba katılır. Kısa çalışmanın başladığı tarihten itibaren üç yıl içinde gerçekleşen bir fesihte, ödenek alınan süreler işsizlik ödeneği süresinden düşülür. İşsizlik ödeneğinin tutarı işsizlik maaşı hesaplama aracıyla görülebilir, ancak o araç da bu mahsubu yapmaz.

Kısa çalışma döneminde çalışılan günlerin ücretine ilişkin bir uyuşmazlık, işçilik alacakları kapsamında ayrıca değerlendirilir. İşçi alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3). Süreç iş hukukunda arabuluculuk sayfasında anlatılmıştır.

İşveren açısından hesap, kısa çalışma döneminde işçinin gelirindeki değişimi önceden görmeyi sağlar. İşveren kısa çalışma talebini gerekçeleriyle birlikte Türkiye İş Kurumuna ve varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya bildirir. Bildirimdeki bilgilerin doğruluğu önem taşır, çünkü hatalı bilgiden doğan fazla ödemeler yasal faiziyle işverenden tahsil edilir. Sürecin işveren tarafındaki yükümlülükleri işveren avukatı sayfasındadır.