Üsküdar İş Hukuku Avukatı

Üsküdar'da istihdamın ağırlığı hastanelerde, okullarda ve üniversitelerde, Altunizade çevresindeki medya kuruluşları ile ofislerde toplanır. Üretimden çok hizmete dayanan bu yapıda uyuşmazlıklar sözleşmenin türü, nöbet düzeni ve çalışma süresi üzerinde yoğunlaşır. Sözleşmenin türü ve çalışanın statüsü, Üsküdar iş hukuku avukatı ile yürütülen dosyada hangi kuralın ve hangi yargı yolunun uygulanacağını gösterir. İstanbul'da faaliyet gösteren Lexim Hukuk Bürosu, ilçede çalışan ya da işyeri ilçede bulunan taraflara bu konularda hizmet verir.

Sağlık kuruluşlarında nöbet, gece çalışması ve icap

Sağlık çalışanlarının dosyalarında temel soru, hangi sürenin çalışma süresi sayılacağıdır. Özel hastane ve tıp merkezlerinde hemşire, teknisyen ve hasta bakım personelinin işyerinde tuttuğu nöbetler haftalık çalışma süresine eklenir. Toplam 45 saati aşıyorsa aşan kısım fazla mesai alacağı doğurur.

Bu alanda üç ayrım önem taşır:

• Nöbet ücreti adı altındaki ödeme: Bordroda “nöbet ücreti” adıyla yapılan ödeme, fazla çalışmanın karşılığını tam olarak karşılamıyorsa fark talep edilebilir.
• Gece nöbeti: Gece çalışması kural olarak 7,5 saati geçemez, ancak sağlık hizmeti yürütülen işlerde bu sınır ancak işçinin yazılı onayıyla aşılabilir (4857 sayılı İş Kanunu md. 69).
• İcap: Evde çağrı beklenen süreler, yargı uygulamasında kural olarak çalışma süresi sayılmaz. Çağrı üzerine kuruma gelinip fiilen çalışılan süre ise hesaba girer.

Temizlik, güvenlik ve hasta taşıma gibi hizmetlerin alt işverene verildiği kuruluşlarda bu işçilerin alacaklarından kurum da asıl işveren sıfatıyla birlikte sorumludur (4857 md. 2). Delici ve kesici alet yaralanmaları gibi olaylar iş kazası olarak kayda geçirilir ve işveren bildirimi SGK'ya en geç 3 iş günü içinde yapar. Hasta ya da hasta yakını şiddetine uğrayan çalışanın durumu da işyerinde meydana gelen bir olay olarak bu kapsamda değerlendirilir.

Özel okul, kurs ve üniversitelerde süreli sözleşmeler

Eğitim kurumlarında uyuşmazlık, sözleşmenin süreli yapılmasının hangi çalışan için geçerli olduğu sorusundan çıkar. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, öğretmenlerle yapılan sözleşmenin yazılı ve en az bir takvim yılı süreli olmasını öngörür. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre öğretmen sözleşmeleri bu nedenle art arda yenilense de belirli süreli kalır.

Bunun üç sonucu vardır. Sürenin dolmasıyla sözleşmenin yenilenmemesi işe iade hakkı vermez. Süreli sözleşmede ihbar tazminatı doğmaz. Yenilememe işverenden kaynaklanıyorsa ve en az bir yıllık kıdem varsa kıdem tazminatı talep edilebilir. İşveren sözleşmeyi süresi dolmadan ve haklı bir neden olmadan feshederse öğretmen, kalan süreye ait kazancını tazminat olarak isteyebilir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 438). Bu tutardan öğretmenin aynı sürede başka işten elde ettiği gelir indirilir. Hâkim ayrıca, altı aylık ücreti aşmamak üzere bir tazminata da hükmedebilir.

Öğretmen dışındaki personelde ise 4857 sayılı Kanun md. 11 uygulanır ve objektif neden olmadan zincirleme yapılan süreli sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli sayılır. Okulun idari personeli, hizmetlisi ya da servis görevlisi bu nedenle “bir yıllık sözleşme bitti” gerekçesiyle tazminatsız çıkarılamaz. Vakıf üniversitelerinde akademik personelin statüsü ayrı mevzuata tabi olduğundan görevli yargı kolu dosyaya göre belirlenir. Sözleşme türlerinin sonuçları iş sözleşmesi ve ibraname sayfasında anlatılır.

Altunizade'de medya kuruluşları ve ofis çalışanları

Medya kuruluşlarında aynı binada iki ayrı kanun uygulanabilir. Gazete, internet haber sitesi ve haber ajanslarında fikir ve sanat işlerinde çalışan gazeteciler 5953 sayılı Basın İş Kanunu'na, teknik ve idari personel 4857 sayılı Kanun'a tabidir. Kıdem şartları ve fesih kuralları buna göre değişir.

Telif ya da yazı başına ücretle çalışan, dışarıdan içerik üreten kişilerde ilk soru ilişkinin iş sözleşmesi olup olmadığıdır. Çalışma saatlerini ve iş akışını kurum belirliyorsa, kişi kurumun organizasyonu içinde talimatla çalışıyorsa ilişki iş sözleşmesi sayılabilir. Ofis işyerlerinde ise geçerli nedene dayanmayan fesih, prim ve fazla mesai talepleri öne çıkar. Yayın saatine bağlı işlerde gece ve hafta sonu çalışması ayrıca hesaplanır. Yayın akış listeleri, kurgu ve stüdyo kayıtları ile haber sistemine giriş saatleri bu taleplerde çalışma süresinin başlıca delilleridir.

Mağaza ve hizmet işyerlerinde hafta tatili ve kısmi süreli çalışma

Perakendede hafta tatilinin kullandırılmaması, genel tatil günlerinde çalışma ve kısmi süreli sözleşmelerde ücretin oranlanması tartışılır. Kısmi süreli çalışan işçi, emsal tam süreli işçiyle aynı haklardan çalıştığı süre oranında yararlanır (4857 md. 13). Öğrenciyken haftanın birkaç günü çalışan mağaza personeli de sigortalı gösterilmek zorundadır ve bir yılını dolduran kısmi süreli işçinin yıllık izin hakkı da doğar. Sözleşmede kısmi süre yazdığı halde fiilen tam gün çalıştırılan işçi, ücret ve prim farkını isteyebilir.

Ulusal bayram ve genel tatilde çalışan işçiye her tatil günü için ek bir günlük ücret ödenir (4857 md. 47). Yedi günlük dönemde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilmesi zorunludur (md. 46). Bu dinlenmenin iki yarım güne bölünmesi kuralı karşılamaz.

Üsküdar'da sektöre göre talepler ve varsayımsal örnek

Aşağıdaki tablo, ilçedeki dört çalışma alanında en sık görülen talepleri dayanak ve süreleriyle gösterir.

Varsayımsal bir örnekte Üsküdar'daki bir özel okulda üç yıldır çalışan öğretmenin bir takvim yılı süreli sözleşmesi, bitimine dört ay kala haklı bir neden gösterilmeden feshedilmiştir. Aylık giydirilmiş brüt ücreti 50.000 TL'dir. Kalan dört aya karşılık gelen tutar 4 x 50.000 = 200.000 TL brüttür. Öğretmen bu sürede başka bir okulda çalışıp gelir elde etmişse o gelir bu tutardan indirilir. Üç yıllık kıdem için kıdem tazminatı 3 x 50.000 = 150.000 TL brüt olarak hesaplanır. Ücret, 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 döneminde geçerli 73.729,87 TL'lik tavanın altında kaldığından hesap gerçek ücretten yapılır. Süreli sözleşme söz konusu olduğundan ihbar tazminatı istenemez. Başka rakamlar için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir.

Sözleşmesi sona eren Üsküdar çalışanı hangi yolu izler?

İzlenecek yol, sözleşmenin nasıl sona erdiğine göre değişir.

Ücreti ödenmeyen işçinin başvurabileceği yol haklı nedenle fesih sayfasında açıklanır. Adımlar sırasıyla şöyledir:

1. İş sözleşmesiyle mi, memur ya da sözleşmeli personel olarak mı çalıştığınızı belirleyin. Yargı yolu buna göre değişir.
2. Sözleşmenizin türüne bakın. Öğretmen sözleşmesi dışındaki süreli sözleşmelerde sürenin objektif bir nedeni yoksa sözleşme belirsiz süreli sayılır.
3. Fesih ya da yenilememe bildirimini yazılı isteyin ve tebliğ tarihini not edin.
4. Nöbet çizelgelerini, ders programlarını ya da yayın akış listelerini son aylara ait bordrolarla birlikte toplayın.
5. İşe iade isteyecekseniz 1 ay içinde, diğer alacaklar için zamanaşımı dolmadan İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna başvurun. Fesih sonrasındaki hakların dökümü işten çıkarılan işçinin hakları yazısındadır.

Kurumlar ve işverenler için dikkat noktaları

Hastane, okul ve medya kuruluşlarında işveren tarafındaki riskler sözleşme türünün yanlış seçilmesinden ve çalışma süresi kayıtlarının eksikliğinden doğar.

• Öğretmen dışındaki personelle süreli sözleşme yapılacaksa objektif neden sözleşmede gösterilmelidir, aksi halde sözleşme belirsiz süreli sayılır.
• Gece 7,5 saati aşan nöbetler için sağlık personelinden yazılı onay alınmalı, nöbet çizelgeleri saklanmalıdır.
• Gazetecilerle yazılı sözleşme yapılmalı, kimin Basın İş Kanunu'na, kimin İş Kanunu'na tabi olduğu görev tanımlarıyla netleştirilmelidir.
• Yenilememe kararı öğretmene yazılı ve tarihli bildirilmeli, kıdem tazminatı hesabı bu aşamada yapılmalıdır.
• Kısmi süreli personelin fiilî çalışma saatleri sözleşmedeki süreyle uyumlu tutulmalıdır.

Üsküdar'da çalışanlar için mahkeme ve arabuluculuk adresi

Üsküdar'daki işyerlerine ilişkin iş davaları İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki (Kartal) iş mahkemelerinde görülür. Kartal Adliyesi olarak da bilinen bu adliye, ilçenin bağlı olduğu yargı çevresinin merkezidir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 6 uyarınca dava, işin yapıldığı yerde ya da davalının yerleşim yerinde açılabilir. Dava öncesi arabuluculuk başvurusu da aynı kurala göre yapılır. Öbür ilçelerin bağlı olduğu adliyeler İstanbul iş mahkemeleri sayfasında gösterilir.

İş mahkemesinin görevi iş sözleşmesiyle çalışanları kapsar. Kamu kurumlarında memur ya da sözleşmeli personel statüsünde çalışanların özlük uyuşmazlıkları idari yargıda görülür, aynı kurumda iş sözleşmesiyle çalışan işçiler için ise iş mahkemesi görevlidir. Bu ayrım, sağlık ve eğitim kurumlarının yoğun olduğu Üsküdar'da ilk bakılan noktadır. Kamu kurumunda çalışan kişinin önce statüsünü netleştirmesi gerekir.

İkinci varsayımsal örnekte Üsküdar'daki özel bir hastanede çalışan hemşirenin işvereni, merkezi Avrupa yakasında bulunan bir sağlık şirketidir. Hemşire, ödenmeyen nöbet ücretleri için arabuluculuk başvurusunu İstanbul Anadolu Adliyesi'ne ya da şirket merkezinin bağlı olduğu adliyeye yapabilir. Tanıkları ve nöbet kayıtları hastanede bulunduğundan işin yapıldığı yer çoğu zaman daha elverişlidir. Arabulucu süreci görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde sonuçlandırır. Kurum adına ilk toplantıya mazeretsiz kimse katılmazsa, kurum davayı kazansa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. Görüşmelerin işleyişi iş hukukunda arabuluculuk sayfasında anlatılır.

Görüşme öncesinde hazırlanacak belgeler ve büronun yürüttüğü işler

Dosyanın sağlıklı değerlendirilmesi için şu belgeler bir araya getirilir:

• İş sözleşmesi ve varsa yenileme sözleşmeleri
• Son bir yılın bordroları ve banka hesap hareketleri
• Nöbet ve vardiya çizelgeleri, ders programları, yayın akış listeleri
• Fesih ya da yenilememe bildirimi, işverenle yapılan yazışmalar
• Gece çalışmasına ilişkin onay yazıları ve SGK hizmet dökümü

Lexim Hukuk Bürosu bu belgeler üzerinden alacak hesabı, arabuluculuk görüşmesi ve dava takibi işlerini yürütür, işveren tarafında ise sözleşme türünün seçimi ve fesih bildirimi konusunda hukuki destek verir. İlk görüşmenin işleyişi iş hukuku avukatına danışma sayfasında yer alır.