Yıllık İzin Süresi Hesaplama

Yıllık izin süresi hesaplama formülü nedir?

Yıllık izin süresi hesaplama, işe giriş tarihinden hesap tarihine kadar dolan hizmet yılı sayısının bulunması ve her hizmet yılına kanundaki gün sayısının uygulanmasıyla yapılır. Yıllık ücretli izin, işe başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış işçiye verilen ücretli dinlenme süresidir (4857 sayılı İş Kanunu md. 53). Bu sayfadaki araç hesabı dört adımda yapar:

1. İşe giriş tarihinden hesap tarihine kadar dolan yıl dönümleri sayılarak tam hizmet yılı bulunur.
2. Her yılın izni belirlenir. Birinci ile beşinci hizmet yılları için 14, altıncı ile on dördüncü hizmet yılları için 20, on beşinci ve sonraki hizmet yılları için 26 gün uygulanır.
3. Yaş kuralı uygulanır. Doğum tarihi girilmişse, ilgili yıl dönümünde 18 ya da daha küçük, 50 ya da daha yukarı yaşta olan işçinin o yıla ait izni en az 20 gün alınır.
4. Dolan her yılın izni toplanır ve bir sonraki yıl dönümü sonraki hak ediş tarihi olarak gösterilir.

Gün sayıları ve yaş sınırları kanundan gelir. Kademelerin hizmet yıllarına nasıl dağıtılacağı ve yaşın hangi tarihte ölçüleceği ise aracın varsayımıdır ve aşağıda ayrıca açıklanmıştır. Araç izin ücreti hesaplamaz. Kullanılmayan izinlerin parasal karşılığı için yıllık izin ücreti hesaplama aracı kullanılır.

Yıllık izin hesaplama aracı hangi bilgilerle çalışır?

Araç işe giriş tarihi, hesap tarihi ve isteğe bağlı olarak doğum tarihi olmak üzere üç bilgiyle çalışır.

Sonuç ekranında son tamamlanan hizmet yılının izni, tam hizmet yılı sayısı, hesap tarihine kadar hak edilen toplam gün, sonraki hak ediş tarihi ve sonraki hak edişteki izin süresi yer alır. Çalışma süresi bir yıldan azsa araç izin hakkının henüz doğmadığını belirtir ve ilk hak ediş tarihini gösterir.

Deneme süresi hizmet süresine dahildir (md. 53). Aynı işverenin bir ya da çeşitli işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesaba katılır (md. 54). Çalışma kesintisizse araca ilk işe giriş tarihi yazılır.

Yıllık izin kıdeme göre kaç gündür?

Yıllık izin süresi, hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olan işçide 14, beş yıldan fazla on beş yıldan az olan işçide 20, on beş yıl (dahil) ve daha fazla olan işçide 26 günden az olamaz (md. 53).

Kanun “beş yıl dahil” ifadesini kullandığı için araç, beşinci hizmet yılını dolduran işçinin o yıla ait iznini 14 gün sayar ve 20 günlük süre altıncı hizmet yılının dolmasıyla başlar. On beşinci hizmet yılını dolduran işçinin o yıla ait izni ise 26 gündür. Kademelerin bu biçimde okunması aracın varsayımıdır.

Süreler asgaridir, iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir. Kanunda ayrıca şu kurallar yer alır (md. 53):

• Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
• Yer altı işlerinde çalışan işçilerde izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır.
• Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik ya da kampanya işlerinde çalışanlara yıllık izin hükümleri uygulanmaz.

Konunun ayrıntılı anlatımı yıllık izin hakkı ve süreleri yazısındadır.

Yıllık izin hak ediş tarihi nasıl belirlenir?

Yıllık izin hak ediş tarihi, işe giriş tarihinin her yıl dönümüdür. Araç sonraki hak ediş tarihini, işe giriş tarihine dolan yıl sayısının bir fazlasını ekleyerek bulur. İşçi her hizmet yılına karşılık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır (md. 54). Kanun iki durumda bu hesabı değiştirir.

• Aynı işverenin bir ya da çeşitli işyerlerinde geçen çalışma süreleri hesapta birleştirilir (md. 54).
• Bir yıl içinde md. 55'te sayılan haller dışındaki nedenlerle işçinin devamı kesilirse, bu boşlukları karşılayacak kadar süre eklenir ve hak ediş tarihi ileri kayar (md. 54).

Araç kesintisiz tek bir çalışma dönemi varsayar. Devamın kesildiği dönemler varsa gerçek hak ediş tarihi, araçta görünen tarihten sonraya düşebilir.

Yaş yıllık izin süresini nasıl etkiler?

On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık izin 20 günden az olamaz (md. 53). Kural, hizmet süresine göre 14 gün izne hak kazanan işçiler bakımından sonuç doğurur, hizmet süresi 20 ya da 26 günlük kademede olan işçide ise bir değişiklik yaratmaz.

Kanun, yaşın hangi tarihte ölçüleceğini ayrıca belirtmez. Araç, izin hakkının doğduğu tarihteki, yani ilgili hizmet yılının dolduğu yıl dönümündeki yaşı esas alır. Bu tercih bir varsayımdır. Doğum tarihi girilmezse yaş kuralı uygulanmaz ve sonuç yalnız hizmet süresine göre hesaplanır.

Yıl dönümünden sonra elli yaşına giren işçide araç o yıla ait izni 14 gün, bir sonraki hizmet yılının iznini 20 gün olarak gösterir.

Örnek yıllık izin süresi hesabı nasıl yapılır?

Örnek hesap, dolan hizmet yıllarının sayılması ve her yılın izninin toplanmasıyla yapılır. Aşağıdaki dört örnek varsayımsaldır ve hepsinde hesap tarihi 12 Kasım 2026 kabul edilmiştir.

Birinci örnekte dört hizmet yılının her biri için 14 gün sayılır ve 4 × 14 = 56 gün bulunur. İkinci örnekte ilk beş yıl 14'er gün, altıncı yıl 20 gündür, yani toplam 5 × 14 + 20 = 90 gündür. Üçüncü örnekte ilk beş yıl için 70 gün, altıncı ile on dördüncü yıllar için 9 × 20 = 180 gün ve on beşinci yıl için 26 gün toplanarak 276 gün bulunur.

Dördüncü örnekte işçi birinci yıl dönümünde 49 yaşındadır ve o yılın izni 14 gündür. İkinci yıl dönümünde 50 yaşında olduğu için o yılın izni 20 gün alınır ve toplam 14 + 20 = 34 gün olur. Bu toplam hak edilen günleri gösterir ve bu günlerin ne kadarının kullanıldığı araçta düşülmez.

Yıllık izin hangi kurallarla kullanılır?

Yıllık izin kural olarak bölünmeden kullanılır ve işveren izni kendiliğinden bölemez (md. 56). Kullanıma ilişkin başlıca kurallar şunlardır:

• Tarafların anlaşmasıyla izin, bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir.
• Yıl içinde verilen diğer ücretli ve ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.
• İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.
• İzni başka bir yerde geçirecek olanlara, istemeleri ve bunu belgelemeleri halinde toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
• İşveren, işçilerin yıllık izinlerini gösteren bir izin kayıt belgesi tutmakla yükümlüdür.
• İzin ücreti, işçi izne başlamadan önce peşin ya da avans olarak ödenir (md. 57).

Sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan izinlerin ücreti son ücret üzerinden ödenir (md. 59). Doğuma bağlı izinler yıllık izinden ayrıdır ve süreleri için doğum izni hesaplama aracı kullanılabilir.

Araç hangi durumları kapsamaz?

Araç yalnız girilen tarihler üzerinden kanundaki asgari izin sürelerini hesaplar, iznin kullanılıp kullanılmadığını ve parasal karşılığını değerlendirmez. Sonucun dışında kalan başlıca durumlar şunlardır:

1. İş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde daha uzun izin kararlaştırılmışsa araç bunu bilmez.
2. Yer altı işlerinde çalışan işçiler için kanunda öngörülen dörder günlük artış uygulanmaz.
3. Aralıklı çalışmada devamın kesildiği dönemler ve hak ediş tarihinin ileri kayması hesaba katılmaz, çünkü araç kesintisiz tek dönem varsayar.
4. Araç, hak edilen toplamdan kullanılan günleri düşmez. Kalan izin, işverenin izin kayıt belgesiyle karşılaştırılarak bulunur.
5. Kullanılmayan izinlerin parasal karşılığı, yani izin ücreti bu araçta hesaplanmaz.
6. Kısmi süreli çalışmada izin hesabının nasıl yapılacağı araçta ayrıca değerlendirilmez.
7. Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik ve kampanya işlerinde yıllık izin hükümlerinin uygulanmadığı durum araçta sorgulanmaz.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Fesihte doğan diğer kalemlerle birlikte toplu bir hesap için işçi alacakları hesaplama aracı kullanılabilir. Terimlerin kısa tanımları iş hukuku sözlüğü sayfasındadır.

Yıllık izin hesabından sonra hangi adımlar atılır?

Hesaptan sonraki ilk adım, hak edilen günlerin işyerindeki izin kayıtlarıyla karşılaştırılmasıdır, çünkü kalan izin ancak kullanılan günler düşüldükten sonra bulunur. İşçi açısından sıra şöyledir:

1. İşverenin tuttuğu izin kayıt belgesindeki kullanılan günler, araçta bulunan toplamla karşılaştırılır.
2. İş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde kanundakinden uzun bir izin süresi bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
3. İzin talebinin ve işverenin cevabının yazılı olması, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkta kullanımın belgelenmesini kolaylaştırır.
4. Sözleşme sona erdiyse kullanılmayan izinlerin ücreti son ücret üzerinden talep edilebilir (md. 59). Bu kalem işçilik alacakları arasında yer alır.
5. Ödenmeyen izin ücreti için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3). Süreç iş hukukunda arabuluculuk sayfasındadır.
6. Yıllık izin ücretinde zamanaşımı süresi beş yıldır (4857 sayılı İş Kanunu Ek md. 3). Ayrıntılar iş davalarında zamanaşımı süreleri yazısındadır.

İşveren açısından hesap, izin planlamasının ve sözleşme sona erdiğinde doğabilecek izin ücreti yükünün ölçüsüdür. İzin kayıt belgesinin tutulması, izin ücretinin izne başlamadan önce ödenmesi ve iznin bölünmesinde işçiyle anlaşılması kanundan doğan yükümlülüklerdir (md. 56 ve md. 57). İşveren tarafındaki diğer yükümlülükler işveren avukatı sayfasında anlatılmıştır.