Bakiye Süre Ücreti Hesaplama

Bakiye süre ücreti hesaplama formülü nedir?

Bakiye süre ücreti hesaplama, sözleşmenin kalan süresine ait ücretin bulunması ve bundan indirim kalemlerinin düşülmesinden ibarettir. Formül, brüt aylık ücret × (kalan tam ay + artan gün ÷ 30) − indirilecek gelir ve tasarruf biçimindedir. Bakiye süre ücreti, belirli süreli sözleşmesi haklı sebep olmadan süresinden önce feshedilen işçinin, süreye uyulmuş olsaydı kazanabileceği miktar için isteyebileceği tazminattır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 438). Uygulamada bakiye ücret alacağı diye de anılır. Bu sayfadaki araç hesabı şu sırayla yapar.

1. Kalan süre, fesih tarihinden sözleşmenin bitiş tarihine kadar geçen süre olarak tam ay ve artan gün biçiminde bulunur.
2. İndirim öncesi tutar için brüt aylık ücret, tam ay sayısı ile artan günün 30'a bölümünün toplamıyla çarpılır.
3. İndirim olarak girilen gelir ve tasarruf tutarı düşülür. İndirim, indirim öncesi tutarı aşamaz.
4. Sonuçta kalan fark brüt bakiye süre ücretidir. Altı aylık ücrete karşılık gelen ek tazminat üst sınırı ve damga vergisi ayrıca gösterilir.

Tazminatın ölçüsü ve indirim kalemleri kanundan gelir. Kalan sürenin “tam ay + gün ÷ 30” yöntemiyle ücrete çevrilmesi ise kanunda yazmaz, aracın varsayımıdır.

Bakiye süre ücreti hesaplama aracı hangi bilgilerle çalışır?

Araç dört bilgiyle çalışır. Bunlar fesih tarihi, sözleşmenin bitiş tarihi, brüt aylık ücret ve isteğe bağlı olarak indirilecek gelir ve tasarruf tutarıdır. Her birinin anlamı ve hesaptaki rolü tabloda gösterilmiştir.

Araç hesabı yalnız aylık brüt ücret üzerinden yapar. Kanundaki “kazanabileceği miktar” ifadesinin ücret dışındaki ödemeleri hangi ölçüde kapsadığı araçta değerlendirilmez ve ek ödemeler hesaba katılmaz. Bu, sonucu sınırlı tutan bir varsayımdır.

İndirim alanı boş bırakılırsa araç indirim yapmaz ve kalan süreye ait ücretin tamamını gösterir. Sonuç ekranında brüt bakiye süre ücreti, kalan süre, indirim öncesi tutar, indirilen tutar, ek tazminatın altı aylık ücrete karşılık gelen üst sınırı ve damga vergisi yer alır.

Bakiye süre ücreti hangi durumda talep edilebilir?

Bakiye süre ücreti, işverenin belirli süreli sözleşmeyi haklı sebep olmaksızın süresinden önce derhal feshetmesi halinde talep edilebilir (Türk Borçlar Kanunu md. 438). Kanun aynı maddede belirsiz süreli sözleşmeyi de düzenler. İki sözleşme türünde işçinin isteyebileceği tutarın ölçüsü farklıdır.

Talebin iki ön koşulu vardır ve araç ikisini de değerlendirmez. Birincisi, feshin haklı bir sebebe dayanmamasıdır. İşverenin haklı nedenle fesih halleri haklı nedenle fesih sayfasında anlatılmıştır. İkincisi, sözleşmenin gerçekten belirli süreli olmasıdır.

Belirli süreli iş sözleşmesi objektif bir neden gerektirir. Esaslı bir neden olmadan üst üste (zincirleme) yapılan belirli süreli sözleşme, baştan itibaren belirsiz süreli sayılır (4857 sayılı İş Kanunu md. 11). Sözleşme türlerinin ayrıntısı iş sözleşmesi ve ibraname sayfasındadır.

Bakiye süre ücretinden hangi indirimler yapılır?

Bakiye süre ücretinden, işçinin sözleşmenin sona ermesi yüzünden tasarruf ettiği miktar ile kalan sürede elde ettiği ya da elde edebileceği gelir indirilir (md. 438). Kanun üç indirim kalemi sayar:

• sözleşmenin sona ermesi yüzünden tasarruf edilen miktar,
• başka bir işten elde edilen gelir,
• bilerek elde etmekten kaçınılan gelir.

Araçta bu üç kalemin toplamı tek bir alana yazılır. Tutarı kullanıcı girer ve araç girilen tutarın doğruluğunu ya da yeterliliğini değerlendirmez. Uyuşmazlık halinde indirimin kapsamını ve miktarını hâkim belirler.

İndirimden ayrı olarak hâkim, bütün durum ve koşulları göz önünde tutarak miktarını serbestçe belirleyeceği bir tazminata da karar verebilir. Bu tazminat işçinin altı aylık ücretinden fazla olamaz (md. 438). Araç bu tazminatı hesaplamaz, yalnız aylık ücretin altı katını üst sınır olarak ayrı bir satırda gösterir. Üst sınır bir tahmin değildir. Hâkimin bu yönde karar verip vermeyeceği ve tutarı araçla öngörülemez.

Örnek bakiye süre ücreti hesabı nasıl yapılır?

Örnek hesap, kalan sürenin ay ve güne çevrilmesi, aylık ücretle çarpılması ve girilen indirimin düşülmesiyle yapılır. Aşağıdaki üç örnek varsayımsaldır ve yalnız yöntemi göstermek için verilmiştir.

Birinci örnekte kalan süre 9 tam ay ve 30 gündür. Artan 30 gün bir aylık ücrete karşılık geldiğinden hesap 50.000 × 10 = 500.000 TL biçimindedir. Bu örnekte ek tazminatın üst sınırı 300.000,00 TL, damga vergisi 3.795,00 TL olarak gösterilir.

İkinci örnekte 8 tam ay için 480.000 TL, artan 17 gün için 34.000 TL hesaplanır ve toplam 514.000 TL'den 120.000 TL indirilir. Ek tazminatın üst sınırı 360.000,00 TL, damga vergisi 2.990,46 TL'dir.

Üçüncü örnekte girilen 150.000 TL, indirim öncesi tutar olan 100.000 TL'yi aştığı için araç yalnız 100.000 TL indirir ve sonuç sıfır çıkar. Araç damga vergisi dışında bir kesinti göstermez. Gelir vergisi ve sigorta primi hesaba katılmamıştır.

Belirli süreli sözleşme belirsiz süreli sayılırsa hesap nasıl değişir?

Sözleşme belirsiz süreli sayılırsa kalan süreye dayalı hesap dayanağını yitirir. Bakiye süre ücreti yerine bildirim süresine ve koşulları varsa iş güvencesine ilişkin hükümler gündeme gelir. Değerlendirilecek başlıca kalemler şunlardır:

• İhbar tazminatı, bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihte bildirim süresine ait ücret tutarında istenebilir. Tutar ihbar tazminatı hesaplama aracıyla bulunur.
• İş güvencesi koşulları, yani işyerinde en az 30 işçi çalışması ve en az 6 aylık kıdem gibi koşullar sağlanıyorsa feshin geçersizliği ileri sürülebilir. Şartlar ve süreler işe iade davası sayfasındadır.
• Kıdem tazminatı, en az bir yıllık kıdem ve kanundaki fesih hallerinden biri varsa ayrıca talep edilebilir.

Kıdem tazminatı bakiye süre ücretinden ayrı bir kalemdir. Araç bu tazminatı hesaplamaz. Tutar için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir.

Sözleşmenin hangi türde sayılacağı, işin niteliğine ve sözleşmenin yenilenme biçimine göre her olayda ayrıca değerlendirilir. Araca girilen bitiş tarihi bu değerlendirmenin yerini tutmaz.

Araç hangi durumları kapsamaz?

Araç yalnız girilen tarihler, ücret ve indirim tutarı üzerinden brüt sonucu hesaplar, talebin hukuki koşullarını değerlendirmez. Sonucun dışında kalan başlıca durumlar şunlardır:

1. Sözleşmenin niteliği, yani gerçekten belirli süreli sayılıp sayılmayacağı araçta sorgulanmaz.
2. Feshin haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığı, yani feshin haklılığı değerlendirilmez.
3. İndirimin takdiri araçta yapılmaz. Tasarruf edilen miktarın ve elde edilen ya da elde edilmesinden kaçınılan gelirin tutarını uyuşmazlık halinde hâkim belirler.
4. Altı aylık ücreti aşamayan ek tazminat hesaplanmaz, yalnız üst sınır gösterilir.
5. Prim, ikramiye ve benzeri ücret dışındaki ödemeler hesaba katılmaz.
6. Kıdem tazminatı ayrı bir kalemdir ve bu araçla hesaplanmaz.
7. İşçinin süresinden önce ayrılması halinde, yani işçi haklı sebep olmadan işi bırakırsa işverenin isteyebileceği tazminat (md. 439) kapsam dışındadır.
8. Kesintiler ve faiz bakımından gelir vergisi, sigorta primi ve geç ödeme faizi hesaplanmaz.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Fesihte doğan diğer kalemlerin hukuki çerçevesi işçilik alacakları sayfasında anlatılmıştır.

Bakiye süre ücreti hesabından sonra hangi adımlar atılır?

Hesaptan sonraki ilk adım, sözleşmenin süresini ve feshin biçimini gösteren belgelerin bir araya getirilmesidir. Tutar ancak talebin koşulları ortaya konabildiği ölçüde istenebilir. İşçi açısından izlenecek sıra şöyledir:

1. Sözleşme incelenir. Sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, belirli süreli yapılma nedeni ve varsa önceki yenilemeler belirlenir.
2. Fesih bildirimi saklanır. Fesih yazısı, yazışmalar ve feshin tarihini gösteren diğer belgeler korunur.
3. Ücret belgelenir. Aylık brüt ücret bordro, banka kaydı ve sözleşmeyle ortaya konur.
4. Kalan süredeki gelir kayda geçirilir. Yeni bir işe girilmişse başlangıç tarihi ve elde edilen gelir not edilir, çünkü bu tutar indirim hesabında dikkate alınır.
5. Tutar işverenden yazılı olarak istenir. Yöntem işçi ihtarnamesi nasıl çekilir yazısındadır.
6. Arabulucuya başvurulur. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3). Süreç iş hukukunda arabuluculuk sayfasındadır.

İşveren açısından hesap, belirli süreli bir sözleşmeyi süresinden önce sona erdirmenin parasal riskini gösterir. Fesihten önce haklı sebebin bulunup bulunmadığının ve bunun belgelenip belgelenemeyeceğinin değerlendirilmesi bu riski azaltır. İşçinin haklı sebep olmadan işi bırakması halinde işverenin md. 439'daki tazminat hakkı otuz gün içinde dava ya da takip yoluyla kullanılmalıdır. İşveren tarafına ilişkin ayrıntılar işveren avukatı sayfasındadır.

Davanın açılacağı adliye, işin yapıldığı yere ve işverenin yerleşim yerine göre belirlenir. İstanbul'daki dağılım İstanbul iş mahkemeleri sayfasında gösterilmiştir. Terimlerin kısa tanımları iş hukuku sözlüğü sayfasındadır.