Sarıyer İş Hukuku Avukatı

Maslak plazalarında beyaz yakalı çalışanlar hangi uyuşmazlıkları yaşar?

Finans, holding ve teknoloji şirketlerinde uyuşmazlıklar ücretin değişken kısmı, fesih gerekçesi ve sözleşmedeki kısıtlayıcı hükümler üzerinde toplanır. Sarıyer iş hukuku avukatı Maslak dosyalarında bu nedenle önce iş sözleşmesini, prim düzenlemesini ve varsa ayrılık teklifini okur.

• Prim ve ikramiye. Hedefe bağlı primin koşulları yazılı değilse ya da yıl içinde tek taraflı değiştirilmişse ödenmeyen prim alacak davasına konu olur. Yıl bitmeden ayrılan çalışanın primi sözleşmeye ve işyeri uygulamasına göre değerlendirilir.
• Performans gerekçeli fesih. Fesih geçerli bir nedene dayanmalı, ölçütler nesnel ve önceden bildirilmiş olmalı, savunma alınmalıdır (4857 sayılı İş Kanunu md. 18-19). Aksi halde işe iade davası açılabilir.
• Rekabet yasağı. Yasak yazılı yapılmalı, yer, zaman ve iş türü bakımından sınırlanmalı, özel durumlar dışında da 2 yılı aşmamalıdır (Türk Borçlar Kanunu md. 444-447).
• Uzaktan ve hibrit çalışma. Uzaktan çalışma yazılı sözleşmeye dayanır (4857 md. 14). Çalışma yerinin ya da düzeninin tek taraflı değiştirilmesi esaslı değişiklik sayılabilir ve işçi 6 iş günü içinde yazılı kabul etmezse değişiklik onu bağlamaz (md. 22).
• Fazla mesai. Sözleşmedeki “fazla çalışma ücrete dahildir” hükmü, Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre yılda 270 saatle sınırlıdır ve aşan kısım ayrıca talep edilebilir.

Finans ve holding şirketlerinde prim, fazla mesai ve yönetici statüsü nasıl değerlendirilir?

Finans ve holding şirketlerinde primin hak edilip edilmediği, fazla çalışmanın ücrete dahil sayılıp sayılamayacağı ve çalışanın iş güvencesinden yararlanıp yararlanmadığı soruları öne çıkar. Üçünün cevabı da sözleşme metnine ve fiilî uygulamaya birlikte bakılarak verilir.

Prim sistemi işverence tek taraflı ve geriye dönük olarak değiştirilemez, çünkü çalışma koşullarındaki esaslı değişiklik yazılı bildirim ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir (md. 22). Düzenli ödenen prim ve ikramiyeler kıdem tazminatına esas ücrete eklenir. Yıl sonu bilanço ve kapanış dönemlerinde geceye ve hafta sonuna uzayan çalışma, fazla mesai alacağı olarak istenir.

Rakamlarla varsayımsal bir örnek verelim. Aylık brüt ücreti 90.000 TL olan bir finansal raporlama sorumlusunun sözleşmesinde fazla çalışmanın ücrete dahil olduğu yazsın ve çalışan bir yılda toplam 400 saat fazla çalışmış olsun. İlk 270 saat ücretin içinde kabul edilir, kalan 130 saat ise talep edilebilir. Yargı uygulamasındaki hesapla saat ücreti 90.000 / 225 = 400 TL, zamlı saat ücreti 600 TL'dir. Alacak 130 x 600 = 78.000 TL brüt eder.

Unvanı müdür ya da direktör olan çalışan, işletmenin bütününü sevk ve idare etmiyorsa ve işyerinin bütününü yönetip işe alma ve işten çıkarma yetkisini birlikte taşımıyorsa iş güvencesi kapsamındadır (md. 18). Yetki, imza sirkülerine ve fiilî karar süreçlerine göre belirlenir. Üst yöneticinin sürekli ve yıldırma amaçlı baskısı mobbing davası kapsamında değerlendirilir.

Teknoloji şirketlerinde rekabet yasağı ve ikale teklifi nasıl incelenir?

Teknoloji şirketlerinde ayrılık çoğu zaman bir paket teklifiyle gelir ve teklifin içinde rekabet yasağı ile gizlilik hükümleri bulunur. İnceleme, yasağın geçerli olup olmadığı ve önerilen ödemenin vazgeçilen hakları karşılayıp karşılamadığı sorularına odaklanır.

Rekabet yasağının geçerliliği için çalışanın müşteri çevresi, üretim sırları ya da işverenin işleri hakkında bilgi edinmiş olması gerekir (Türk Borçlar Kanunu md. 444). Yasağa aykırılık ceza koşuluna bağlanmışsa ve sözleşmede aksine hüküm yoksa çalışan bu tutarı ödeyerek yasaktan kurtulabilir. İşverenin aşan zararı ayrıca saklıdır (md. 446). İşveren sözleşmeyi haklı bir neden olmadan feshettiğinde yasak sona erer (md. 447).

Varsayımsal olarak dört yıllık kıdemi olan bir ürün yöneticisine ikale önerilsin ve pakette kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak iki aylık ücret bulunsun. Çalışan imzalarsa kural olarak işe iade davası açamaz ve işsizlik ödeneği alamaz. İmzalamayıp feshin geçersizliğini ileri sürseydi, mahkeme feshi geçersiz bulduğunda işe başlatılmama halinde 4 ila 8 aylık ücret tutarında tazminat ve en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti gündeme gelebilirdi. Karşılaştırmada ek ödemenin tutarı, yeni iş bulma olanağı ve davanın sonucundaki belirsizlik birlikte tartılır.

Yargıtay, ikalenin geçerliliği için çalışana makul bir yarar sağlanmasını arar. Teklif işverenden gelmişse ve yalnız kanuni haklar ödeniyorsa ikalenin geçerliliği tartışmalı hale gelir.

Üniversiteler ile turizm ve yeme-içme işyerlerinde durum nedir?

Bu işyerlerinde sorun çoğunlukla çalışanın statüsünden ve çalışmanın süreklilik göstermemesinden kaynaklanır.

Üniversiteler

Üniversitelerde temizlik, güvenlik ve yemek hizmetlerinde çalışan alt işveren işçileri ile vakıf üniversitelerinin idari personeli iş mahkemesinde dava açar. Asıl işveren alt işverenle birlikte sorumludur (4857 md. 2). Akademik personelin statüsü ayrı mevzuata tabi olduğundan görevli yargı yolu ayrıca değerlendirilir. Hizmet alım sözleşmesi yenilenip şirket değiştiğinde, aynı kampüste çalışmayı sürdüren işçinin yıllık izin süresi orada geçen toplam çalışmasına göre hesaplanır (md. 56). Kütüphane, yurt ve spor tesisi gibi birimlerde yarı zamanlı çalışan öğrenciler kısmi süreli işçi olduğundan ücret ve bölünebilir menfaatleri tam süreli emsal işçiye göre orantılı ödenir (md. 13).

Boğaz hattındaki restoran, kafe ve konaklama işletmeleri

Boğaz hattındaki restoran, kafe ve konaklama işletmelerinde sezonluk işe alım, eksik gün üzerinden sigorta bildirimi ve gece saatlerine uzayan çalışma öne çıkar. Sigortasız ya da eksik bildirilen süreler için hizmet tespiti istenebilir. Primlerin eksik yatırılması işçiye haklı nedenle fesih imkânı verir (md. 24/II). Sezon sonunda askıya alınan sözleşmelerde işçinin yeni sezonda işe çağrılmaması fesih sonuçları doğurabilir.

Turizm sektöründe çalışma süresinin denkleştirilmesi, tarafların anlaşmasıyla 4 aylık dönem üzerinden yapılabilir (md. 63). Turizm işletmesi belgeli konaklama tesislerinde hafta tatili, işçinin yazılı talebi ya da onayıyla hak kazanılan günü izleyen dört gün içinde kullandırılabilir (md. 46). Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik işlerde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz (md. 53). Servis karşılığı toplanan paralar ise çalışanlara eksiksiz dağıtılmalıdır (md. 51).

Maslak ve Boğaz hattındaki işyerlerinde talepler hangi kurala ve süreye bağlıdır?

İşe iadede 1 ay, para alacaklarında 5 yıl, rekabet yasağında en çok 2 yıl esas alınır ve ayrıntı aşağıdaki tablodadır.

Sarıyer'de fesih ya da ayrılık teklifi alan çalışan neye dikkat etmeli?

Belirleyici olan, imzadan önce metnin ve sürelerin kontrol edilmesidir. Fesih yerine karşılıklı anlaşma (ikale) önerildiğinde, imzalayan işçi kural olarak işe iade davası açamaz ve işsizlik ödeneği alamaz. İmzadan önce atılabilecek adımlar şunlardır:

1. Teklif edilen metnin bir örneğini alın ve inceleme için süre isteyin.
2. Kıdem, ihbar, kullanılmayan izin, prim ve ek ödeme kalemlerinin ayrı ayrı yazıldığını kontrol edin.
3. Rekabet yasağı ve gizlilik hükümlerinin ayrılıktan sonra sürüp sürmediğine bakın.
4. Fesih bildirimi tebliğ edilmişse işe iade için 1 aylık arabuluculuk başvuru süresini izleyin.
5. Prim, fazla mesai ve tazminat alacaklarında 5 yıllık zamanaşımını gözetin.
6. Fesih işverenden gelmişse işsizlik ödeneği için 30 gün içinde İŞKUR'a başvurun. İkalede bu hak kural olarak doğmaz.

Plaza çalışanı için iş sözleşmesi ve ekleri, prim düzenlemesi, hedef ve gerçekleşme tabloları, performans değerlendirme formları ile mesai sonrası yazışmalar temel delildir. Restoran ve otel çalışanı için sezon başlangıç ve bitiş tarihlerini gösteren mesajlar, vardiya listeleri ve SGK hizmet dökümü aynı işlevi görür. Ayrılık paketi değerlendirilirken kanuni kıdem tazminatı kıdem tazminatı hesaplama aracıyla yaklaşık olarak hesaplanabilir.

Sarıyer'deki işverenler fesih ve ikale sürecinde nelere dikkat etmeli?

İşveren tarafında performans ölçütlerinin tebliği, savunma yazıları ve ibranamenin Türk Borçlar Kanunu md. 420'deki şartları taşıması önem taşır. Bu şartlar iş sözleşmesi ve ibraname sayfasında yer alır. Öne çıkan noktalar şunlardır:

• Performans ölçütlerini yazılı belirleyin, çalışana tebliğ edin ve dönemsel sonuçları paylaşın.
• Davranış ya da verim gerekçeli fesihte önce savunma alın, fesih bildirimini de yazılı ve gerekçeli yapın (4857 md. 19).
• Prim düzenlemesindeki değişiklikleri ileriye dönük yapın ve çalışanın yazılı kabulünü alın.
• İkale teklifinde kanuni haklara ek bir ödeme öngörün ve kalemleri ayrı ayrı gösterin.
• Rekabet yasağını yer, süre ve iş türü bakımından sınırlı yazın, çünkü iki yılı aşan süreler geçerlilik tartışması doğurur.
• Sezonluk çalışanların işe çağrılma ve askı tarihlerini yazılı bildirin.

Maslak ve Sarıyer'deki işyerleri hangi adliyenin yargı çevresindedir?

Sarıyer'deki işyerlerinden doğan iş davaları, Şişli'nin Çağlayan semtinde bulunan İstanbul Adliyesi'ndeki iş mahkemelerinde görülür. Maslak plazaları da Sarıyer'de olduğundan aynı adliyeye bağlıdır. Zorunlu arabuluculuk başvurusu da bu adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır.

Halk arasında Çağlayan Adliyesi olarak bilinen bu adliyede davalara İstanbul İş Mahkemeleri bakar. İşçilik alacağı, tazminat ve işe iade taleplerinde arabulucuya başvurmadan dava açılamaz. Yakadaki diğer adliyeler Avrupa yakası iş hukuku avukatı sayfasında, bütün yargı çevreleri İstanbul iş mahkemeleri sayfasında yer alır.

Sözleşmede başka bir yerin mahkemesi yazıyorsa dava nerede açılır?

Dava, sözleşmede ne yazarsa yazsın işin yapıldığı yerde ya da davalının yerleşim yerinde açılabilir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6'ya göre bu iki yer yetkilidir ve buna aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir. İş sözleşmesine başka bir ilin mahkemeleri yazılmış olsa bile Sarıyer'de çalışan işçi davasını İstanbul'da açabilir.

Varsayımsal bir dosyada bir finans analisti Maslak'taki plazada çalışıyor, işveren şirketin kayıtlı merkezi Ataşehir'de bulunuyor ve sözleşmede başka bir ilin mahkemeleri yetkili gösteriliyor olsun. Sözleşmedeki kayıt geçersizdir. Analist, işin yapıldığı yer olarak Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ni ya da Ataşehir'in bağlı olduğu, Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi'ni seçebilir. Arabuluculuk başvurusu da bu iki adliyeden birindeki büroya yapılır (md. 3).

Karşı taraf arabuluculuk bürosunun yetkisine en geç ilk toplantıda itiraz edebilir ve itiraz üzerine dosya sulh hukuk mahkemesine gönderilir ve yetkili büro kesin olarak belirlenir. Başvurudan son tutanağa kadar geçen sürede zamanaşımı durur.

Sarıyer iş hukuku avukatı sözleşme ve ayrılık teklifini nasıl inceler?

Avukat sözleşmeyi ve ayrılık teklifini inceler, alacakları hesaplar, arabuluculuk görüşmesini ve davayı yürütür. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, Sarıyer'de çalışan ya da işyeri Sarıyer'de bulunan işçi ve işverenlere sözleşme incelemesi, alacak hesaplaması, arabuluculuk görüşmesi ve duruşma takibi konularında hizmet verir. Dava Çağlayan'daki İstanbul İş Mahkemeleri'nde görülür. İşe iade davalarında istinaf kararı kesindir.

Plaza çalışanının dosyasında prim düzenlemesi, hedef verileri ve fesih gerekçesi incelenir. Sezonluk çalışanın dosyasında ise fiilen çalışılan dönemler ve sigorta bildirimleri sırayla ortaya konur. İşveren tarafında ikale metni, rekabet yasağı ve fesih bildirimi imzadan önce gözden geçirilir.

Görüşmenin nasıl ilerlediği iş hukuku avukatına danışma rehberinde anlatılır. Görüşme talebi iletişim sayfasından iletilebilir.