Doğum İzni Hesaplama

Doğum izni hesaplama formülü nedir?

Doğum izni hesaplama, beklenen doğum tarihinden geriye doğum öncesi sürenin, ileriye doğum sonrası sürenin sayılmasından ibarettir. İznin başlangıcı = doğum tarihi − doğum öncesi hafta, iznin bitişi = doğum tarihi + doğum sonrası hafta olarak bulunur. Doğum izni (kanundaki adıyla analık izni), kadın işçinin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta çalıştırılmadığı süredir (4857 sayılı İş Kanunu md. 74). Bu sayfadaki araç hesabı dört adımda yapar.

1. Doğum öncesi süre kanuni ölçüyle 8 hafta, çoğul gebelikte 10 hafta alınır.
2. Aktarılan süre, yani doğumdan önce çalışılacak ek süre doğum öncesi süreden düşülür ve doğum sonrasına eklenir. Doğumdan önceki son 2 hafta aktarılamaz.
3. İznin başlangıcı, beklenen doğum tarihinden kalan doğum öncesi haftalar geriye sayılarak bulunur. İznin bitişi, doğum sonrası haftalar ileriye sayılarak bulunur.
4. Ücretsiz izin için iznin bitişine altı ay eklenir ve ücretsiz iznin tamamı kullanılırsa ulaşılacak tarih ayrıca gösterilir.

Hafta sayıları kanundan gelir. Haftaların 7 günle çarpılması ve bütün tarihlerin beklenen doğum tarihine bağlanması ise aracın varsayımıdır. Gerçek doğum tarihi farklıysa süreler kayar.

Doğum izni hesaplama aracı hangi bilgilerle çalışır?

Araç üç bilgiyle çalışır. Bunlar beklenen doğum tarihi, doğumdan önce çalışılacak ek süre ve gebeliğin çoğul olup olmadığıdır. Her birinin anlamı ve hesaptaki rolü tabloda gösterilmiştir.

Ek süre tam hafta olarak seçilir. Seçilen süre, doğum öncesi sürenin 2 hafta eksiğini aşarsa araç bir uyarı gösterir ve aktarılabilecek en yüksek süreyi esas alır. Bu süre tekil gebelikte 6, çoğul gebelikte 8 haftadır.

Sonuç ekranında toplam analık izni (hafta ve gün olarak), iznin başlangıcı, doğum öncesi süre, doğum sonrası süre, iznin bitişi ve altı aylık ücretsiz izin kullanılırsa ulaşılacak tarih yer alır.

Analık izni kaç haftadır ve 2026'da ne değişti?

Analık izni doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftadır, çoğul gebelikte ise toplam 26 haftadır (md. 74). Süreler 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun'la uzatılmıştır ve değişiklikten önce toplam süre 16 haftaydı. Güncel süreler tabloda yer alır.

Kanun bu süreler için kadın işçilerin “çalıştırılmamaları esastır” ifadesini kullanır. Süreler, işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre hekim raporuyla artırılabilir. Doğumda ya da doğum sonrasında annenin ölümü halinde kullanılamayan süreler babaya kullandırılır.

Md. 74 hükümleri iş sözleşmesiyle çalışan her işçiye uygulanır. 657 sayılı Kanun'a tabi memurlar ayrı kurallara bağlı olduğundan bu aracın kapsamında değildir. İzin, ücret ve sözleşmeyle ilgili terimlerin kısa tanımları iş hukuku sözlüğü sayfasındadır.

Doğumdan önce çalışılan süre doğum sonrasına nasıl aktarılır?

Doğumdan önce çalışılan süre, doğum sonrası izne aynı uzunlukta eklenir ve toplam izin süresi değişmez. Kanun bu aktarımı iki koşula bağlar (md. 74):

• işçinin sağlık durumunun uygun olması ve doktorun onay vermesi,
• çalışmaya devam etmeyi işçinin kendisinin istemesi.

Bu koşullarla kadın işçi doğumdan önceki iki haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Tekil gebelikte 8 haftalık doğum öncesi sürenin en çok 6 haftası, çoğul gebelikte 10 haftalık sürenin en çok 8 haftası doğum sonrasına aktarılabilir. Araçtaki ek süre alanı bu aktarımı tam hafta olarak alır, haftanın yalnız bir bölümünde çalışılan durumlar ise ayrıca hesaplanmaz.

Erken doğum da benzer bir sonuç doğurur. Kadın işçi erken doğum yaparsa, doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Araç erken doğumu öngöremez. Bu durumda tarihler gerçek doğum tarihine göre ayrıca belirlenir.

Örnek doğum izni hesabı nasıl yapılır?

Örnek hesap, beklenen doğum tarihinden doğum öncesi haftaların geriye, doğum sonrası haftaların ileriye sayılmasıyla yapılır. Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır ve yalnız yöntemi göstermek için verilmiştir. Hepsinde beklenen doğum tarihi 10 Mart 2027 alınmıştır.

İkinci örnekte doğumdan önce çalışılan 5 hafta doğum öncesi süreden düşülmüş ve doğum sonrasındaki 16 haftaya eklenmiştir. Üçüncü örnekte çoğul gebelik nedeniyle doğum öncesi süre 10 hafta alınmış, bunun 8 haftası doğum sonrasına aktarılmıştır.

Tekil gebelikte 8 hafta ek çalışma seçilirse araç uyarı verir ve en çok 6 haftayı aktarır. Bu durumda izin 24 Şubat 2027'de başlar, doğum öncesi süre 2 hafta, doğum sonrası süre 22 hafta olur ve izin 11 Ağustos 2027 Çarşamba günü biter.

Doğum izninden sonra hangi izinler kullanılabilir?

Doğum izninden sonra işçinin isteğine bağlı üç ayrı hak gündeme gelir. Bunlar altı aya kadar ücretsiz izin, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin ve süt iznidir (md. 74). Sürelerin ve koşulların özeti tabloda yer alır.

Yarı süreli ücretsiz izinde çoğul doğum halinde bu sürelere 30'ar gün eklenir. Çocuğun engelli doğması halinde ise süre 360 gün olarak uygulanır. Bu izin kullanılırken süt izni hükümleri uygulanmaz. Süt izni günlük çalışma süresinden sayılır.

Altı aya kadar olan ücretsiz izin süresi, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. Yıllık izin süresi hesaplama aracı kesintisiz çalışma varsayımıyla çalıştığından, ücretsiz izinde geçen süreyi kendiliğinden düşmez.

Analık izninde ödenek hangi şartla ödenir?

Analık izninde çalışılmayan günler için geçici iş göremezlik ödeneği verilir ve bu ödeneği Sosyal Güvenlik Kurumu öder (5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 18). Ödeneğin şartı ve ölçüsü şöyledir:

• Doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmalıdır.
• Ödenek, doğumdan önceki sekiz ve doğumdan sonraki on altı haftalık sürede çalışılmayan her gün için verilir. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye iki hafta eklenir.
• Ödenek, ayaktan tedavide günlük kazancın üçte ikisidir.

Araç yalnız izin tarihlerini hesaplar, ödeneğin tutarını göstermez. Rapor parası hesaplama aracı da yalnız hastalık ile iş kazası ve meslek hastalığı hallerini hesaplar, analık halini kapsamaz.

Araç hangi durumları kapsamaz?

Araç yalnız beklenen doğum tarihine göre kanuni izin tarihlerini hesaplar, iznin fiilen nasıl kullanılacağını ve izne bağlı ödemeleri değerlendirmez. Sonucun dışında kalan başlıca durumlar şunlardır:

1. Erken ya da geç doğumda, yani gerçek doğum tarihi beklenen tarihten farklıysa tarihler kayar ve araç bu kaymayı hesaba katmaz.
2. Sağlık durumuna ve işin özelliğine göre hekim raporuyla artırılan süreler sonuca eklenmez.
3. Yarı süreli ücretsiz izin bakımından 60, 120 ve 180 günlük sürelerin tarihleri, yarım çalışma ödeneği ve kısmi süreli çalışma hakları araçta yer almaz.
4. Araç analık ödeneğinin tutarını hesaplamaz.
5. Evlat edinme hali kapsam dışıdır. Sekiz haftalık analık hali izni ve koruyucu aile izni teslim tarihine bağlıdır, araç ise yalnız doğuma bağlı izni hesaplar.
6. Babanın izin hakları, yani babalık izni araçta hesaplanmaz.
7. 657 sayılı Kanun'a tabi memurlar aracın kapsamında değildir.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Ücret, tazminat ve süre hesapları için diğer araçlar hesaplama araçları sayfasında toplanmıştır.

Doğum izni hesabından sonra hangi adımlar atılır?

Hesaptan sonraki ilk adım, izin tarihlerinin belgeye bağlanması ve işverenle yazılı olarak paylaşılmasıdır, çünkü araç yalnız tahmini tarihleri verir. İşçi açısından izlenecek sıra şöyledir:

1. Beklenen doğum tarihi belgelenir. Tarihi gösteren hekim belgesinin bir örneği saklanır.
2. Çalışmaya devam edilecekse doktor onayı alınır. Doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışma, sağlık durumunun uygun olmasına ve doktorun onayına bağlıdır (md. 74).
3. Tarihler işverene bildirilir. İznin başlangıç ve bitiş tarihleri ile doğum sonrasına aktarılacak süre yazılı olarak iletilir. Yazılı bildirim olası bir uyuşmazlıkta ispatı kolaylaştırır.
4. Doğumdan sonra hesap güncellenir. Gerçek doğum tarihi beklenen tarihten farklıysa bitiş tarihi buna göre yeniden belirlenir.
5. İzin sonrası talepler iletilir. Altı aya kadar ücretsiz izin ve yarı süreli ücretsiz izin işçinin isteğine bağlıdır. Talebin izin bitmeden yazılı yapılması tarihlerin netleşmesini sağlar.

İşveren, biyolojik ya da işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça sözleşmenin yapılmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde gebelik nedeniyle farklı işlem yapamaz (md. 5). Bu hükme aykırılık halinde işçi dört aya kadar ücreti tutarında tazminat ile yoksun bırakıldığı haklarını talep edebilir. Tutarın çerçevesi ayrımcılık tazminatı hesaplama aracında görülebilir.

Çalışma şartlarının uygulanmaması, işçi bakımından haklı nedenle fesih sebepleri arasındadır (md. 24). İzin hakkına ilişkin bir uyuşmazlığın bu kapsama girip girmediği somut olaya göre ayrıca değerlendirilir. İşçi alacağı ve tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3). Süreç iş hukukunda arabuluculuk sayfasında, işçi tarafındaki hukuki destek işçi avukatı sayfasında anlatılmıştır.

İşveren açısından hesap, iş planlamasının ve izin kayıtlarının dayanağıdır. Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Hekim raporuyla gerekli görülürse işçi daha hafif bir işte çalıştırılır ve bu durumda ücretinde indirim yapılmaz (md. 74). İzin başlangıcının, aktarılan sürenin ve izin sonrası taleplerin yazılı kayda geçirilmesi her iki taraf için belirsizliği azaltır. İşveren tarafındaki yükümlülükler işveren avukatı sayfasındadır.