UBGT Ücreti Hesaplama

UBGT ücreti hesaplama formülü nedir?

UBGT ücreti hesaplama, günlük brüt ücretin çalışılan ulusal bayram ve genel tatil günü sayısıyla çarpılmasından ibarettir, yani brüt aylık ücret ÷ 30 × çalışılan gün. UBGT, “ulusal bayram ve genel tatil” sözlerinin kısaltmasıdır. Bu günlerde tatil yapmayarak çalışan işçiye, çalıştığı her gün için ayrıca bir günlük ücret ödenir (4857 sayılı İş Kanunu md. 47). Gündelik dilde bu ödeme “bayram mesaisi” diye de anılır. Bu sayfadaki araç hesabı üç adımda yapar:

1. Çıplak brüt aylık ücret 30'a bölünerek günlük ücret bulunur.
2. Günlük ücret, çalışılan genel tatil günü sayısıyla çarpılarak brüt UBGT ücreti bulunur. Yarım günler 0,5 olarak sayılır.
3. Brüt tutar üzerinden binde 7,59 oranındaki damga vergisi ayrıca gösterilir.

“Çalışılan her gün için bir günlük ücret” ölçüsü kanundan gelir. 30 böleni ise kanunda yer almaz. Bu bölen, aylık ücretin 30 günü karşıladığı yolundaki uygulama kabulüdür ve aracın sonucu bu kabule bağlıdır.

UBGT ücreti hesaplama aracı hangi bilgilerle çalışır?

Araç çıplak brüt aylık ücret ve çalışılan genel tatil günü sayısı olmak üzere iki bilgiyle çalışır. Her birinin anlamı aşağıdaki tabloda yer alır.

Gün sayısı belirlenirken yalnız fiilen çalışılan tatil günleri sayılır ve tatil yapılan günler hesaba girmez. Örneğin bir yılda 1 Ocak, 1 Mayıs ve 30 Ağustos günlerinde çalışan işçi için 3 gün girilir. Öğleden sonra başlayan tatiller yarım gün olarak yazılır. Buna göre yalnız arife günü öğleden sonra çalışan işçi için 0,5, arife öğleden sonrası ile bayramın ilk gününde çalışan işçi için 1,5 girilir. Birkaç yıla yayılan dönemlerde her yılın günleri o yılın ücretiyle ayrı ayrı hesaplanıp sonuçlar toplanabilir.

Sonuç ekranında brüt genel tatil çalışma ücreti, günlük brüt ücret, çalışılan gün sayısı ve damga vergisi yer alır. Sitedeki diğer araçlar hesaplama araçları sayfasında listelenmiştir.

Ulusal bayram ve genel tatil günleri hangileridir?

Ulusal bayram ve genel tatil günleri, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'da sayılan ve bir yılda toplam 15,5 gün eden tatillerdir. Kanun bu günleri ulusal bayram, resmî bayramlar, dini bayramlar ve genel tatil günleri olarak düzenler.

Dini bayramların takvimdeki yeri her yıl değiştiğinden, çalışılan günler ilgili yılın takvimine göre sayılır. Tablodaki günlerden yalnız fiilen çalışılanlar araca girilir.

Hafta tatili bu listenin dışındadır ve karşılığı farklı bir yöntemle hesaplanır. O kalem için hafta tatili ücreti hesaplama aracı ayrıca kullanılır.

Genel tatilde çalışan işçiye UBGT ücreti nasıl ödenir?

Genel tatilde çalışan işçiye, o günün ücretine ek olarak çalıştığı her gün için bir günlük ücret ödenir (md. 47). Kanun iki durumu ayırır. Tatil günü çalışmayan işçiye o günün ücreti bir iş karşılığı olmaksızın tam ödenir, tatil yapmayarak çalışan işçiye ise ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret verilir. Günlük ücretin ölçüsü işçinin ücret türüne göre aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi değişir.

Araç yalnız aylık ücretle çalışan işçi için hesap yapar ve çalışma nedeniyle doğan ek bir günlük ücreti gösterir. Tatil gününün kendi ücreti, aylık ücretin 30 günü karşıladığı kabulüyle aylığın içinde sayılır ve araç bu kısmı ayrıca hesaplamaz.

Hesapta çıplak ücret kullanılır. Fazla çalışma karşılığı alınan ücretler, primler ve sosyal yardımlar tatil ücretinin tespitinde hesaba katılmaz (md. 50). Giydirilmiş ücret, yani çıplak ücrete yol, yemek ve süreklilik gösteren primlerin eklenmiş hali, ihbar tazminatı gibi başka kalemlerin ölçüsüdür. Terimlerin kısa tanımı iş hukuku sözlüğü sayfasındadır.

Araç üç kabule dayanır ve bunların hiçbiri kanunda açıkça yazmaz:

• Günlük ücret, aylık ücretin 30'a bölünmesiyle bulunur.
• Öğleden sonra başlayan tatiller 0,5 gün sayılır.
• Tatil günündeki çalışma kaç saat sürerse sürsün bir günlük ücret hesaplanır.

Örnek UBGT ücreti hesabı nasıl yapılır?

Örnek hesap, günlük ücretin bulunması ve çalışılan gün sayısıyla çarpılmasıyla yapılır. Aşağıdaki üç örnek varsayımsaldır ve yalnız yöntemi göstermek için verilmiştir.

Birinci örnekte hesap 45.000 ÷ 30 = 1.500 TL günlük ücret ve 1.500 × 6 = 9.000 TL biçimindedir. İkinci örnekte 10,5 gün, on tam gün ile bir yarım günün toplamıdır ve 2.000 × 10,5 = 21.000 TL sonucu buradan gelir. Üçüncü örnekte işçinin yalnız üç genel tatil gününde çalıştığı varsayılmıştır.

Üç örnekte de tutar brüttür ve işçinin aylık ücretine ek olarak doğar. Örneklerde tek bir ücret kullanılmıştır. Çalışılan günler farklı yıllara yayılıyorsa, yargı uygulamasındaki kabule göre her yılın günleri o yılın ücretiyle ayrı hesaplanır.

UBGT ücretinden hangi kesintiler yapılır?

UBGT ücreti ücret niteliğinde olduğundan, asıl ücret gibi sigorta primine ve vergiye tabidir. Brüt tutardan şu kesintiler yapılır:

• sigorta primi,
• gelir vergisi,
• binde 7,59 oranında damga vergisi.

Araç yalnız damga vergisini ayrıca gösterir, gelir vergisi ve sigorta primi ise hesaba katılmamıştır. İşçinin eline geçen tutar bu nedenle brüt sonuçtan düşüktür. Net ödeme, bordroda brüt tutar üzerinden işverence yapılacak kesintilerle belirlenir.

Zamanaşımını da ücret niteliği belirler, yani ücret alacaklarındaki beş yıllık süre uygulanır (md. 32). Sürelerin ayrıntısı iş davalarında zamanaşımı süreleri yazısındadır.

Araç hangi durumları kapsamaz?

Araç yalnız girilen ücret ve gün sayısı üzerinden brüt tutarı hesaplar, tatil günlerinde çalışılıp çalışılmadığını ve bunun ispatlanıp ispatlanamayacağını değerlendirmez. Sonucun dışında kalan başlıca durumlar şunlardır:

1. İş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde tatil çalışması için daha yüksek bir oran kararlaştırılmışsa araç bunu hesaba katmaz.
2. Araç tek bir ücretle çalışır, oysa yargı uygulamasında geçmiş yılların tatil çalışması o yılın ücretiyle hesaplanır. Geçmiş dönemler için güncel ücretin girilmesi sonucu olduğundan yüksek gösterir.
3. Bordroda tahakkuk ettirilip ödenen genel tatil ücretleri toplamdan düşülür, ancak araç mahsup yapmaz.
4. Hafta tatilinde yapılan çalışmanın karşılığı ayrı bir kalemdir ve bu araçla hesaplanmaz.
5. Tatil günündeki çalışmanın haftalık 45 saati aşan kısmının ayrıca fazla çalışma sayılıp sayılmayacağı araçta değerlendirilmez. Fazla çalışma ücreti için fazla mesai hesaplama aracı ayrıdır.
6. Saat ücretiyle, parça başı, akort, götürü ya da yüzde usulü çalışan işçilerde, yani diğer ücret türlerinde md. 49'daki ölçüler uygulanır ve araç bu hesapları yapmaz.
7. Yargı uygulamasında tatil günlerinde çalışıldığını işçi, karşılığının ödendiğini işveren ispatlar. Araç delil değerlendirmesi yapmaz.
8. Geç ödeme faizi hesaplanmaz ve beş yıllık zamanaşımı süresi araçta sorgulanmaz.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Fesihte doğan diğer kalemlerle birlikte toplu bir hesap için işçi alacakları hesaplama aracı kullanılabilir. Kalemlerin hukuki çerçevesi işçilik alacakları sayfasında anlatılmıştır.

UBGT hesabından sonra hangi adımlar atılır?

Hesaptan sonraki ilk adım, girilen günlerin belgeyle desteklenip desteklenemeyeceğinin belirlenmesidir, çünkü tutar ancak çalışma ispatlanabildiği ölçüde talep edilebilir. İşçi açısından izlenecek sıra şöyledir:

1. Her yıl için hangi ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıldığı takvim üzerinden tek tek listelenir.
2. Delil olarak vardiya çizelgeleri, giriş ve çıkış kayıtları, yazışmalar ve tanık olabilecek çalışma arkadaşları belirlenir.
3. Bordroda genel tatil ücreti tahakkuku bulunup bulunmadığı ve ödenen tutar kontrol edilir.
4. Ödenmeyen tutar işverenden yazılı olarak istenir. Yöntem işçi ihtarnamesi nasıl çekilir yazısında anlatılmıştır.
5. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3). Süreç iş hukukunda arabuluculuk sayfasındadır.
6. Beş yıllık zamanaşımı süresi dolmadan talebin ileri sürülmesi gerekir.

İşveren açısından hesap, bordro tahakkukunun ve olası bir uyuşmazlıktaki riskin ölçüsüdür. Tatil günlerinde yapılan çalışmanın kayıt altına alınması, karşılığının bordroda ayrı bir kalem olarak gösterilmesi ve ödemenin banka aracılığıyla yapılması, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkta ödemenin ispatını kolaylaştırır. İşveren tarafına ilişkin ayrıntılar işveren avukatı sayfasındadır.

Davanın açılacağı adliye, işin yapıldığı yere ve işverenin yerleşim yerine göre belirlenir. İstanbul'daki dağılım İstanbul iş mahkemeleri sayfasında gösterilmiştir.