Brüt Net Maaş Hesaplama

Brüt net maaş hesaplama formülü nedir?

Brüt net maaş hesaplama, brüt ücretten dört kesintinin düşülmesiyle yapılır. Formül, net ücret = brüt ücret − sigorta primi işçi payı − işsizlik sigortası primi işçi payı − gelir vergisi − damga vergisi biçimindedir. Brüt ücret, kesintiler yapılmadan önceki ücrettir, net ücret ise kesintilerden sonra işçinin eline geçen tutardır. Bu sayfadaki araç brütten nete maaş hesaplama işlemini seçilen ay için şu sırayla yapar.

1. Prime esas kazanç için brüt ücret esas alınır. Ücret üst sınırı aşıyorsa üst sınır kullanılır.
2. Primler için prime esas kazancın yüzde 14'ü sigorta primi, yüzde 1'i işsizlik sigortası primi işçi payı olarak ayrılır.
3. Gelir vergisi matrahı, brüt ücretten iki primin düşülmesiyle bulunur. Aylık matrah ay sırasıyla çarpılarak kümülatif matraha ulaşılır.
4. Ayın gelir vergisi için kümülatif matraha tarife uygulanır ve önceki ayların vergisi çıkarılır.
5. Asgari ücret istisnası için aynı hesap asgari ücret üzerinden yapılır. Bulunan tutar ayın vergisinden düşülür ve sonuç sıfırın altına inmez.
6. Damga vergisi olarak brüt ücretin brüt asgari ücreti aşan kısmının binde 7,59'u hesaplanır.
7. Net ücret, brüt ücretten primler, gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek bulunur.

Oranlar ve tarife kanundan gelir. Ücretin yıl başından beri aynı kaldığı ise aracın varsayımıdır.

Brüt net maaş hesaplama aracı hangi bilgilerle çalışır?

Araç hesap yönü, aylık ücret ve hesaplanan ay olmak üzere üç bilgiyle çalışır.

Sonuç ekranında hesap sonucu, brüt ücret, sigorta primi işçi payı, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi, damga vergisi, net ücret ve 12 aylık ortalama net yer alır. Girilen tutar aylık asgari ücretin altındaysa araç bunu ayrıca belirtir.

Bu varsayımlardan biri gerçekleşmiyorsa bordrodaki tutar farklı çıkabilir. Araç şu varsayımlarla çalışır:

• Ücret yıl başından beri aynıdır ve yıl içinde değişmez.
• Ücrete ek ödeme (prim, ikramiye, fazla mesai) yoktur.
• İşçi tek işverenden ücret alır.
• İşçi emekli değildir, tam süreli çalışır ve 5510 sayılı Kanun 4/a kapsamındadır.
• Engellilik indirimi, bireysel emeklilik, özel sigorta, sendika aidatı ve teşvik bulunmaz.
• Asgari ücret ve gelir vergisi tarifesi yıl içinde değişmez.

Brütten nete maaş hesabında hangi kesintiler yapılır?

Brütten nete maaş hesabında sigorta primi işçi payı, işsizlik sigortası primi işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi olmak üzere dört kesinti yapılır.

Prime esas kazanç, primlerin hesaplandığı brüt kazançtır ve iki sınırı vardır. Günlük kazancın alt sınırı asgari ücretin otuzda biri, üst sınırı alt sınırın 9 katıdır (5510 sayılı Kanun md. 82). Aylık üst sınır bu nedenle brüt asgari ücretin 9 katıdır ve 2026 dönemi için 297.270,00 TL'dir. Brüt ücret bu tutarı aşıyorsa primler üst sınır üzerinden hesaplanır.

Brüt asgari ücret 33.030,00 TL, net asgari ücret 28.075,50 TL'dir (1 Ocak 2026 – 31 Aralık 2026). Araç primlerin üst sınırını, gelir vergisi istisnasını ve damga vergisi istisnasını bu tutara göre uygular.

2026 gelir vergisi tarifesi maaş hesabına nasıl uygulanır?

Gelir vergisi tarifesi aylık ücrete değil, yıl başından beri biriken matraha (kümülatif matrah) uygulanır. Matrah bir dilimi aştığında aşan kısım bir üst oranla vergilenir. 2026 yılında ücret gelirlerine uygulanan tarife (193 sayılı Kanun md. 103) tabloda gösterilmiştir.

Bu yapı nedeniyle aynı brüt ücretin neti yılın ilerleyen aylarında düşebilir. Aşağıdaki varsayımsal örnekler, ücretin yıl boyunca değişmediği kabulüyle iki ücretin farklı aylardaki sonucunu gösterir.

Sonuç ekranındaki 12 aylık ortalama net, bu değişimi tek bir rakamda özetler.

Asgari ücret istisnası net maaşı nasıl etkiler?

Asgari ücret istisnası, ücretin asgari ücrete isabet eden kısmını gelir vergisinin dışında bırakır ve net ücreti bu ölçüde artırır. Kanuna göre, ödemenin yapıldığı ayda geçerli asgari ücretin brüt tutarından işçi sigorta primi ve işsizlik sigortası primi düşüldükten sonra kalan tutara isabet eden ücret gelir vergisinden istisnadır (193 sayılı Kanun md. 23/18). İstisna şu kurallarla uygulanır:

• İstisnayı aşan ücretin vergisi, istisna tutarı da dikkate alınarak belirlenen dilim ve oranlarla hesaplanır ve istisnaya isabet eden vergi düşülür.
• İstisna nedeniyle alınmayacak vergi, ilgili ayda asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz.
• Birden fazla işverenden ücret alanlarda istisna yalnız en yüksek ücrete uygulanır.

Araç bu kuralı, asgari ücretin vergi matrahı üzerinden aynı kümülatif hesabı yaparak uygular. Bu matrah brüt asgari ücretin 0,85 ile çarpılmasıyla bulunur ve 2026 dönemi için 28.075,50 TL'dir. Damga vergisinde de aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısım istisnadır. Asgari ücretle çalışan işçinin ücretinden bu nedenle yalnız sigorta primi ve işsizlik sigortası primi kesilir.

Örnek brüt net maaş hesabı nasıl yapılır?

Örnek hesap, primlerin ayrılması, gelir vergisinin kümülatif matrah üzerinden bulunması ve damga vergisinin düşülmesiyle yapılır. Aşağıdaki üç örnek varsayımsaldır, 2026 dönemine aittir ve Ocak ayı için hesaplanmıştır.

İkinci örnekte gelir vergisi matrahı 60.000 − 8.400 − 600 = 51.000 TL'dir, damga vergisi ise brüt asgari ücreti aşan 26.970 TL üzerinden hesaplanmıştır. İkinci ve üçüncü örnekte 12 aylık ortalamanın Ocak ayı netinden düşük olması, yıl içinde üst dilime geçilmesinden kaynaklanır.

Brüt ücretin 350.000 TL olduğu varsayımsal bir örnekte primler üst sınır üzerinden hesaplanır. Ocak ayında sigorta primi 41.617,80 TL, işsizlik sigortası primi 2.972,70 TL, gelir vergisi 47.370,58 TL, damga vergisi 2.405,80 TL ve net ücret 255.633,12 TL olur.

Netten brüte maaş hesaplama nasıl yapılır?

Netten brüte maaş hesaplama, girilen net tutarı veren brüt ücretin aynı hesabın tersine çözülmesiyle bulunmasıdır. Kesintiler kümülatif matraha, üst sınıra ve istisnalara bağlı olduğundan tek bir çarpanla sonuca varılamaz, bu nedenle araç brüt ücreti ardışık yaklaşımla arar. Her denemede brütten nete hesap yapılır ve bulunan net, girilen netle karşılaştırılır.

Varsayımsal bir örnekte, Ocak ayı için 50.000 TL net ücretin brüt karşılığı 2026 döneminde 63.697,50 TL'dir. Seçilen ay sonucu değiştirir. Aynı net tutar için yılın ilerleyen aylarında daha yüksek bir brüt ücret bulunabilir.

Netten brüte geçiş iş hukukunda önem taşır, çünkü tazminat ve alacak hesapları brüt ücret üzerinden yapılır ve bordrodaki net ücretle yapılan hesap tutarı düşük gösterir. Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatının ölçüsü giydirilmiş brüt ücrettir, yani çıplak brüt ücrete yol, yemek ve süreklilik gösteren prim gibi menfaatlerin eklenmiş halidir. Bu kalemler için kıdem tazminatı hesaplama ve ihbar tazminatı hesaplama araçları kullanılabilir. Terimlerin kısa tanımı iş hukuku sözlüğü sayfasındadır.

Araç hangi durumları kapsamaz?

Araç yalnız sabit bir aylık ücret üzerinden kanuni kesintileri hesaplar, bordronun doğruluğunu ya da ücretin gerçekte ne olduğunu değerlendirmez. Sonucun dışında kalan başlıca durumlar şunlardır:

1. Yıl içinde değişen ücret ve işe giriş sonucu etkiler. Ücret yıl içinde değişmişse ya da işçi yıl içinde işe girmişse kümülatif matrah farklı oluşur ve gelir vergisi değişir.
2. Prim, ikramiye ve fazla mesai gibi ek ödemeler hesaba katılmaz.
3. Birden fazla işverenden ücret alınması dikkate alınmaz, araç tek işverenden alınan ücreti esas alır.
4. Farklı sigortalılık durumlarında, yani emekli çalışanlar, kısmi süreli çalışanlar ve 5510 sayılı Kanun 4/a kapsamı dışındaki çalışanlar için sonuç farklı olabilir.
5. İndirim, kesinti ve teşvikler, yani engellilik indirimi, bireysel emeklilik, özel sigorta, sendika aidatı ve teşvikler hesaplanmaz.
6. Ücret dışında sağlanan yan haklar sonuca dahil değildir.
7. İşverene maliyet, yani işveren payı primler ve toplam işveren maliyeti gösterilmez.
8. Dönem değişikliği sonucu etkiler. Yıl içinde asgari ücret ya da tarife değişirse sonuç değişir, çünkü araç tek bir dönemin rakamlarıyla çalışır.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.

Brüt net maaş hesabından sonra hangi adımlar atılır?

Hesaptan sonraki ilk adım, sonucun bordrodaki brüt ücret, kesinti ve net ödeme satırlarıyla karşılaştırılmasıdır. İşçi açısından izlenecek sıra şöyledir:

1. Bordro karşılaştırılır. Fark varsa önce aracın varsayımlarından hangisinin gerçekleşmediğine bakılır.
2. Brüt ücret belgelenir. İş sözleşmesi, bordrolar ve banka kayıtları bir arada saklanır.
3. Elden ödeme değerlendirilir. Ücretin bir kısmı elden ödeniyorsa hesaplarda esas alınacak gerçek brüt ücretin belirlenmesi gerekir. Konu SGK primi eksik yatırılırsa ne yapılır yazısında anlatılmıştır.
4. Alacaklar brüt ücretle hesaplanır. Fesihte doğabilecek kalemler işçi alacakları hesaplama aracıyla toplu olarak hesaplanabilir. Kalemlerin açıklaması işçilik alacakları sayfasındadır.
5. Ödenekler ayrıca hesaplanır. İşsizlik ödeneği ve geçici iş göremezlik ödeneği prime esas kazanca göre belirlenir. Bunlar için işsizlik maaşı hesaplama ve rapor parası hesaplama araçları kullanılabilir.

İşveren açısından hesap, işçiyle net ücret üzerinden yapılan bir görüşmenin brüt karşılığını ve bordroda yer alacak kesintileri gösterir. Ücretin tamamının bordroya yansıtılması ve primlerin gerçek kazanç üzerinden bildirilmesi, sonradan doğabilecek ücret ve tazminat uyuşmazlıklarında hesabın dayanağını netleştirir. İşyerindeki ücret ve bordro düzenine ilişkin hukuki konular işveren avukatı sayfasında ele alınmıştır.